Kəskin orta qulaq infeksiyası

Kəskin Orta Qulaq İnkişafının Səbəbləri

Orta qulaq infeksiyaları çox vaxt tənəffüs yolu infeksiyalarından sonra inkişaf edir. İnfeksiyaya səbəb olan əsas amillər aşağıdakılardır:

Bakterial və ya Viral İnfeksiyalar:

Bakteriyalar: Orta qulaq infeksiyalarının əsas səbəbi bakteriyalardır. Ən yaygın bakteriyalar arasında Streptococcus pneumoniae və Haemophilus influenzae var.

Viruslar: Soyuqdəymə və ya qrip kimi viral infeksiyalar da orta qulaq infeksiyasına səbəb ola bilər. Virus tənəffüs yollarını zədələdikdə, infeksiya qulaq borusuna (östaki borusu) keçə bilər.

Östaki Borusunun Tıxanması:

Östaki borusu burunu orta qulaqla birləşdirir və bu boru hava təzyiqini tənzimləyir. Bu boru tıxanarsa, orta qulaqda maye toplanır və bu, bakteriya və ya virusların çoxalmasına səbəb olur. Östaki borusu daha dar və düz olduğu üçün uşaqlarda infeksiya daha asan baş verə bilər.

Allergiya və Soyuqdəymə:

Allergiyalar və soyuqdəymələr nəticəsində burun tıxanıqlığı və östaki borusunun iltihablanması meydana gələ bilər ki, bu da orta qulaq infeksiyasına səbəb ola bilər.

Adenoidlərin Böyüməsi:

Adenoidlər burun və boğazın arxasında yerləşən immun toxumadır və bəzən uşaqlarda böyüyə bilər. Böyümüş adenoidlər östaki borusunu tıxaya bilər, bu da qulaqda infeksiya riskini artırır.

Çoxlu Duman və Hava Çirkliliyi:

Siqaret tüstüsü və ya hava çirkliliyi orta qulaq infeksiyası riskini artırır, çünki bu maddələr tənəffüs yollarını qıcıqlandırır və iltihaba səbəb olur.

Kəskin Orta Qulaq İnkişafının Simptomları

Kəskin orta qulaq infeksiyası tez bir şəkildə başlaya bilər və müxtəlif simptomlarla müşayiət oluna bilər. Əsas simptomlar aşağıdakılardır:

Qulaq Ağrısı:

Qulaqda kəskin və ya davamlı ağrı infeksiyanın əsas əlamətidir. Ağrı bəzən yüngül olsa da, çox vaxt şiddətli ola bilər.

Eşitmə Problemləri:

Orta qulaqda maye toplanması nəticəsində qulaqda təzyiq artır və bu da müvəqqəti eşitmə itkisinə səbəb ola bilər.

Maye Axıntısı:

İnfeksiya səbəbindən qulaq pərdəsi zədələnərsə, qulaqdan sarı və ya qanlı maye axıntısı baş verə bilər.

Yüksək Qızdırma:

Xüsusilə uşaqlarda qızdırma müşahidə edilə bilər. Qızdırma bədənin infeksiyaya qarşı reaksiyasını göstərir.

Baş Ağrısı və Başgicəllənmə:

Qulaqdakı infeksiya baş ağrısı və balans problemi yarada bilər.

Yuxusuzluq və Narahatlıq:

Xüsusilə uşaqlar gecələr qulaq ağrısına görə narahat ola bilər və yuxu problemi yaşaya bilərlər.

Uşaqlarda Yuxarı Əl-Hərəkətləri:

Kiçik uşaqlar tez-tez qulaqlarını çəkib-yolarlar, bu da qulaqda narahatlıq və ya ağrı hiss etdiklərini göstərə bilər.

Kəskin Orta Qulaq İnkişafının Ağırlaşmaları

Kəskin orta qulaq infeksiyası vaxtında müalicə edilmədikdə bəzi ciddi ağırlaşmalara səbəb ola bilər:

Daimi Eşitmə İtkisi:

Xroniki olaraq təkrarlanan qulaq infeksiyaları və ya müalicə olunmayan infeksiya qulaqda daimi eşitmə itkisinə səbəb ola bilər.

Qulaq Pərdəsinin Zədələnməsi:

Davamlı infeksiya qulaq pərdəsinin zədələnməsinə və hətta pərdənin deşilməsinə səbəb ola bilər. Bu vəziyyətdə qulaq pərdəsi öz-özünə sağalsa da, bəzi hallarda cərrahi müdaxilə tələb oluna bilər.

Xroniki Orta Qulaq İltihabı:

Müalicə olunmayan kəskin infeksiya xroniki bir vəziyyətə çevrilə bilər, bu da orta qulaqda mayenin davamlı olaraq qalması və təkrarlanan infeksiyalara səbəb ola bilər.

