Həşərat allergiyası nədir? Həşərat Allergiyasının Simptomları
Həşərat allergiyasının yaranma səbəbləri:
Həşərat allergiyası əsasən aşağıdakı həşərat növləri ilə əlaqələndirilir:
Zəhərli həşəratlar:
Arılar, eşşək arıları, hornetlər.
Qarışqalar (məsələn, atəş qarışqaları).
Dişləyən həşəratlar:
Ağcaqanadlar, gənələr, bitlər.
Həşərat tullantıları:
Tozluq gənələri, tarakanlar.
Həşərat allergiyasının simptomları:
Simptomlar allergiyanın şiddətindən asılı olaraq dəyişir və yüngül, orta və ya ağır ola bilər. Bunlar həşəratın sancdığı və ya dişlədiyi nahiyədə və ya bədəndə müxtəlif təsirlərlə müşahidə olunur.
1. Yüngül simptomlar:
Sancma və ya dişləmə yerində:
Qızartı və şişkinlik,
İltihab və qaşınma,
Ağrı və yanma hissi.
Adətən simptomlar qısa müddət ərzində (bir neçə saat) azalır.
2. Orta şiddətli simptomlar:
Böyük və ağrılı şişkinlik (lokal reaksiyalar).
Sancma və ya dişləmə nahiyəsində uzunmüddətli qızartı və qaşınma.
Dərinin ətrafında qabarcıqlar.
3. Ağır simptomlar (anafilaktik reaksiyalar):
Anafilaksi həyati təhlükəli bir reaksiyadır və təcili tibbi müdaxilə tələb edir. Əlamətləri:
Nəfəs almaqda çətinlik (boğazın şişməsi və ya bronxların daralması),
Ürək döyüntüsünün sürətlənməsi,
Qan təzyiqinin qəfil enməsi (başgicəllənmə və huşsuzluq),
Bütün bədən səthində qaşınma, kovanlar (ürtiker) və qızartı,
Bulantı, qusma və ya qarında ağrı,
Şok vəziyyəti və ya huşun itməsi.
Risk faktorları:
Həşərat sancmalarına və ya dişləmələrinə tez-tez məruz qalmaq.
Ailəvi allergiya tarixçəsi.
Keçmişdə ciddi bir allergik reaksiya keçirmiş olmaq.
Həşərat allergiyasının müalicəsi:
1. Yüngül və orta reaksiyalar üçün:
Buz tətbiqi: Şişkinliyi və qaşınmanı azaltmaq üçün sancma nahiyəsinə buz qoyun (dərini birbaşa yandırmamaq üçün dəsmala sarıyın).
Antihistaminiklər: Qaşınma və iltihabı azaltmaq üçün (məsələn, loratadin və ya cetirizine).
Steroid kremlər: Lokal qızartı və qaşınma üçün istifadə olunur.
Ağrıkəsicilər: Zərurət olduqda (məsələn, ibuprofen).
2. Ağır reaksiyalar (anafilaksi):
Epinefrin iynəsi: Həyati təhlükə yarandıqda epinefrin (adrenalin) avtomatik inyektorundan (məsələn, EpiPen) istifadə edin.
Təcili yardım: Anafilaktik reaksiyalar zamanı dərhal təcili tibbi xidmətə müraciət edin.
Steroidlər və antihistaminiklər: Reaksiyadan sonra həkim nəzarəti altında qəbul olunur.
Profilaktika:
Həşəratlara qarşı ehtiyat tədbirləri:
Həşərat yuvalarından uzaq durun.
Qapalı geyimlər geyinin.
Açıq havada qoxulu parfüm və ya şirin qidalardan istifadə etməyin.
Həşərat sancmaları üçün özünüzlə ilk yardım vasitələri daşıyın:
Epinefrin iynəsi, antihistaminiklər.
Həşərat yuvalarını evinizdən uzaq tutun:
Evdə həşərat əleyhinə vasitələrdən istifadə edin.
Allergiya testləri və immunoterapiya:
Həkiminiz xüsusi həşərat növünə qarşı immunoterapiya təyin edə bilər.
Əgər sizdə və ya yaxınlarınızda həşərat sancmasından sonra ciddi reaksiya yaranarsa, dərhal həkimə müraciət etmək vacibdir.