Hiperhidroz əməliyyatı

Hiperhidrozun Cərrahi Müalicəsi
Hiperhidrozun cərrahi müalicəsi əsasən simpatektomiya ilə həyata keçirilir. Bu əməliyyat sinir sistemi vasitəsilə tərləməni tənzimləyən simpatik sinirlərin kəsilməsi və ya bloklanması məqsədini daşıyır. Simpatektomiya bədənin müxtəlif hissələrində tərləməni azaltmaq üçün effektivdir, xüsusilə əllərdə və qoltuqaltı bölgədə olan hiperhidroz üçün daha geniş istifadə edilir.
Simpatektomiya Nədir?
Simpatektomiya, simpatik sinir zəncirinin bir hissəsinin cərrahi yolla kəsilməsi və ya bloklanması ilə həyata keçirilən prosedurdur. Simpatik sinir sistemi bədəndə tərləmə, qan təzyiqi və ürək döyüntüsü kimi funksiyaların tənzimlənməsində mühüm rol oynayır. Sinirlərin kəsilməsi ilə hiperhidrozun təsirləndiyi bölgələrdəki həddindən artıq tərləmənin qarşısı alınır.
Simpatektomiya minimal invaziv üsulla (VATS – video-assisted thoracoscopic surgery) həyata keçirilə bilər. Bu üsul daha az travmatikdir və xəstələrin bərpa müddətini qısaldır.
Simpatektomiya Proseduru
Simpatektomiya əməliyyatı adətən ümumi anesteziya altında aparılır və aşağıdakı mərhələləri əhatə edir:
Hazırlıq:
Xəstə ümumi anesteziya altında yatırılır. Prosedur minimal invaziv üsulla aparılacağı üçün çox kiçik kəsiklər açılır.
Torakoskopun daxil edilməsi:
Həkim döş qəfəsində bir və ya iki kiçik kəsik açır və torakoskop (kiçik kamera) ilə sinə boşluğuna daxil olur. Bu kamera vasitəsilə simpatik sinir zənciri izlənilir.
Sinirlərin kəsilməsi və ya kliplərlə bağlanması:
Həkim simpatik sinir zəncirinin problemli olan hissəsini tapır və ya həmin sinirləri kəsir, ya da kliplərlə bağlayır. Sinirlərin kəsilməsi tərləmə fəaliyyətini dayandırır.
Prosedurun tamamlanması:
Sinir kəsildikdən və ya bağlandıqdan sonra torakoskop çıxarılır və kəsiklər tikilir. Əməliyyat adətən 30-60 dəqiqə davam edir və xəstə əməliyyatdan bir neçə saat sonra evə buraxıla bilər.
Simpatektomiya Üsulları
Simpatektomiya fərqli bölgələr üçün fərqli məqsədlərlə həyata keçirilə bilər:
Torakal simpatektomiya: Əllərdə (palmoplantar) və qoltuqaltı bölgədəki (aksilyar) hiperhidrozun müalicəsi üçün simpatik sinir zəncirinin döş qəfəsindəki hissəsi kəsilir. Bu üsul xüsusilə əllərdə tərləməni idarə etmək üçün effektivdir.
Lumbal simpatektomiya: Ayaqlarda (plantar) həddindən artıq tərləmə olan xəstələrdə lumbal (bel) simpatik sinir zənciri kəsilir.
Simpatektomiyanın Nəticələri
Simpatektomiya əməliyyatı hiperhidroz xəstələrinin böyük əksəriyyətində müsbət nəticələr verir. Əməliyyatdan sonra xəstələrin əksəriyyəti hiperhidrozun təsirləndiyi bölgələrdə tərləmənin əhəmiyyətli dərəcədə azaldığını və ya tamamilə dayandığını bildirirlər. Xüsusilə əllərdə və qoltuqaltı bölgədə tərləmənin azaldılması əməliyyatın əsas məqsədidir.
Simpatektomiyanın Riskləri və Fəsadları
Hər cərrahi müdaxilədə olduğu kimi, simpatektomiyanın da bəzi riskləri və fəsadları ola bilər. Aşağıdakı risklər nadir hallarda olsa da, baş verə bilər:
Kompensator tərləmə:
Əməliyyatdan sonra bədənin digər hissələrində kompensator tərləmə baş verə bilər. Bu, sinirlərin kəsildiyi bölgədə tərləmənin azalması nəticəsində bədənin digər hissələrində, xüsusən də qarın və bel bölgəsində tərləmənin artmasıdır. Kompensator tərləmə bəzi xəstələrdə narahatlıq yarada bilər.
Sinə ağrısı və narahatlıq:
Əməliyyatdan sonra sinə bölgəsində müvəqqəti narahatlıq və ya ağrı hissi ola bilər. Bu simptomlar adətən bir neçə gün ərzində azalır.
Pnevotoraks (ağciyərin çökməsi):
Cərrahi müdaxilə zamanı ağciyərdən hava qaça bilər və bu da pnevotoraks vəziyyətinə səbəb ola bilər. Bu vəziyyət dərhal tibbi müdaxilə tələb edir.
İnfeksiya:
Cərrahi kəsiklərdə infeksiya riski mövcuddur, lakin antibiotik müalicəsi ilə idarə oluna bilər.
Qanaxma:
Əməliyyat zamanı və ya sonrasında qanaxma baş verə bilər, lakin bu vəziyyət nadir hallarda ciddi olur.
Simpatektomiyadan Sonra Bərpa
Simpatektomiya minimal invaziv üsulla həyata keçirildiyi üçün bərpa müddəti adətən qısa olur. Əksər hallarda xəstələr əməliyyatdan bir gün sonra evə buraxılır və normal fəaliyyətlərinə bir neçə gün ərzində qayıda bilərlər.
Minimal invaziv üsullar: Bu prosedurlar kiçik kəsiklərlə həyata keçirildiyi üçün yara izləri minimal olur və əməliyyatdan sonra ağrı azdır.
Tənəffüs məşqləri: Əməliyyatdan sonra ağciyərlərin tam funksiyasını bərpa etmək üçün xəstələrə tənəffüs məşqləri tövsiyə edilə bilər.
Nəticə
Hiperhidroz əməliyyatı (simpatektomiya), digər müalicə üsulları ilə idarə edilə bilməyən həddindən artıq tərləmə hallarında təsirli bir cərrahi müdaxilədir. Simpatik sinir zəncirinin kəsilməsi və ya bloklanması, bədəndəki həddindən artıq tərləmənin qarşısını alır və xəstələrin həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırır. Minimal invaziv üsullarla icra edilən bu əməliyyatlar qısa bərpa müddəti ilə əlaqələndirilir və risklər həkim nəzarəti altında minimal səviyyədə saxlanılır.