Emosional məhrumiyyət sxemi

Emosional Məhrumiyyət Sxemi Nədir?

Emosional məhrumiyyət sxemi, fərdin digər insanlardan yetərli səviyyədə qayğı, sevgi və dəstək ala bilməyəcəyinə dair köklü inancıdır. Bu sxemə sahib olan şəxslər, münasibətlərində özlərini emosional olaraq uzaq və ya "soyuq" hiss edirlər. Genellikle "Məni heç kim tam anlamır" və ya "Mənim duyğularıma əhəmiyyət verən yoxdur" kimi düşüncələr bu vəziyyətin əsasını təşkil edir.

Bu sxemin xarakterik xüsusiyyətləri aşağıdakılardır:

• Daxili bir boşluq hissi yaşamaq və bunun səbəbini izah etməkdə çətinlik çəkmək.
• Bağlanma problemləri: Münasibətlərdə ya həddindən artıq asılı olmaq, ya da insanlardan tamamilə uzaq durmaq.
• Öz emosiyalarını ifadə etməkdə çətinlik çəkmək və ya duyğuları bastırmaq.
• Romantik və dostluq münasibətlərində yaxınlaşmaqdan qorxmaq və həddindən artıq ehtiyatlı davranmaq.

Əsas səbəb: Bu sxem adətən uşaqlıq dövründə emosional baxımdan etinasızlıq, laqeydlik və ya sevgisiz bir mühitdə böyümək nəticəsində formalaşır.

Emosional Məhrumiyyət Sxeminin Əsas Əlamətləri

Emosional məhrumiyyət özünü müxtəlif psixoloji və davranış əlamətləri ilə büruzə verir. Bu əlamətləri aşağıdakı kateqoriyalara ayırmaq olar:

1. Emosional Yoxsulluq və Yalnızlıq Hissi

Fərd sevilmədiyini və emosional ehtiyaclarının qarşılanmadığını hiss edir. Hətta insanlarla birlikdə olduqda belə, dərin bir tənhalıq və daxili boşluq hissi yaşayır, digərləri ilə emosional bağ qura bilmir.

2. Münasibətlərdə Uzaqlıq və ya Həddindən Artıq Asılılıq

Bəzi insanlar emosional məyusluq yaşamamaq üçün yaxın münasibətlərdən qaçırlar. Digərləri isə əksinə, münasibətlərdə həddindən artıq "yapışqan" olur və qarşı tərəfdən daimi təsdiq gözləyirlər. Tənha hiss etdikləri üçün ətrafdakılardan gözləntiləri qeyri-real dərəcədə yüksək ola bilər.

3. Duyğuları İfadə Etməkdə Çətinlik

Bu şəxslər öz duyğularını başqalarına açmaqdan çəkinir və onları daxildə bastırırlar. Maraqlıdır ki, başqalarının emosional ehtiyaclarını anlaya bilsələr də, öz ehtiyaclarını dilə gətirməkdə ciddi çətinlik çəkirlər.

4. Duyğusal Soyuqluq və Güvənsizlik

İnsanlara tam güvənmirlər və yaxın münasibətlərin uzunmüddətli olacağına inanmırlar. Problemlərini həll edərkən dəstək istəmək yerinə, hər şeyi təkbaşına həll etməyə çalışırlar.

5. Özgüvən Problemləri və Təsdiq Axtarışı

"Mən sevgi və qayğıya layiq deyiləm" düşüncəsi üstünlük təşkil edir. Bəzən isə insanlardan asılı olmamaq üçün həddindən artıq müstəqil olmağa fokuslanaraq bağlanmaqdan qaçırlar.

Emosional Məhrumiyyət Sxemi Niyə Yaranır?

Bu sxemin kökləri uşaqlıq təcrübələrinə dayanır və yetkinlik dövründəki münasibətlərin təməlini qoyur. Əsas yaranma səbəbləri bunlardır:

• Emosional ehtiyacların qarşılanmaması: Valideynlər tərəfindən yetərincə sevgi və anlayışın göstərilməməsi.
• Soyuq valideyn münasibəti: Emosional ifadənin zəif olduğu ailələrdə uşağın sevginin mövcudluğuna inanmaması.
• Duyğuların görməməzlikdən gəlinməsi: Uşağın sevinci və ya kədəri qarşısında valideynlərin reaksiyasız qalması.
• Travmalar və itkilər: Boşanma, ölüm və ya zorakılıq kimi hadisələrin yaratdığı dərin emosional boşluq.

Emosional Məhrumiyyət Sxemini Dəyişdirməyin Yolları

Emosional məhrumiyyət taleyiniz deyil; bu düşüncə tərzini müəyyən addımlarla dəyişdirmək mümkündür:

Nəticə: Emosional məhrumiyyət sxemi dəyişdirilə bilər! Siz sevgi və emosional dəstəyi almağa tamamilə layiqsiniz. Sağlam ünsiyyət və özünü qəbul etmə ilə bu boşluq hissindən azad olub, daha xoşbəxt münasibətlər qura bilərsiniz.