Histerik pozğunluq

Histrionik Şəxsiyyət Pozğunluğunun Əlamətləri:
Histrionik şəxsiyyət pozğunluğu olan şəxslər, aşağıdakı davranışları və emosional reaksiyaları nümayiş etdirə bilərlər:
Dəyişən və Aşırı Emosional Reaksiyalar:
Şəxs, sosial vəziyyətlərdə çox aşırı və dramatik reaksiyalar verir. Bu reaksiyalar çox vaxt qeyri-naturaldır və həddindən artıq dramatik olur. Bu şəxsiyyət tipi, özünü ifadə edərkən çox emosional və heyecanlı ola bilər.
Diqqət Çəkməyə Yönəlik Davranışlar:
Histrionik şəxsiyyət pozğunluğu olan insanlar, daim başqalarının diqqətini cəlb etməyə çalışırlar. Bunu çox vaxt dramatik hərəkətlər, aşırı şəkildə bəzənmiş görünüş və ya diqqət çəkən danışıqla edirlər.
Cazibədar və Cəlbedici Davranışlar:
Sosial vəziyyətlərdə çox cazibədar və seksual şəkildə davranmaq, diqqəti daha da artırmaq məqsədilə edilə bilər. Bu insanlar, başqalarına qarşı çox cazibədar davranışlar sərgiləyir və sosial əlaqələrində bu yolla diqqət çəkməyə çalışırlar.
Sürətli və Dəyişkən Duyğular:
Şəxsiyyət pozğunluğu olan insanlar, emosional vəziyyətlərini tez-tez dəyişir. Onların emosional reaksiyaları çox dəyişkən və səthi ola bilər. Bir neçə dəqiqə ərzində sevincdən kədərlənməyə və ya əsəbləşməyə keçə bilərlər.
Özünü Əhəmiyyətli Hiss Etmə:
Şəxslər, özlərini əhəmiyyətli hiss etməyə və başqaları tərəfindən müsbət dəyərləndirilməyə çox ehtiyac duyurlar. Bu, başqaları tərəfindən təriflənmədikdə və ya diqqətə alınmadıqda narahatlığa və məyusiyyətə səbəb ola bilər.
Empati və Başqalarına Qarşı Qeyri-Ciddi Münasibətlər:
Histrionik şəxsiyyət pozğunluğu olan insanlar başqalarının duyğularını və ehtiyaclarını anlamayabilir və ya onlara empati ilə yanaşmaya bilər. Onlar daha çox öz ehtiyaclarına fokuslanır və başqalarının hisslərini qiymətləndirməyən davranışlar sərgiləyə bilərlər.
Sosial Münasibətlərdə Qeyri-Sabitlik:
Histrionik şəxsiyyət pozğunluğu olan insanlar, sosial əlaqələrdə qeyri-sabitlik və tez-tez dəyişən münasibətlər göstərə bilərlər. Onlar başqalarına qarşı çox intensiv hisslər inkişaf etdirə bilər, amma bu hisslər çox sürətlə dəyişə bilər.
Histrionik Şəxsiyyət Pozğunluğunun Səbəbləri:
Histrionik şəxsiyyət pozğunluğunun tam səbəbləri bilinməsə də, bəzi faktorlar bu pozğunluğun inkişafına təsir göstərə bilər:
Genetik amillər: Ailədə histrionik şəxsiyyət pozğunluğu olan insanlar varsa, bu pozğunluğun inkişaf riski daha yüksəkdir.
Uşaqlıq təcrübələri: Uşaqlıqda diqqətə ehtiyac duymaq və ya ailə içində emosional travmalar yaşamaq, histrionik şəxsiyyət pozğunluğunun inkişafına səbəb ola bilər. Eyni zamanda, tərbiyə və ailə əlaqələri də bu pozğunluğun inkişafını təsir edə bilər.
Psixoloji və sosial faktörlər: Sosial mühit və şəxsin özünə olan dəyərini başqalarına görə müəyyən etməsi, histrionik şəxsiyyət pozğunluğunun inkişafına səbəb ola bilər.
Histrionik Şəxsiyyət Pozğunluğunun Müalicəsi:
Histrionik şəxsiyyət pozğunluğu müalicə edilə bilən bir vəziyyətdir, amma şəxsiyyət pozğunluqları ümumiyyətlə uzunmüddətli müalicə tələb edir. Müalicə üsulları aşağıdakılardır:
Psixoterapiya:
Koqnitiv Davranış Terapiyası (KDT): KDT, histrionik şəxsiyyət pozğunluğu olan şəxslərə öz düşüncələrini və davranışlarını daha realist və konstruktiv bir şəkildə dəyişdirməyə kömək edir. Bu terapiya, sosial münasibətlər və emosional reaksiya tərzində daha sağlam yanaşmalar inkişaf etdirməyə yönəlib.
Psixodinamik terapiya: Şəxsiyyətin əsaslarında yatan emosional travmalar və digər təcrübələri anlamaq və bu təcrübələri həll etmək məqsədilə tətbiq edilən terapiya növüdür.
Qrup terapiyası: Bu terapiya, histrionik şəxsiyyət pozğunluğu olan insanlara başqaları ilə ünsiyyət qurma və sosial bacarıqlarını inkişaf etdirmə imkanı verə bilər. Şəxslər, digər insanların təcrübələrini dinləyərək daha sağlam sosial əlaqələr qurmağı öyrənirlər.
Dəstək qrupları: Sosial dəstək, histrionik şəxsiyyət pozğunluğu olan şəxslərin müalicə prosesində çox əhəmiyyətlidir. Onlar, öz duyğularını və davranışlarını idarə etməyi öyrənərkən, dəstək qruplarından faydalana bilərlər.
Dərman müalicəsi: Histrionik şəxsiyyət pozğunluğu adətən dərmanla müalicə edilmir, amma əgər şəxs depresiya və ya anksiyete kimi digər psixoloji pozğunluqlarla da üzləşirsə, antidepresanlar və anksiolitik dərmanlar istifadə oluna bilər.
Sonuç:
Histrionik şəxsiyyət pozğunluğu olan insanlar, başqaları ilə olan münasibətlərində və sosial vəziyyətlərdə çox dramatik, emosional və manipulyativ davranışlar sərgiləyə bilərlər. Lakin düzgün müalicə və psixoterapiya ilə bu davranışları idarə etmək mümkündür. Müalicə prosesində, fərdi psixoterapiya, sosial bacarıqların inkişafı və sosial dəstək qruplarının rolu çox vacibdir. Histrionik şəxsiyyət pozğunluğu olan şəxslər üçün dəstək və anlayış, onların həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmağa kömək edə bilər.