Ürək böhranı və ürək çatışmazlığı

Ürək böhranı (miokard infarktı) və ürək çatışmazlığı iki fərqli, lakin bir-biri ilə əlaqəli ürək xəstəlikləridir. Hər iki vəziyyət ürək-damar sistemi ilə bağlı ciddi problemlərə səbəb olur və təcili tibbi yardım tələb edir. Gəlin hər birinin nə olduğunu, səbəblərini və simptomlarını ayrı-ayrılıqda araşdıraq.

Süni intellekt ilə təkmiləşdirilmiş versiya

Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır

Ürək Sağlamlığı: Ürək Böhranı və Ürək Çatışmazlığı Haqqında Hər Şey

Ürək-damar xəstəlikləri müasir dövrdə ən ciddi sağlamlıq problemlərindən biri hesab olunur. Xüsusilə ürək böhranı (miokard infarktı) və ürək çatışmazlığı, oxşar görünsə də, fərqli mexanizmlərə və nəticələrə malik olan vəziyyətlərdir. Bu məqalədə hər iki xəstəliyin səbəbləri, diaqnostikası və müalicə yolları peşəkar şəkildə izah olunur.

Ürək Böhranı (Miokard İnfarktı) Nədir?

Ürək böhranı, ürəyin qan tədarükünün qəfildən kəsilməsi və ya ciddi şəkildə azalması nəticəsində ürək əzələsinin bir hissəsinin zədələnməsi və ya ölməsi vəziyyətidir. Bu hal adətən koronar arteriyanın tıxanması səbəbindən baş verir. Qan axınının dayanması ürək toxumasına kifayət qədər oksigen çatmamasına gətirib çıxarır ki, bu da təcili tibbi yardım tələb edən həyati təhlükəli bir vəziyyətdir.

Ürək Böhranının Əsas Səbəbləri

Ürək böhranının meydana gəlməsində bir neçə kritik amil rol oynayır:

Ateroskleroz: Koronar arteriyaların daxilində yağ, xolesterol və digər maddələrin yığılması nəticəsində damarların daralmasıdır. Bu, ən yaygın səbəb hesab olunur.
Qan laxtası (trombus): Arteriya daxilindəki aterosklerotik plakların partlaması nəticəsində yaranan laxta, qan axınını tamamilə dayandıra bilər.
Koronar arteriya spazmı: Arteriyanın müvəqqəti büzülməsi nəticəsində qan axını kəsilir. Bu spazmlar adətən stres, siqaret və ya narkotik maddələr səbəbindən yaranır.

Simptomlar və Diaqnoz Üsulları

Ürək böhranı zamanı xəstələrdə sinə ağrısı (sol qola, çənəyə və ya kürəyə yayılan), nəfəs darlığı, soyuq tərləmə, başgicəllənmə və ürəkbulanma kimi simptomlar müşahidə olunur. Diaqnoz qoyularkən aşağıdakı metodlardan istifadə edilir:

Metod	Təsviri
EKQ	Ürəyin elektrik aktivliyini ölçərək böhranı təyin edir.
Qan Testləri	Ürək zədələnməsini göstərən troponin və digər fermentləri yoxlayır.
Angioqrafiya	Arteriyaların vəziyyətini və tıxanma dərəcəsini müəyyən edir.

Müalicə Metodları

Müalicə prosesində qan laxtasını həll edən trombolitiklər, daralmış damarları açmaq üçün angioplastika və stent tətbiqi, həmçinin ağır hallarda baypas əməliyyatı icra olunur. Ağrını azaltmaq və laxtalanmanın qarşısını almaq üçün nitroqliserin və aspirin istifadə edilir.

Ürək Çatışmazlığı: Ümumi Baxış

Ürək çatışmazlığı, ürəyin bədənə kifayət qədər qanı nasoslamaq qabiliyyətini itirdiyi xroniki və ya kəskin bir vəziyyətdir. Ürəyin funksiyasının azalması nəticəsində bədənin oksigen və qan ehtiyacı tam qarşılanmır.

Ürək Çatışmazlığının Səbəbləri və Simptomları

Bu vəziyyət keçirilmiş ürək böhranı, yüksək qan təzyiqi (hipertoniya), kardiomiopatiya, ürək qapaq xəstəlikləri və ya aritmiya nəticəsində inkişaf edə bilər. Əsas simptomlar bunlardır:

Nəfəs darlığı: Fiziki fəaliyyət və ya uzanarkən yaranan çətinlik.
Şişkinlik (edema): Ayaqlarda, topuqlarda və ya qarında maye yığılması.
Yorğunluq: Oksigen çatışmazlığı səbəbindən yaranan daimi halsızlıq.
Tez-tez sidik ifrazı: Xüsusilə gecə saatlarında artan ehtiyac.
Çəki artımı: Bədəndə maye toplanması nəticəsində qəfil kilo alımı.

Diaqnoz və Müalicə Prosesi

Diaqnoz üçün ekokardioqrafiya (ürəyin nasoslama gücünü ölçür), EKQ və qan testləri (natriuretik peptid səviyyəsi) tətbiq olunur. Müalicədə diuretiklər, beta-blokatorlar və ACE inhibitorları kimi dərmanlar, həmçinin duz qəbulunun azaldılması kimi yaşam tərzi dəyişiklikləri mühümdür. Ciddi hallarda ürək qapağı əməliyyatı və ya ürək transplantasiyası tələb oluna bilər.