Döş infeksiyası nədir?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Döş İnfeksiyası Nədir?
Döş infeksiyası, tibbi dildə mastit olaraq da bilinən və döş toxumasının iltihablanması ilə xarakterizə olunan bir sağlamlıq problemidir. Bu vəziyyət əsasən Staphylococcus aureus adlı bakteriyaların döşdəki çatlaqlar və ya tıxanmış süd kanalları vasitəsilə toxumalara daxil olması nəticəsində yaranır. İltihab prosesi toxumalarda şişkinlik, qızartı və istilik artımı kimi nəzərəçarpan simptomlara yol açır.
Döş İnfeksiyasının Əsas Simptomları
Döş infeksiyası həm lokal, həm də ümumi bədən simptomları ilə özünü büruzə verə bilər. Xəstəliyin gedişatında ən çox rast gəlinən əlamətlər aşağıdakılardır:
- Ağrılı və şişmiş döş: Döş toxuması nəzərəçarpacaq dərəcədə şişir və toxunma zamanı şiddətli ağrı hiss olunur.
- Qızartı və istilik: İltihablanmış bölgədə dərinin rəngi qızarır və həmin nahiyədə lokal istilik artımı müşahidə edilir.
- Süd tıxanıqlığı: Südün kanallardan düzgün boşalmaması nəticəsində yaranan dolğunluq hissi.
- Qızdırma və titrəmə: İnfeksiya sistemləşdikdə bədən hərarəti yüksəlir, xəstədə titrəmə və halsızlıq yaranır.
- Süd ifrazında dəyişiklik: Xüsusilə əmizdirən analarda südün miqdarında azalma və ya strukturunda dəyişikliklər baş verə bilər.
İnfeksiyanın Yaranma Səbəbləri
Döş infeksiyasının inkişafı əsasən südün axınındakı problemlər və bakterial faktorlarla bağlıdır. Bu vəziyyətə səbəb olan əsas amillər bunlardır:
- Süd kanallarının tıxanması: Südün kanalda qalması infeksiya üçün əlverişli mühit yaradır.
- Südün düzgün boşalmaması: Körpənin düzgün əmməməsi və ya südün tam boşaldılmaması tıxanıqlığa yol açır.
- Bakterial faktorlar: Staphylococcus aureus bakteriyası döş uclarındakı çatlaqlardan daxil olaraq iltihab törədir.
- İmmunitet zəifliyi: Zəifləmiş immun sistemi infeksiyaya meyilliliyi artırır.
- Qeyri-laktasional faktorlar: Əmizdirməyən qadınlarda siqaret çəkmə, döşdəki kistlər və ya fibroadenomalar mastitə səbəb ola bilər.
Döş İnfeksiyasının Növləri
Döş infeksiyaları meydana gəlmə dövrünə görə iki əsas qrupa bölünür:
| İnfeksiya Növü | Təsviri |
|---|---|
| Laktasional Mastit | Əmizdirən analarda, adətən doğuşdan sonra ilk altı həftədə görülən növdür. |
| Laktasional Olmayan Mastit | Əmizdirmə ilə əlaqəli olmayan, siqaret çəkənlərdə və ya struktur problemi olanlarda görülən növdür. |
Diaqnoz və Müalicə Metodları
Diaqnoz adətən klinik simptomlar və fiziki müayinə əsasında qoyulur. Lakin ciddi hallarda həkim tərəfindən ultrasəs müayinəsi (absesi yoxlamaq üçün) və ya bakteriya mədəniyyəti analizi tələb oluna bilər.
Müalicə Prosesi
İnfeksiyanın aradan qaldırılması üçün aşağıdakı tibbi və fərdi tədbirlər tətbiq edilir:
- Antibiotik Terapiyası: Geniş təsir spektrinə malik antibiotiklər adətən 10-14 gün müddətinə təyin edilir.
- Simptomatik Müalicə: Ağrı və iltihabı azaltmaq üçün ibuprofen və ya parasetamol tərkibli dərmanlardan istifadə olunur.
- Davamlı Əmizdirmə: Süd kanallarının boşalması üçün əmizdirməyə davam etmək və ya süd nasosu istifadə etmək vacibdir.
- İsti Kompreslər: Süd axınını asanlaşdırmaq və iltihabı azaltmaq üçün tətbiq edilir.
- Cərrahi Müdaxilə: Döşdə abses (irin toplanması) yarandıqda, həmin nahiyə iynə və ya kiçik kəsiklə drenaj edilməlidir.
Proqnoz
Əksər hallarda döş infeksiyası düzgün antibiotik müalicəsi ilə tamamilə sağalır. Lakin müalicə gecikdirildikdə abses kimi fəsadlar yarana bilər. İnfeksiyadan qorunmaq üçün müntəzəm süd boşaldılması və döş gigiyenasına ciddi riayət edilməsi mütləqdir.