Mastoidit:

Orta qulaq infeksiyası yaxınlıqdakı mastoid sümüyə (qulağın arxasındakı sümük) yayılarsa, ciddi bir infeksiya olan mastoidit inkişaf edə bilər. Bu vəziyyət cərrahi müdaxilə tələb edə bilər.

Kəskin Orta Qulaq İnkişafının Diaqnozu

Kəskin orta qulaq infeksiyasının diaqnozu qulaq, burun və boğaz müayinəsi ilə qoyulur. Diaqnoz üçün istifadə edilən əsas üsullar:

Otoscop ilə Müayinə:

Həkim otoscop vasitəsilə qulaq pərdəsinə baxaraq infeksiyanın və mayenin varlığını yoxlaya bilər. Qulaq pərdəsinin qızarması və ya şişməsi infeksiyanın əlamətləridir.

Timpanometriya:

Bu test qulaq pərdəsinin hərəkətliliyini ölçür. Qulaqda maye varsa, qulaq pərdəsinin hərəkəti məhdudlaşır və bu, infeksiyanı göstərir.

Qulaqdan Maye Nümunəsi:

Əgər qulaqdan maye axıntısı varsa, həkim infeksiyanın hansı mikroorqanizmdən qaynaqlandığını təyin etmək üçün maye nümunəsi götürə bilər.

Kəskin Orta Qulaq İnkişafının Müalicəsi

Kəskin orta qulaq infeksiyasının müalicəsi simptomların şiddətinə, infeksiyanın səbəbinə və xəstənin yaşına bağlı olaraq dəyişə bilər. Əsas müalicə üsulları aşağıdakılardır:

1. Antibiotiklər:

Bakterial infeksiyalar üçün antibiotiklər təyin edilir. Uşaqlarda antibiotiklərin ehtiyac olmadan verilməsi məhdudlaşdırılmalıdır, çünki bir çox hallarda infeksiya öz-özünə sağalır.

2. Ağrıkəsicilər:

Ağrını və qızdırmanı yüngülləşdirmək üçün ibuprofen və ya parasetamol kimi ağrıkəsici dərmanlar istifadə edilə bilər.

3. Burun Spreyləri və Dekonqestantlar:

Burun tıxanıqlığını aradan qaldırmaq və östaki borusunun açılmasına kömək etmək üçün burun spreyləri və ya dekonqestantlar istifadə edilə bilər.

4. Cərrahi Müdaxilə:

İnfeksiya təkrarlanarsa və ya maye uzun müddət orta qulaqda qalarsa, qulaq pərdəsinə kiçik bir boru (miringotomiya tübü) yerləşdirilə bilər. Bu boru mayenin qulaqdan axmasına imkan verir və infeksiyanın qarşısını alır.

5. Quyruqlu Adenoidlər və ya Badamcıqların Çıxarılması:

Uşaqlarda böyük adenoidlər qulaq infeksiyasının səbəbi ola bilər. Bu vəziyyətdə adenoidlərin cərrahi yolla çıxarılması müalicənin bir hissəsi ola bilər.

Kəskin Orta Qulaq İnkişafının Qarşısının Alınması

Orta qulaq infeksiyasının qarşısını almaq üçün aşağıdakı tədbirlər faydalı ola bilər:

Əllərin Müntəzəm Yuyulması: Soyuqdəymə və qrip kimi tənəffüs yolu infeksiyalarının qarşısını almaq üçün əllərin yuyulması vacibdir.

Siqaret Tüstüsündən Uzaq Durmaq: Siqaret tüstüsü qulaq infeksiyasını ağırlaşdıra bilər. Uşaqları tüstülü mühitdən uzaq tutmaq vacibdir.

Gözləmə və İzləmə: Bəzi hallarda antibiotiklər dərhal lazım olmaya bilər. Xüsusilə uşaqlarda infeksiya öz-özünə sağala bilər. Həkim tərəfindən təyin olunan gözləmə dövründə infeksiyanın gedişi izlənməlidir.

Pnevmoniya və Qrip Peyvəndləri: Bu peyvəndlər tənəffüs yolu infeksiyalarını azaltmağa və bununla da qulaq infeksiyası riskini aşağı salmağa kömək edə bilər.

Nəticə

Kəskin orta qulaq infeksiyası uşaqlarda daha çox rast gəlinən, lakin böyüklərdə də baş verə bilən bir infeksiyadır. Vaxtında müalicə edildikdə, əksər hallarda tam sağalır və ciddi ağırlaşmalara səbəb olmur. Müntəzəm olaraq həkimə müraciət etmək və simptomların izlənməsi infeksiyanın düzgün idarə olunması üçün vacibdir.