Hipospadis (Peyğəmbərin sünnəsi)
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Hipospadis Nədir? Anadangəlmə Anatomik Pozğunluq
Hipospadis, oğlan uşaqlarında sidik kanalının (uretra) çıxış dəliyinin normal yerində olmaması ilə xarakterizə olunan anadangəlmə bir vəziyyətdir. Normal anatomiyada sidik kanalı penisin ucundakı meatus adlı dəlikdən xaricə açılmalıdır. Lakin hipospadisli uşaqlarda bu dəlik penisin ortasında, alt tərəfində və ya xayaların arxasında yerləşə bilər. Bəzi hallarda penis forması aşağıya doğru əyilmiş olur ki, bu tibbi vəziyyət kordee adlanır.
Niyə “Peyğəmbər Sünnəti” Deyilir?
Xalq arasında bu vəziyyət çox vaxt “Peyğəmbər sünnəti” olaraq adlandırılır. Bəzi dini və folklor inanclarına görə, bu hal Allah vergisi və ya uşağın sünnətli doğulması kimi qəbul edilsə də, bu yanaşma tibbi baxımdan yanlış və yanıltıcıdır. Hipospadis mütləq müayinə edilməli və cərrahi müdaxilə tələb edən ciddi bir anatomik pozğunluqdur.
Görülmə Sıxlığı və Diaqnoz
Statistik məlumatlara görə, hipospadis təxminən hər 300–350 doğumdan birində rast gəlinən bir haldır. Xəstəliyin ən yüngül formaları adətən valideynlər tərəfindən uşağın ilk aylarında fərq edilir. Lakin bəzi hallarda bu vəziyyət yalnız sünnət prosesi zamanı aşkar olunur.
Hipospadisin Tipləri və Yerləşmə Yerləri
Hipospadis, sidik dəliyinin yerləşdiyi nahiyəyə görə müxtəlif qruplara bölünür:
| Tip | Sidik dəliyinin yeri |
|---|---|
| Glandular | Penisin ucuna yaxın yerləşir (ən yüngül forma) |
| Midshaft | Penisin orta hissəsində yerləşir |
| Penoskrotal | Penis və xaya arasında yerləşir |
| Perineal | Qasıq və anus arasında yerləşir (ən ağır forma) |
Hipospadisin Əsas Əlamətləri
Valideynlər uşaqlarında aşağıdakı əlamətləri müşahidə etdikdə mütləq mütəxəssisə müraciət etməlidirlər:
- Sidiyin penis ucundan deyil, alt hissədən gəlməsi
- Sidik axınının yönsüz olması və ya çiləmə tərzində çıxması
- Penis ucunun qapalı və ya deformasiyalı görünməsi
- Penisin aşağıya doğru əyilmiş olması (kordee)
- Sünnət dərisinin natamam olması (penisin üst hissəsində dəri olsa da, alt hissəsinin açıq qalması)
Müalicə Niyə Vacibdir?
Hipospadis sadəcə kosmetik bir qüsur deyil, funksional bir problemdir. Əgər vaxtında müalicə edilməzsə, gələcəkdə ciddi fəsadlar yarana bilər:
- Sidik ifrazının çətinləşməsi
- Cinsi yetkinlik dövründə həm funksional, həm də estetik problemlər
- Cinsi münasibət zamanı ağrı və ya əyrilik
- Fərdin gələcək həyatında yarana biləcək psixoloji narahatlıqlar
Hipospadis Müalicəsi: Cərrahi Əməliyyat
Hipospadisin yeganə və ən effektiv müalicə üsulu uretroplastika adı verilən cərrahi əməliyyatdır.
- Ən uyğun dövr: Əməliyyat üçün ən ideal zaman uşağın 6–18 ay arası olduğu dövrdür.
- Əməliyyatın məqsədi: Sidik kanalı düzəldilərək normal yerinə köçürülür və əgər əyrilik varsa, penis düzləşdirilir.
- Vacib Xəbərdarlıq: Hipospadisli uşaqlar qətiyyən sünnət edilməməlidir. Çünki əməliyyat zamanı yeni sidik kanalı yaratmaq üçün lazım olan toxumalar çox vaxt sünnət dərisindən götürülür.
Əməliyyatdan Sonrakı Gözləntilər
Uğurlu bir cərrahi müdaxilədən sonra sidik ifrazı normallaşır, penisin həm görünüşü, həm də funksiyası bərpa olunur. Bu da uşağın gələcəkdə fiziki və psixoloji problemlər yaşama riskini minimuma endirir. Əməliyyatdan sonra həkim nəzarəti mütəmadi davam etməli və ehtiyac yaranarsa, düzəldici əlavə müdaxilələr icra olunmalıdır.
Valideynlər Üçün Tövsiyələr
Körpənizdə sidik axışında qeyri-adilik, penisdə əyrilik və ya dəliyin fərqli yerdə olduğunu görürsünüzsə, vaxt itirmədən bir uşaq uroloquna və ya uşaq cərrahına müraciət edin. Sünnəti özbaşına etdirməyin və mütləq mütəxəssis rəyi alın. Unutmayın ki, erkən diaqnoz və düzgün müalicə ilə uşağınız sağlam və normal bir həyat sürə bilər.
