Kifoz nedir
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Kifoz Nədir?
Kifoz, onurğanın yuxarı hissəsinin anormal şəkildə önə doğru əyilməsi nəticəsində yaranan bir sağlamlıq problemidir. Xalq arasında qozbellik kimi də tanınan bu vəziyyət, həm estetik narahatlıqlara, həm də müxtəlif fiziki fəsadlara yol aça bilər. Kifozun inkişafı fərqli yaş qruplarında müxtəlif faktorlardan qaynaqlana bilən kompleks bir prosesdir.
Kifozun Səbəbləri
Kifozun meydana gəlməsində bir çox fərqli etioloji faktor rol oynayır. Bu səbəblər onurğanın strukturuna və xəstənin həyat tərzinə bağlı olaraq aşağıdakı kimi təsnif edilir:
- Postural kifoz: Əsasən uşaqlıq və yeniyetməlik dövründə yanlış duruş vərdişləri nəticəsində yaranır. Bu növ adətən geri çevrilə bilən xüsusiyyətə malikdir.
- Şeyermann xəstəliyi (Şeyermann kifozu): Onurğanın struktur problemidir. Üst arxa vertebraların ön hissəsinin daha yavaş böyüməsi səbəbindən yeniyetməlik dövründə ortaya çıxır.
- Osteoporoz: Sümüklərin zəifləməsi nəticəsində yaşlı insanlarda rast gəlinir. Onurğaların zəifləyərək çökməyə meyilli olması kifoza səbəb olur.
- Onurğa zədələri və qırıqları: Travma nəticəsində onurğanın strukturunun pozulması kifozun inkişafına zəmin yaradır.
- Anadangəlmə kifoz: Doğuşdan gələn onurğa inkişafı problemləridir və körpəlik dövründə aşkar edilir.
- Digər səbəblər: Artrit kimi iltihabi xəstəliklər, serebral iflic və ya müsküler distrofiya kimi neyromuskular pozğunluqlar da bu vəziyyətə səbəb ola bilər.
Kifozun Əlamətləri Nələrdir?
Kifozun simptomları əyriliyin şiddətinə və yaranma səbəbinə görə fərqlilik göstərir. Ən çox rast gəlinən əlamətlər aşağıdakılardır:
| Əlamət | Təsviri |
|---|---|
| Yuvarlaq kürək | Arxa tərəfdə nəzərəçarpan anormal önə doğru əyilmə. |
| Ağrı | Xüsusilə ağır hallarda müşahidə olunan arxa və kürək ağrıları. |
| Boy qısalması | Şiddətli kifoz hallarında onurğa əyriliyi səbəbindən boyun qısalması. |
| Qabırğa çıxıntısı | Qabırğa qəfəsinin irəli doğru qabarması. |
| Yorğunluq | Uzun müddətli oturaq və ya ayaqda qalma zamanı yaranan halsızlıq. |
| Nəfəs darlığı | Ağciyərlərin sıxılması nəticəsində yaranan tənəffüs çətinliyi. |
Kifozun Diaqnozu Necə Qoyulur?
Kifozun diaqnostikası peşəkar bir həkim tərəfindən aparılan kompleks müayinələrə əsaslanır. İlk mərhələdə həkim xəstənin duruşunu və onurğa əyriliyini fiziki müayinə ilə qiymətləndirir.
Daha dəqiq nəticələr əldə etmək üçün Rentgen, MRT (Maqnit Rezonans Tomoqrafiya) və ya KT (Kompüter Tomoqrafiyası) kimi görüntüləmə testlərindən istifadə olunur. Bu testlər onurğanın strukturunu və mümkün sinir sıxılmalarını aşkar etməyə kömək edir. Əgər səbəbin osteoporoz olduğu düşünülürsə, sümük sıxlığı testləri də tələb oluna bilər.
Kifozun Müalicə Üsulları
Müalicə planı xəstənin yaşına, kifozun növünə və dərəcəsinə uyğun olaraq fərdi şəkildə müəyyən edilir.
Postural və Şeyermann Kifozu Müalicəsi
Postural kifozda fiziki terapiya və xüsusi məşqlər vasitəsilə duruşu düzəltmək mümkündür. Şeyermann kifozunda isə yüngül hallar müşahidə altında saxlanılır, lakin irəliləyən hallarda korselər və ya cərrahi müdaxilə tətbiq oluna bilər.
Osteoporoz və Anadangəlmə Kifoz Müalicəsi
Osteoporoz qaynaqlı hallarda sümük sıxlığını artıran dərman müalicəsi və arxa əzələləri gücləndirən məşqlər ön plana çıxır. Anadangəlmə kifoz hallarında isə onurğanın düzəldilməsi üçün adətən erkən cərrahi müdaxilə zəruridir.
Profilaktika və Təhlükəsizlik Tədbirləri
Kifozun qarşısını almaq və simptomları yüngülləşdirmək üçün gündəlik həyatda bəzi qaydalara əməl edilməlidir. Düzgün duruş vərdişləri qazanmaq, müntəzəm fiziki fəaliyyətlə məşğul olmaq və əzələləri gücləndirmək olduqca vacibdir.
Sümük sağlamlığını qorumaq üçün Kalsium və D vitamini ilə zəngin qidalanma rejiminə keçid edilməlidir. Onurğa problemlərini erkən mərhələdə aşkar etmək üçün müntəzəm həkim müayinələrindən keçmək həyat keyfiyyətini artıran ən mühüm amildir. Əgər kifoz simptomları hiss edirsinizsə, mütləq bir ortopedik cərrah və ya fizioterapist ilə məsləhətləşməlisiniz.
