Depressiya nədir?
🧠 Depressiyanın əsas xüsusiyyətləri:
Uzunmüddətli kədər və ya boşluq hissi
Daha əvvəl zövq alınan şeylərə marağın itməsi
Enerjisizlik, tez yorulma və motivasiya çatışmazlığı
Yuxu və iştah pozuntuları (çox yatmaq və ya yuxusuzluq; çox yemək və ya iştahsızlıq)
Özünə inamın və dəyər hissinin azalması
Konsetrasiya çətinliyi, qərar verməkdə çətinlik
Ölüm və ya intihar düşüncələri (bəzi hallarda)
📅 Depressiya nə qədər davam edir?
Əlamətlər ən az 2 həftə davam edirsə və gündəlik həyatı mənfi təsirləndirirsə, bu artıq klinik depressiya sayıla bilər.
Müalicə olunmadıqda aylar, hətta illərlə davam edə bilər.
🔍 Depressiyanın mümkün səbəbləri
1. Bioloji səbəblər
Beyində serotonin, dopamin və norepinefrin kimi xoşbəxtlik hormonlarının balanssızlığı
Genetik meyillilik
2. Psixoloji səbəblər
Uşaq yaşda travmalar
Özünə qarşı sərt və tənqidi münasibət
Perfeksionizm və yüksək gözləntilər
3. Sosial və həyat hadisələri
Ayrılıq, itki, xəstəlik, işsizlik, maddi çətinliklər
Sosial dəstək çatışmazlığı, tənha və ya təzyiqli mühit
💡 Depressiya növləri
NövXüsusiyyəti
Major depressiv pozğunluqƏn çox rast gəlinən formadır. Gündəlik həyat ciddi təsirlənir.
Daimi depressiv pozğunluq (distimiya)Daha yüngül, lakin uzunmüddətli (2 ildən çox) davam edir.
Postpartum depressiyaDoğuşdan sonra analarda rast gəlinir.
Sezonal depressiyaƏn çox payız və qış aylarında, günəş işığının azalması ilə yaranır.
🛠️ Depressiya ilə necə mübarizə aparmaq olar?
✅ 1. Peşəkar dəstək almaq
Psixoloq və ya psixiatrla görüşmək
Psixoterapiya (CBT, EMDR, şəfqət əsaslı terapiya və s.)
Zərurət olduqda antidepresanlar – həkim nəzarətində
✅ 2. Gündəlik rutin və hərəkət
Hər gün kiçik, konkret tapşırıqlar
Fiziki fəaliyyət – yüngül yürüyüş belə bədəni və beyni canlandırır
✅ 3. Dəstək axtar
Yaxın dost və ailə ilə əlaqədə qal
Yalnız olmadığını xatırla, bəzən paylaşmaq özlüyündə şəfalıdır
✅ 4. Özünə şəfqət
Özünü tənqid etmə: “Zəif deyiləm, sadəcə çətindəyəm.”
Sadə şəkildə: yemək ye, yat, nəfəs al, danış – özünə qayğı göstər
💬 Sonda:
Depressiya keçici bir hiss yox, keçilə bilən bir vəziyyətdir.
Vaxtında tanınarsa, müalicə mümkündür və bərpa tam olar.
Tək deyilsən, kömək istəmək güc göstəricisidir.