Hirsutizm (tüklənmə)
Hirsutizm, qadınlarda adətən kişilərdə rast gəlinən tüklənmənin artması ilə xarakterizə olunan bir vəziyyətdir. Bu, üzdə, göğüsdə, arxada və ya qarında qalın, qara tük çıxmasını əhatə edir. Hirsutizm hormon dəngəsizlikləri ilə əlaqələndirilir və əsasən artmış androgen (kişi cins hormonları) səviyyələri ilə əlaqədar olur.
Səbəbləri
Hirsutizmin ən ümumi səbəbləri arasında:
- Polikistik Over Sindromu (PCOS): Bu, qadınlarda ən ümumi hormon dəngəsizliyi vəziyyətlərindən biridir və artmış androgen səviyyələri ilə xarakterizə olunur.
- Cushing Xəstəliyi: Bu xəstəlik, bədənin kortizol kimi steroid hormonları artırdığı bir vəziyyətdir.
- Adrenal Glandular Problemləri: Adrenal bezlərin (böyrəküstü bezlərin) aşırı androgen istehsalı.
- Dərmanların Təsiri: Bəzi dərmanlar, məsələn, anabolik steroidlər, tüklənməni artıra bilər.
- İrsi Faktorlar: Bəzi hallarda, hirsutizm genetik ola bilər.
Simptomlar
- Artmış Tüklənmə: Üz, göğüs, arxa, qarın, baldır və ya başqa bölgələrdə qalın və qara tüklərin artması.
- Başqa Hormonal Dəyişikliklər: Adət dövrünün dəyişməsi, səs qalınlaşması, çəki dəyişiklikləri.
Diaqnoz və Müalicə
- Diaqnoz: Tibbi tarixçə, fiziki müayinə, və hormon testləri ilə qoyula bilər.
- Müalicə: Hormonal müalicələr (məsələn, doğum nəzarət hapları), tüklənməni azaltmaq üçün dərmanlar və kosmetik müalicələr (lazer tüklərin aradan qaldırılması, epilasiya) istifadə oluna bilər.
Hirsutizm, həm fiziki, həm də emosional olaraq çətin bir vəziyyət ola bilər. Bu səbəbdən, həm tibbi, həm də emosional dəstəyin əhəmiyyətli olduğu unutulmamalıdır. Hirsutizmin səbəbinə və şiddətinə görə müalicə planları şəxsə xas olmalıdır.