Heyvan allergiyası nədir? Heyvan allergiyasının əlamətləri hansılardır?
Heyvan Allergiyasının Səbəbləri
Heyvanlardan gələn aşağıdakı maddələr allergiyaya səbəb ola bilər:
Dəri Qalıqları (Dander):
Heyvan dərisindən ayrılan mikroskopik qalıqlar.
Tüklər və Tüklərdəki Allergenlər:
Tüklərin üzərindəki toz, polen və ya digər maddələr.
Tüpürcək və Sidik:
Tüpürcək və ya sidikdə olan proteinlər bəzən quruyaraq havaya qarışır və allergiyaya səbəb olur.
Heyvan Allergiyasının Əlamətləri
Heyvan allergiyasının əlamətləri, allergiyanın şiddətindən və təsirlənmiş sistemdən asılı olaraq dəyişə bilər. Əlamətlər çox vaxt heyvanla təmasdan bir neçə dəqiqə və ya saat sonra yaranır.
1. Tənəffüs Sistemi Əlamətləri
Asqırma.
Burun tutulması və ya axıntısı.
Nəfəs almaqda çətinlik.
Öskürək və boğazda qıcıqlanma.
Bronxial astma simptomlarının kəskinləşməsi (xırıltı, nəfəs darlığı).
2. Göz Əlamətləri
Gözlərdə qızartı.
Qaşıntı və yanma hissi.
Sulanma və ya şişkinlik.
3. Dəri Əlamətləri
Qaşıntı və qızartı.
Dəridə səpgilər.
Heyvanın toxunduğu yerdə şişkinlik və ya quruluq.
4. Ümumi Əlamətlər
Yorğunluq və halsızlıq.
Əhval-ruhiyyədə dəyişiklik.
Nadirdə olsa, anafilaktik reaksiya (həyati təhlükə yaradan vəziyyət).
Heyvan Allergiyasının Diaqnostikası
Heyvan allergiyası diaqnozu üçün aşağıdakı üsullardan istifadə edilir:
Tibbi Tarix:
Əlamətlərin başlanğıcı və heyvanlarla təmas tarixi araşdırılır.
Dəri Testləri:
Heyvan alergen ekstraktları dəriyə tətbiq edilərək reaksiyanın olub-olmadığı yoxlanılır.
Qan Testləri:
IgE antikorlarının səviyyəsi ölçülərək allergiyanın varlığı təsdiqlənir.
Provokasiya Testləri:
Həkim nəzarətində heyvan alergenlərinə məruz qalmayla simptomlar müşahidə edilir.
Heyvan Allergiyasının Müalicəsi
1. Dərman Müalicəsi
Antihistaminlər:
Qaşıntı, burun axıntısı və digər simptomları azaltmaq üçün.
Dekonjestantlar:
Burun tıxanıqlığını azaltmaq üçün istifadə olunur.
Kortikosteroidlər:
Şiddətli iltihabı azaltmaq üçün burun spreyləri və ya məlhəmlər.
Leukotrien Reseptor Antaqonistləri:
Tənəffüs yolları ilə bağlı simptomların idarəsi üçün.
İmmunoterapiya (Allergen Aşılama):
Uzun müddətli allergiya idarəsi üçün allergen dozalarının artırılması.
2. Evdə Qorunma Tədbirləri
Heyvanların Məkana Girişini Məhdudlaşdırın:
Xüsusilə yataq otağı və ya həssas yerlərdən heyvanları uzaq tutun.
Müntəzəm Təmizlik:
Heyvan tüklərinin və dəri qalıqlarının toplandığı yerləri tez-tez təmizləyin.
Havanın Filtrasiya Edilməsi:
HEPA filtrləri olan hava təmizləyicilərindən istifadə edin.
Heyvan Baxımı:
Heyvanları müntəzəm yuyun və onların tüklərini tez-tez təmizləyin.
3. Alternativlər
Hipoalerjenik Heyvanlar:
Daha az allergen ifraz edən heyvan növlərini seçmək.
Heyvan Allergiyasından Qaçınma Yolları
Allergenlə Təmasdan Çəkinin:
Heyvanlarla fiziki təmasdan mümkün qədər uzaq olun.
Təmizlik Vərdişləri:
Əlləri tez-tez yuyun və paltarları tez dəyişdirin.
Alergenlərin Azaldılması:
Evinizdə xalça və ya ağır pərdələr kimi allergen tutan materiallardan uzaq durun.
Tibbi Yardım:
Alergiya simptomlarını idarə edə bilmirsinizsə, bir allerqoloqa müraciət edin.
Nəticə
Heyvan allergiyası, həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə təsir edə bilən, lakin düzgün idarəetmə və tədbirlərlə nəzarətdə saxlanıla bilən bir vəziyyətdir. Allergenlərlə təması minimuma endirmək, simptomları azaltmaq üçün dərmanlardan istifadə və tibbi nəzarət allergiyanı idarə etmək üçün ən təsirli üsullardır. Anafilaksiya riski olan şəxslər hər zaman tibbi yardıma hazır olmalı və profilaktik tədbirlərə riayət etməlidirlər.