Keratitin əsas səbəbləri

Keratit: Kornea İltihabının Səbəbləri və Müalicə Yolları

Keratit, gözün ön hissəsində yerləşən şəffaf təbəqənin — korneanın (buynuz qişanın) iltihablanmasıdır. Bu vəziyyət görmə qabiliyyətinə birbaşa təsir edə biləcək ciddi bir sağlamlıq problemidir. Keratit həm infeksion amillər, həm də müxtəlif xarici təsirlər nəticəsində yarana bilər.

Keratitin Əsas Səbəbləri

Keratit xəstəliyi mənşəyinə görə iki əsas qrupa bölünür: infeksiyoz və qeyri-infeksiyoz keratit.

1. İnfeksiyoz Keratit

İnfeksiyaya bağlı inkişaf edən keratitlərin əsas törədiciləri bunlardır:

• Bakterial infeksiyalar: Xüsusilə Streptococcus, Staphylococcus və Pseudomonas kimi bakteriyalar.
• Viral infeksiyalar: Herpes simplex virusu (HSV) və Herpes zoster (zona).
• Fungal (göbələk) infeksiyaları: Fusarium, Aspergillus və Candida növlü göbələklər.
• Parazitar infeksiyalar: Xüsusilə çirklənmiş su vasitəsilə keçən Acanthamoeba kimi parazitlər.

2. Qeyri-infeksiyoz Keratit

İnfeksiya olmadan yaranan keratit hallarına aşağıdakılar səbəb ola bilər:

• Göz yaralanmaları: Fiziki travmalar, cızılmalar və kimyəvi yanmalar.
• Kontakt linza istifadəsi: Gigiyena qaydalarına riayət edilməməsi və ya linzaların yanlış istifadəsi.
• Quru göz sindromu: Göz yaşı istehsalının yetərsiz olması.
• Autoimmun xəstəliklər: Sjögren sindromu və ya romatoid artrit kimi sistemik xəstəliklər.
• Allergik reaksiyalar: Göz damcılarına və ya kontakt linza məhlullarına qarşı həssaslıq.

Keratitin Simptomları Nələrdir?

Keratitin əlamətləri xəstəliyin yaranma səbəbindən asılı olaraq dəyişə bilər. Ən çox rast gəlinən simptomlar aşağıdakılardır:

• Qızartı: Gözdə nəzərəçarpan iltihab və qızarma.
• Ağrı: Göz daxilində kəskin ağrı və narahatlıq hissi.
• Bulanıq görmə: Görmə kəskinliyinin azalması.
• Həssaslıq: İşığa qarşı həddindən artıq həssaslıq (fotofobi).
• Göz yaşarması: Göz yaşının normadan çox ifraz olunması.
• İfrazat: Göz qapaqlarının yapışmasına səbəb olan sulu və ya irinli axıntı.
• Şişkinlik: Göz qapaqlarında yaranan ödem və qızartı.

Diaqnozun Qoyulması

Keratit diaqnozu peşəkar göz həkimi tərəfindən aparılan kompleks müayinələr nəticəsində müəyyən edilir:

1. Göz dibi müayinəsi: Gözün daxili strukturlarının vəziyyətini qiymətləndirmək üçün.
2. Slit-lamp (biomikroskopiya) müayinəsi: Kornea və gözün digər toxumalarını mikroskop altında detallı yoxlamaq üçün.
3. Kornea qaşıntısı: İnfeksiya törədicisini laboratoriya şəraitində dəqiq müəyyən etmək üçün korneadan nümunə götürülməsi.
4. Görmə testi: Xəstəliyin görmə qabiliyyətinə təsirini ölçmək üçün.

Keratitin Müalicə Üsulları

Müalicə protokolu xəstəliyin növünə və ağırlıq dərəcəsinə uyğun olaraq təyin edilir:

Evdə Baxım və Profilaktika

Keratitdən qorunmaq və müalicə prosesini sürətləndirmək üçün aşağıdakı qaydalara əməl edilməlidir:

• Kontakt linza gigiyenası: Linzalar təmiz saxlanmalı və təlimata uyğun istifadə edilməlidir.
• Göz gigiyenası: Gözlərə toxunmazdan əvvəl əllər mütləq yuyulmalıdır.
• Qoruyucu vasitələr: Kimyəvi maddələr və ya riskli işlərlə məşğul olarkən qoruyucu eynəklər taxılmalıdır.
• İmmunitetin gücləndirilməsi: Sağlam qidalanma və fiziki aktivliklə bədən müqaviməti artırılmalıdır.

Keratitin Yarada Biləcəyi Fəsadlar

Vaxtında müalicə olunmayan keratit ciddi fəsadlara yol aça bilər:

• Görmə itkisi: Daimi və ciddi görmə zəifliyi.
• Kornea yara izləri: İltihab nəticəsində şəffaflığın itməsi.
• Kornea perforasiyası: Buynuz qişanın deşilməsi.
• Göz daxili infeksiya: İltihabın gözün daxili qatlarına yayılması.

Vacib Qeyd: Keratit görmə qabiliyyətini təhlükəyə atan ciddi bir vəziyyətdir. Erkən diaqnoz görməni qorumağın ən effektiv yoludur. Əgər yuxarıda qeyd olunan simptomları müşahidə edirsinizsə, dərhal göz həkiminə müraciət etməyiniz tövsiyə olunur.