Əl Ayaq Xəstəliyi Nədir?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Əl, Ayaq və Ağız Xəstəliyinin Əlamətləri Nələrdir?
Əl, ayaq və ağız xəstəliyi, infeksiyaya yoluxduqdan təxminən 3-6 gün sonra özünü büruzə verməyə başlayır. Xəstəliyin gedişatında müşahidə olunan əsas əlamətlər aşağıdakılardır:
- Yüksək hərarət: Xəstəliyin erkən mərhələsində bədən temperaturu yüksələ bilər.
- Boğaz ağrısı: İlkin əlamətlərdən biri kimi boğazda ağrı və narahatlıq hissi yaranır.
- Ağızda yaralar: Dildə, damaqda və diş ətlərində kiçik qırmızı nöqtələr şəklində ağrılı yaralar əmələ gəlir. Bu yaralar qidalanmanı və maye qəbulunu çətinləşdirir.
- Dəri döküntüsü: Əllərin içində, ayaqların altında, bəzən isə qollarda, ayaqlarda və gövdədə qırmızı, bəzən su dolu döküntülər yaranır. Bu döküntülər adətən qaşınmır, lakin bəzi hallarda qaşınma hissi verə bilər.
- Ümumi narahatlıq: Uşaqlar özlərini yorğun, zəif və halsız hiss edirlər.
- İştahasızlıq: Ağızdakı yaraların yaratdığı ağrı səbəbindən uşaqlar yemək və içməkdən imtina edə bilərlər.
Əl, Ayaq və Ağız Xəstəliyinin Səbəbləri və Yoluxma Yolları
Bu xəstəliyin əsas səbəbi enterovirus qrupuna aid olan viruslardır. Virusun yayılması və yoluxma prosesi əsasən aşağıdakı yollarla baş verir:
- Birbaşa təmas: İnfeksiyalı şəxsin tüpürcəyi, burun ifrazatı və ya nəcisi ilə təmasda olmaq.
- Çirklənmiş əşyalar: Virusla çirklənmiş oyuncaqlar, qida qabları və ya su qablarının ağıza aparılması.
- Hava-damcı yolu: Öskürmə və ya asqırma zamanı havaya yayılan virus damcılarının tənəffüs edilməsi.
Xəstəlik xüsusilə məktəblər, uşaq bağçaları və digər qapalı məkanlarda sürətlə yayıla bilər.
Əl, Ayaq və Ağız Xəstəliyinin Müalicəsi
Əl, ayaq və ağız xəstəliyinin xüsusi bir dərman müalicəsi yoxdur; xəstəlik adətən öz-özünə sağalır. Lakin simptomları yüngülləşdirmək üçün aşağıdakı tədbirlər tövsiyə olunur:
| Tədbir | Açıqlama |
|---|---|
| Dərman istifadəsi | Həkim məsləhəti ilə ibuprofen və ya asetaminofen tərkibli ağrıkəsici və qızdırmasalıcılar istifadə edilə bilər. |
| Bol maye qəbulu | Susuzluğun qarşısını almaq üçün soyuq su, buzlu içkilər və ya soyuq şorbalar verilməlidir. |
| Qarqara | Duzlu su və ya xüsusi ağız yuyucu məhlullar iltihabı azaltmağa kömək edir. |
| Qidalanma rejimi | Turşulu, ədviyyatlı, isti və sərt qidalardan (yaraları qıcıqlandırdığı üçün) uzaq durulmalıdır. |
Vacib qeyd: Yüksək hərarət uzun müddət davam edərsə, ciddi su itkisi yaranarsa və ya yaralar ağırlaşarsa, dərhal həkimə müraciət edilməlidir.
Xəstəlikdən Qorunma Yolları
İnfeksiyanın yayılma riskini minimuma endirmək üçün bu qaydalara riayət etmək vacibdir:
- Əl gigiyenası: Əllər müntəzəm olaraq sabunla yuyulmalı və dezinfeksiya edilməlidir.
- Səthlərin təmizliyi: Oyuncaqlar və qida ilə təmasda olan bütün səthlər təmiz saxlanılmalıdır.
- Etiket qaydaları: Öskürərkən və ya asqırarkən ağız və burun salfetlə və ya dirsək bükümü ilə örtülməlidir.
- İzolyasiya: Yoluxma şübhəsi olan və ya xəstə şəxslərlə yaxın təmasdan qaçınılmalıdır.
Yayılma Riski və İmmunitet
Əl, ayaq və ağız xəstəliyi olduqca yoluxucudur. Uşaqlar bu virusa qarşı daha həssas olsalar da, nadir hallarda böyüklərdə də rast gəlinə bilər. Önemli bir məqam budur ki, xəstəliyi keçirmək ömürlük immunitet təmin etmir; uşaqlar fərqli dövrlərdə bu infeksiyaya yenidən yoluxa bilərlər. Ümumiyyətlə ağırlaşma yaratmayan bu xəstəlik bir neçə həftə ərzində tamamilə sağalır.
