Folat nədir? Folat nəyi ehtiva edir?
Folatın Faydaları
Hüceyrə Bölünməsi və Yenilənməsi:
Folat DNT və RNT sintezi üçün vacibdir, buna görə də hüceyrələrin böyüməsi və yenilənməsində əsas rol oynayır.
Qırmızı Qan Hüceyrələrinin İstehsalı:
Folat qırmızı qan hüceyrələrinin istehsalını artırır və anemiyanın qarşısını alır.
Hamiləlikdə Sağlamlıq:
Dölün sinir borusunun inkişafı üçün lazımdır və spina bifida kimi doğuş qüsurlarının qarşısını alır.
Ürək-Damar Sağlamlığı:
Homosistein səviyyəsini azaltmaqla ürək xəstəlikləri riskini azaldır.
Beyin Sağlamlığı:
Folat sinir sisteminin sağlamlığını dəstəkləyir və zehni funksiyaları yaxşılaşdırır.
Dəri və Saç Sağlamlığı:
Folat toxumaların yenilənməsini dəstəkləyərək sağlam dəri və saç üçün faydalıdır.
Folatın Tərkibində Nə Var?
Folat bir çox təbii qida mənbələrində mövcuddur. Əsasən aşağıdakı qidalardan əldə edilə bilər:
Tərəvəzlər
Yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər (ispanaq, kələm, brokoli, kahı)
Quşqonmaz
Brüssel kələmi
Meyvələr
Portağal, mandarin və digər sitrus meyvələri
Papaya
Avokado
Çiyələk və böyürtkən
Taxıllar və Paxlalılar
Noxud, mərci və lobya
Kinoa və çovdar
Bəzi zənginləşdirilmiş taxıl məhsulları
Zülal Mənbələri
Qaraciyər və digər daxili orqan ətləri
Yumurta
Qoz və toxumlar (məsələn, günəbaxan toxumu)
Süd Məhsulları
Süd və pendir (müəyyən miqdarda).
Folatın Gündəlik Tələb Edilən Miqdarı
Tövsiyə Olunan Günlük Doza (RDA):
Böyüklər: 400 mcg (mikroqram)
Hamilə qadınlar: 600-800 mcg
Emizdirən analar: 500 mcg
Uşaqlar: Yaş qrupuna görə dəyişir (200-400 mcg).
Folatın Çatışmazlığı
Folat çatışmazlığı bir çox sağlamlıq problemə səbəb ola bilər:
Əlamətlər:
Yorğunluq və halsızlıq
Solğun dəri (anemiya əlamətləri)
Diqqət toplamaqda çətinlik
İştahsızlıq və kilo itkisi
Dildə iltihab və ya yara
Doğuş qüsurları (hamilə qadınlarda)
Risk Qrupu:
Hamilə qadınlar
Alkoqol asılılığı olan şəxslər
Həzm sistemi problemləri (məsələn, Crohn xəstəliyi və ya çölyak xəstəliyi)
Folat və Folik Turşu Arasındakı Fərq
XüsusiyyətFolatFolik Turşu
MənbəTəbii qidalardaSintetik əlavələr və zənginləşdirilmiş qidalar
MənimsənməTəbii və daha effektivdirBədəndə bəzi hallarda daha yavaş çevrilir
İstifadə sahəsiNormal qidalanma zamanıƏlavələrdə və spesifik müalicələrdə
Folatın Əlavə İstifadəsi
Qida Əlavəsi Şəklində:
Folik turşusu əlavələri həkim məsləhəti ilə qəbul edilə bilər, xüsusilə hamilə qadınlar üçün.
Zənginləşdirilmiş Məhsullar:
Çörək və taxıl məhsulları folik turşusu ilə zənginləşdirilmiş ola bilər.
Nəticə
Folat orqanizmin sağlamlığı üçün əvəzolunmaz bir vitamindir. Hamiləlik, hüceyrə yenilənməsi, ürək və beyin sağlamlığını dəstəkləmək üçün vacibdir. Müntəzəm olaraq folatla zəngin qidalar qəbul etmək və çatışmazlıq əlamətləri müşahidə edildikdə həkimlə məsləhətləşmək tövsiyə olunur. Folat balanslı bir pəhrizin əsas hissəsi olmalıdır.