Döş Xərçənginin Simptomları

Döş Xərçənginin Əlamətləri
Döşdə və ya qoltuq altında kütlə və ya şişlik
Döş xərçənginin ən ümumi əlaməti döşdə və ya qoltuq altında ağrısız bir kütlə və ya şişkinlik hiss edilməsidir. Bu kütlə bərk və düzensiz səthli ola bilər, lakin bəzi hallarda yumşaq və dairəvi də ola bilər.
Döş və ya məmə ucunun formasında və ölçüsündə dəyişikliklər
Xəstəliyin inkişafı ilə döşlərin ölçüsü və forması dəyişə bilər. Hər iki döş arasında asimetriya meydana gəlməsi və ya bir döşdə gözlə görülən dəyişikliklər döş xərçənginin əlamətlərindən biri ola bilər.
Döş dərisində dəyişikliklər
Döş dərisində qızartı, qabıqlanma, qalınlaşma və ya qırışlanma kimi dəyişikliklər müşahidə edilə bilər. Apelsin qabığına bənzər bir görünüş də xərçəng əlaməti ola bilər.
Məmə ucunun formasında dəyişikliklər və ya çöküntü
Məmə ucunda çöküntü (yəni içəri doğru çəkilmə), şəkil dəyişiklikləri və ya məmə ucunun digər döşə nisbətən fərqli görünməsi döş xərçənginə işarə edə bilər.
Məmə ucundan axıntı
Xüsusilə qanlı axıntılar döş xərçəngi əlaməti ola bilər. Məmə ucundan gələn hər hansı axıntı diqqətlə qiymətləndirilməli və tibbi müayinə olunmalıdır.
Qol və ya çiyində ağrı
Bəzi hallarda döş xərçəngi sinir və əzələlərə təsir edərək çiyin və qol ağrılarına səbəb ola bilər. Bu ağrı ümumiyyətlə döş ətrafında hiss olunur və getdikcə artar.
Qoltuq altı nahiyəsində şişkinlik
Döş xərçəngi bəzən qoltuq altındakı limfa düyünlərinə təsir göstərə bilər. Bu halda qoltuq altında həssaslıq, şişlik və ya sərtlik meydana gəlir.
Döş Xərçənginin Risk Faktorları
Döş xərçəngi riskini artıran bəzi amillər vardır:
Yaş: 50 yaşdan yuxarı qadınlarda risk artır.
Ailəvi keçmiş: Ailədə döş və ya yumurtalıq xərçəngi keçmişi olan şəxslərdə risk daha yüksəkdir.
Genetik mutasiyalar: BRCA1 və BRCA2 genlərində mutasiya da döş xərçəngi riskini artırır.
Hormonal faktlar: Uşaqlıq dövründə menstruasiyanın erkən başlaması və ya menopozun gec başlaması, həmçinin hormon terapiyası risk faktorudur.
Siqaret və spirtli içki istifadəsi: Bu faktorlar da döş xərçəngi riskini artırır.
Piylənmə və fiziki aktivliyin az olması: Bədən çəkisinin artıq olması və hərəkətsizlik də riski yüksəldir.
Döş Xərçənginin Erkən Aşkar Edilməsi
Döş xərçənginin erkən aşkar edilməsi müalicə şansını artırır. Aşağıdakı üsullarla erkən aşkar etmək mümkündür:
Öz-özünə döş müayinəsi
Qadınlar ayda bir dəfə döşlərini müayinə edərək hər hansı bir dəyişiklik və ya şişlik olub-olmadığını yoxlaya bilərlər. Bu, döş xərçəngini erkən aşkar etməyə kömək edə bilər.
Mamoqrafiya
Mamoqrafiya, döş xərçəngini erkən mərhələdə aşkar etmək üçün tövsiyə olunan bir rentgen üsuludur. 40 yaşdan sonra qadınlara müntəzəm olaraq mamoqrafiya müayinəsi tövsiyə edilir.
Ultrasəs müayinəsi
Döşdə hiss edilən hər hansı bir kütləni və ya şişi daha dəqiq qiymətləndirmək üçün ultrasəs müayinəsi edilə bilər.
MRI (Maqnetik Rezonans İmaging)
Xüsusilə yüksək riskli qadınlarda döşün dəqiq müayinəsi üçün MRT istifadə edilə bilər.
Döş Xərçəngi Aşkarlandığında Görülməsi Lazım Olanlar
Döşdə hər hansı bir dəyişiklik və ya şiş hiss edildikdə, mümkün qədər tez bir zamanda həkimə müraciət etmək vacibdir. Erkən diaqnoz və müalicə döş xərçəngi üçün ən yaxşı müalicə nəticələrini təmin edə bilər.
Döş xərçəngi əlamətlərindən hər hansı biri müşahidə edildikdə mütəmadi olaraq tibbi müayinədən keçmək və öz-özünə müayinə vərdişi əldə etmək döş xərçəngini erkən aşkar etməkdə əhəmiyyətli addımlardır.