Menstrual tsikl pozğunluğu
Növləri
Amenoreya: Ümumiyyətlə menstruasiyanın olmamasını ifadə edir.
Birincili Amenoreya: 16 yaşına qədər menstruasiyanın başlamaması.
İkincili Amenoreya: Əvvəllər menstruasiya olduğu halda üç və ya daha çox dövrün ardıcıl olaraq olmaması.
Dismenoreya: Menstruasiya dövründə kəskin ağrı və sancılar. İbtidai (birincili) dismenoreya menstruasiyanın ilk illərində baş verir, ikincili dismenoreya isə daha sonralar ortaya çıxır və endometrioz kimi tibbi problemlərlə əlaqəli ola bilər.
Menorragiya: Menstruasiya qanaxmasının normaldan daha uzun və ya daha çox olması. Bu, bəzi hallarda anemiya kimi problemlərə səbəb ola bilər.
Metrorragiya: Menstruasiya tsiklinin ortasında olan qanaxma və ya nizamsız qanaxmalar.
Oliqomenoreya: Menstruasiya tsiklinin uzanması, yəni ardıcıl dövrlər arasında uzun fasilə olması.
Səbəbləri
Hormonal Pozuntular: Tiroid, hipofiz vəzləri və ya yumurtalıqlardakı hormonal balanssızlıq.
Hamiləlik və ya Emzirmə: Bu vəziyyətlərdə menstruasiya müvəqqəti olaraq dayana bilər.
Polikistik Yumurtalıq Sindromu (PKYS): Yumurtalıqlarda kistlərin yaranması ilə müşayiət olunur.
Endometrioz: Uşaqlıq daxilindəki toxumanın uşaqlıq xaricində yerləşməsi və ya böyüməsi.
Fibromlar: Uşaqlıq daxilində və ya xaricində olan xoşxassəli şişlər.
Stress və Yaşam Tərzi: Kəskin stress, həddindən artıq fiziki aktivlik, pis qidalanma və ya sürətli çəki dəyişiklikləri.
Digər Səbəblər: Dərmanlar, ciddi xəstəliklər, cərrahiyyə müdaxilələri.
Diaqnoz və Müalicə
Diaqnoz: Həkim xəstənin tibbi tarixçəsini, simptomlarını və qan testləri, ultrasəs və ya MRT kimi görüntüləmə metodlarını araşdırır.
Müalicə: Pozuntunun növü və səbəblərindən asılı olaraq fərqlənir:
Dərmanlar: Hormonal balansı bərpa edən dərmanlar, ağrı kəsicilər.
Cərrahiyyə: Fibromlar və ya endometrioz səbəb olduğu hallarda.
Yaşam Dəyişiklikləri: Qidalanma, stress idarəsi və məşq proqramları.
Menstrual tsikl pozğunluqlarında düzgün diaqnoz və uyğun müalicə vacibdir, buna görə həkim nəzarətində olmaq tövsiyə edilir.