Mədə Qanamasının Qarşısının Alınması

Mədə Qanaxmasının Səbəbləri:

Mədə xorası (Peptik yara): Mədə divarının üst təbəqələrində yaranan xoralı yara nəticəsində qanama baş verə bilər. Bu yara, mədənin turşusu ilə reaksiyaya girərək qan damarlarını zədələyir.

Mədə iltihabı (Gastrit): Mədə divarlarının iltihabı, xüsusən kəskin gastrit, mədə qanaxmasına səbəb ola bilər. İltihablanmış mədə divarları, qan damarlarını zədələyərək qanama yaradır.

Ağır alkoqol istifadəsi: Alkoqol mədə divarlarını qıcıqlandırır və uzun müddət alkoqol istifadəsi mədə qanaxmasına səbəb ola bilər.

Qeyri-steroid iltihab əleyhinə dərmanlar (NSAID-lər): İbuprofen, aspirin və digər NSAID-lər mədənin normal qoruyucu təbəqələrini zədələyərək qanama riskini artırır.

Mədə və ya bağırsaq xərçəngi: Mədə və bağırsaq xərçəngi, mədə divarlarında qanama və ya xərçəngin yayılmasına bağlı qanama yaratma riskini artırır.

Varikoz venaları (özofagus varikozları): Əgər mədə və ya özofagusda varikoz venaları varsa, bu damarlar zədələndikdə qanama baş verə bilər.

Aorta damarlarının zədələnməsi: Çox nadir olsa da, mədə qanaxmasına səbəb olan ciddi bir vəziyyət, aorta damarlarının mədəyə yaxınlaşan hissəsinin zədələnməsi ola bilər.

Mədə qanamasına yol açan digər xəstəliklər: Ciddi infeksiyalar, damar xəstəlikləri və qaraciyər xəstəlikləri də mədə qanaxmasına səbəb ola bilər.

Mədə Qanaxmasının Əlamətləri:

Qarışıqlıq və zəiflik: Yavaş qanama və ya ciddi qan itkisi, zəiflik, yorğunluq, başgicəllənmə və bayılma hissi yarada bilər.

Qusma: Mədə qanaması, "qəhvə yerinə qusma" olaraq tanınan, tünd qəhvəyi və ya qara rəngli qusma ilə müşayiət oluna bilər. Bu, qanla qarışmış qidanın hələ də mədədə olduğunu göstərir.

Qara nəcislər: Mədə qanaması, nəcisin qara və yapışqan hala gəlməsinə səbəb ola bilər (melena), çünki qan mədədə həzm edilir və bağırsaqlara keçir.

Qarında ağrı: Mədə qanaması olan bir insanın qarın nahiyəsində ağrı və narahatlıq hissi ola bilər. Bu ağrı, qanamanın şiddətinə və yerinə görə dəyişə bilər.

Dərinin solğunluğu: Qan itkisi nəticəsində, dəridə solğunluq və soyuqluq hissi yaranır.

Şiddətli ağrı: Qanama ciddi hala gəldikdə, xüsusən mədə divarının perforasiyası (yırtılması) halında çox şiddətli ağrılar müşahidə edilə bilər.

Mədə Qanaxmasının Müalicəsi:

Təcili Tibbi Yardım:

Hastanəyə qəbul: Mədə qanaxması ciddi bir vəziyyət olduğu üçün təcili tibbi yardım lazımdır. Həkim müayinəsi və müvafiq müalicə təcili olaraq başlamalıdır.

Endoskopik müdaxilə: Mədə qanaması varsa, endoskopik üsullarla qanama mənbəyi müəyyən edilə bilər. Endoskopiya zamanı qanama olan sahələrə qısa müddətdə müalicə edilə bilər:

Qanayan damarların bağlanması

Yara sahələrinin bağlanması və ya elektrik enerjisi ilə büzülməsi

Lazer müalicəsi

Dərman müalicəsi:

Proton pompa inhibitorları (PPI-lər): Mədənin turşuluğunu azaltmaq üçün istifadə edilir və qanama riskini azaldır.

Antibakterial dərmanlar: Helicobacter pylori infeksiyası varsa, antibiotiklər təyin edilə bilər.

Ağrı kəsicilər: Qanama müşayiət edən ağrılar üçün ağrı kəsicilər istifadə edilə bilər, lakin bəzi dərmanlar (NSAID-lər) qanamanı artırdığı üçün bu dərmanlardan qaçınılmalıdır.

Transfuziya: Ciddi qanama hallarında qan transfuziyası, bədənin qan səviyyəsini artırmaq üçün istifadə edilə bilər.

Cərrahi müalicə:

Ciddi hallarda, mədə divarının perforasiyası və ya başqa bir ciddi zədələnmə halında cərrahi müdaxilə tələb oluna bilər. Cərrahiyyə, qanama mənbəyinin aradan qaldırılması və mədənin sağlamlığının qorunması üçün lazımlıdır.

Ləğv etmə prosedurları: Mədə xərçəngi və ya varikoz venaların səbəb olduğu qanama hallarına görə, mədə ilə əlaqəli qan damarlarının bağlanması və ya zədələnmiş toxumaların aradan qaldırılması tələb oluna bilər.

Mədə Qanamasının Qarşısının Alınması:

Sağlam pəhriz və qidalanma: Mədənin qorunması üçün yüksək turşuluq və zəhərli qidaların (spirtli içkilər, kafein, çox yağlı qidalar) azaldılması lazımdır.

Alkoqol və siqaret istifadəsindən qaçınmaq: Alkoqol və siqaret mədənin qoruyucu təbəqələrini zədələyir və mədə xorası riskini artırır.

Dərmanların düzgün istifadəsi: Qeyri-steroid iltihab əleyhinə dərmanlardan (NSAID-lər) istifadə etməzdən əvvəl həkimlə məsləhətləşmək, çünki bu dərmanlar mədəyə zərər verə bilər.

Stressin idarə edilməsi: Mədənin qorunması üçün stressin azaldılması və balanslı bir həyat tərzinin təmin edilməsi vacibdir.

Mədə qanaması, müalicə olunmazsa həyati təhlükə yarada bilər. Bu səbəbdən, qanama əlamətləri göstərən bir insan dərhal tibbi yardım almalıdır.