Döş infeksiyası nədir?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Döş İnfeksiyası: Əsas Xüsusiyyətlər və Yaranma Mexanizmi
Döş infeksiyası, tibbi dildə mastit olaraq adlandırılan və döş toxumasının iltihablanması ilə xarakterizə olunan bir vəziyyətdir. Bu xəstəlik zamanı toxumalarda nəzərəçarpan şişkinlik, qızartı və istilik artımı müşahidə olunur. İnfeksiyanın əsas törədicisi əksər hallarda Staphylococcus aureus adlı bakteriyadır.
Bakteriyalar döş uclarındakı mikroskopik çatlaqlar və ya tıxanmış süd kanalları vasitəsilə daxili toxumalara nüfuz edərək iltihabi prosesi başladır. Bu vəziyyət həm əmizdirən analarda, həm də nadir hallarda əmizdirməyən qadınlarda baş verə bilər.
Döş İnfeksiyasının Simptomları Nələrdir?
Döş infeksiyasının əlamətləri adətən qəfil başlayır və xəstənin həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərir. Ən çox rast gəlinən simptomlar aşağıdakılardır:
- Ağrılı və şişmiş döş: Döş toxuması həssaslaşır, şişir və toxunma zamanı şiddətli ağrı verir.
- Dəri qızartısı: İltihablanmış sahədə dərinin rəngi qızarır və bu qızartı zamanla genişlənə bilər.
- Lokal istilik: İnfeksiyalı bölgədə nəzərəçarpan istilik artımı hiss olunur.
- Süd tıxanıqlığı: Süd kanallarının tam boşalmaması nəticəsində yaranan dolğunluq hissi.
- Sistemik əlamətlər: İnfeksiya şiddətləndikdə yüksək qızdırma və titrəmə müşahidə edilir.
- Süd ifrazında dəyişiklik: Əmizdirən qadınlarda südün miqdarında azalma baş verə bilər.
Döş İnfeksiyasının Səbəbləri
Döş infeksiyasının yaranmasının kökündə iki əsas amil dayanır: südün durğunluğu və bakterial giriş. Xəstəliyə yol açan əsas səbəblər bunlardır:
- Süd kanallarının tıxanması: Südün kanalda qalması bakteriyaların çoxalması üçün əlverişli mühit yaradır.
- Südün düzgün boşalmaması: Körpənin döşü düzgün tutmaması və ya südün tam sağalmaması tıxanıqlığa səbəb olur.
- Bakterial infeksiyalar: Xüsusilə Staphylococcus aureus bakteriyasının çatlaqlardan daxil olması.
- İmmunitet sisteminin zəifləməsi: Zəif immunitet orqanizmin infeksiyalara qarşı müqavimətini azaldır.
- Qeyri-laktasional amillər: Əmizdirməyən qadınlarda kistlər, fibroadenomalar və ya digər struktur problemləri mastitə yol aça bilər.
Döş İnfeksiyasının Növləri
İnfeksiyalar meydana gəlmə dövrünə və səbəbinə görə iki əsas qrupa bölünür:
| İnfeksiya Növü | Təsviri |
|---|---|
| Laktasional Mastit | Əsasən doğuşdan sonra ilk 6 həftədə, əmizdirən analarda görülür. |
| Laktasional Olmayan Mastit | Əmizdirmə ilə əlaqəsi yoxdur; siqaret çəkənlərdə və ya struktur problemi olanlarda rast gəlinir. |
Diaqnoz və Müayinə Metodları
Həkim diaqnozu adətən klinik simptomlar və fiziki müayinə əsasında qoyur. Lakin vəziyyət mürəkkəb olduqda aşağıdakı testlərə ehtiyac duyula bilər:
- Ultrasəs (USM): Döşdə abses (irin toplanması) və ya kist olub-olmadığını müəyyən etmək üçün istifadə olunur.
- Bakteriya mədəniyyəti: İrin nümunəsi götürülərək infeksiyaya səbəb olan bakteriyanın növü laboratoriyada analiz edilir.
Döş İnfeksiyasının Müalicə Üsulları
Döş infeksiyasının müalicəsi həm dərman preparatlarını, həm də ev şəraitində tətbiq olunan dəstəkləyici prosedurları əhatə edir:
- Antibiotik Terapiyası: Geniş təsir spektrinə malik antibiotiklər adətən 10-14 gün müddətinə təyin edilir.
- Simptomatik Müalicə: Ağrı və iltihabı azaltmaq üçün ibuprofen və ya parasetamol tərkibli dərmanlardan istifadə olunur.
- Əmizdirməyə Davam Etmək: İnfeksiya zamanı süd vermək tövsiyə olunur; bu, kanalların boşalmasına kömək edir.
- Süd Nasosu: Südün tam boşalmadığı hallarda nasos vasitəsilə tıxanıqlıq aradan qaldırılmalıdır.
- İsti Kompres: İltihablı bölgəyə isti tətbiq etmək süd axınını asanlaşdırır.
- Cərrahi Müdaxilə: Əgər abses yaranıbsa, irin iynə ilə və ya kiçik kəsiklə drenaj edilməlidir.
Proqnoz: Döş infeksiyası vaxtında müdaxilə edildikdə antibiotiklərlə tamamilə sağalır. Müntəzəm gigiyena və südün düzgün boşaldılması profilaktikada ən vacib amillərdir.
