Dəmir çatışmazlığı simptomları

Dəmir Çatışmazlığının Əsas Simptomları

Daimi yorğunluq və zəiflik

Dəmir çatışmazlığında bədənə kifayət qədər oksigen çatmadığı üçün əzələlərdə və toxumalarda yorğunluq yaranır. Bu, davamlı bir yorğunluq və zəiflik hissi ilə nəticələnir və gündəlik fəaliyyətləri yerinə yetirmək çətinləşir.

Solğun dəri və dodaqlar

Dəmir çatışmazlığı nəticəsində qırmızı qan hüceyrələrinin sayı azaldığı üçün dəri və dodaqlar solğun görünə bilər. Bu, xüsusilə üz və dodaqların ətrafında daha nəzərə çarpır.

Nəfəs darlığı

Dəmir çatışmazlığı oksigenin bədənə yetərincə daşınmamasına səbəb olur və nəfəs darlığı yarada bilər. Xüsusilə fiziki fəaliyyət zamanı nəfəs alma çətinləşir.

Baş ağrısı və baş gicəllənməsi

Bədənin kifayət qədər oksigen almaması nəticəsində baş ağrısı və baş gicəllənməsi meydana gələ bilər. Bu simptomlar xüsusilə qəfil hərəkətlərdə şiddətlənə bilər.

Ürək çırpıntıları

Dəmir çatışmazlığı olan şəxslərdə ürək çırpıntıları hiss edilə bilər. Ürək, bədənin ehtiyacı olan oksigeni təmin etmək üçün daha sürətlə işləməyə çalışdığı üçün ürək çırpıntıları yarana bilər.

Quru və zəif saç və dəri

Dəmir çatışmazlığı olan şəxslərdə saç və dəri quruluğu müşahidə edilə bilər. Saçlar zəifləyir, asanlıqla qırılır və daha mat görünə bilər. Dəri də quru və çatlamış bir görünüşə sahib ola bilər.

Dırnaq problemləri

Dəmir çatışmazlığı səbəbilə dırnaqlarda zəiflik, qırılma və bəzən çuxurlaşma müşahidə edilə bilər. Dırnaqların nazikləşməsi və kövrəkləşməsi də dəmir çatışmazlığının əlamətləri arasındadır.

Ayaqlarda narahatlıq hissi (Restless Leg Syndrome)

Dəmir çatışmazlığı olan bəzi şəxslərdə ayaqlarda narahatlıq və hərəkət ehtiyacı hissi meydana gələ bilər. Bu vəziyyət xüsusilə gecə saatlarında daha çox narahatlıq yarada bilər.

Soyuğa qarşı həssaslıq

Dəmir çatışmazlığı bədəndə temperaturun tənzimlənməsinə təsir edə bilər və soyuq hava qarşı həssaslığı artırar. Xüsusilə əllər və ayaqlar həddindən artıq soyuq hiss edilə bilər.

İştahsızlıq

Xüsusilə uşaqlarda dəmir çatışmazlığı iştahsızlığa səbəb ola bilər və bu da böyümə və inkişaf problemlərinə gətirib çıxara bilər.

Dil problemləri

Dəmir çatışmazlığı dilin iltihablanmasına, qızarmasına və həssaslaşmasına səbəb ola bilər. Bu vəziyyət "glossit" adlanır və dilin üzərində hamar və ağrılı hisslərin yaranmasına səbəb olur.

Dəmir Çatışmazlığının Səbəbləri

Kifayət qədər dəmir qəbul etməmək

Dəmir əsasən ət, dəniz məhsulları, paxlalılar və yaşıl yarpaqlı tərəvəzlərdə olur. Bu qidaları kifayət qədər istehlak etməmək dəmir çatışmazlığına səbəb ola bilər.

Hamiləlik və menstruasiya dövrü

Hamiləlikdə bədən daha çox dəmir tələb edir, çünki körpənin inkişafı üçün əlavə dəmir ehtiyacı yaranır. Eyni zamanda, uzun müddətli və ya çox miqdarda menstruasiya dəmir ehtiyatlarının azalmasına səbəb ola bilər.

Həzm sistemi problemləri

Krohn xəstəliyi, çölyak xəstəliyi və mədə-bağırsaq traktında əmələ gələn digər problemlər dəmirin əmilimini azalda bilər.

Qan itirilməsi

Yaralanmalar, cərrahi əməliyyatlar və ya həzm traktında gizli qan itirilməsi dəmir çatışmazlığına səbəb ola bilər.

Bəzi dərmanlar

Mədə turşusunu azaldan dərmanlar, antiinflamatuar dərmanlar və ya uzun müddət istifadə edilən bəzi dərmanlar dəmirin əmilimini azalda bilər.

Dəmir Çatışmazlığının Müalicəsi

Dəmir baxımından zəngin qidalar qəbul etmək

Dəmir çatışmazlığını azaltmaq üçün aşağıdakı qidalar faydalıdır:

Qırmızı ət (mal əti, qoyun əti)

Quş əti və balıq

Paxlalılar (noxud, mərci, lobya)

Yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər (ispanaq, brokoli)

Qoz-fındıq və toxumlar

Tam taxıllar və dəmirlə zənginləşdirilmiş taxıl məhsulları

Dəmir əlavələri qəbul etmək

Dəmir çatışmazlığı ciddi olduğu hallarda həkim məsləhəti ilə dəmir əlavələri (dəmir tabletləri və ya siropları) istifadə edilə bilər. Bu əlavələri həkim nəzarəti olmadan qəbul etmək tövsiyə edilmir, çünki həddindən artıq dəmir bədənə zərər verə bilər.

C vitamini qəbulunu artırmaq

C vitamini dəmirin əmilimini yaxşılaşdırır. Portağal, çiyələk, brokoli və bibər kimi C vitamini ilə zəngin qidalar yemək dəmirin bədəndə daha yaxşı əmilməsinə kömək edir.

Hamiləlik dövründə müntəzəm müayinələr

Hamilə qadınlar həkim nəzarətində olmalı və həkimin tövsiyəsinə görə dəmir əlavələri qəbul etməlidirlər.

Müntəzəm sağlamlıq müayinələri

Dəmir çatışmazlığı simptomları hiss edildikdə, qan testi ilə dəmir səviyyəsi yoxlanılmalıdır. Dəmir çatışmazlığı erkən mərhələdə diaqnoz edilərsə, müalicə daha effektiv olar.

Dəmir Çatışmazlığından Qorunma Yolları

Dəmir baxımından zəngin qidalarla balanslı qidalanmaq: Gündəlik qida rasionunda dəmir ehtiyacını qarşılayacaq qidalara yer vermək.

C vitamini ilə dəmirin əmilimini artırmaq: Dəmir baxımından zəngin yeməklərlə birlikdə C vitamini mənbələri qəbul etmək.

Qan testləri ilə dəmir səviyyəsini yoxlatmaq: Xüsusilə qadınlar və risk qrupunda olan şəxslər müntəzəm olaraq qan testi ilə dəmir səviyyəsini yoxlatmalıdır.

Dəmir çatışmazlığı ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər, lakin erkən diaqnoz və müalicə ilə bu problemi idarə etmək mümkündür. Dəmir çatışmazlığı simptomlarını müşahidə edirsinizsə, vaxtında həkimə müraciət edərək müalicəyə başlamaq vacibdir.