Mədə Qanaxmasının Əlamətləri

Mədə Qanaxmasının Əsas Səbəbləri:

Mədə xorası (Peptik xoralar):

Mədənin daxili təbəqəsinin zədələnməsi və qan damarlarının zədələnməsi nəticəsində mədə qanaxması baş verə bilər. Peptik xoralar, mədədəki pH səviyyəsinin dəyişməsi nəticəsində yaranan qanaxmalara səbəb ola bilər.

Gastrit (Mədə iltihabı):

Mədə iltihabı, mədə divarının zədələnməsinə və qanamağa səbəb ola bilər. Bəzi hallarda, qastritlərdə mədə qanaması daha şiddətli ola bilər.

Ağır alkoqol istifadəsi:

Aşırı alkoqol istehlakı mədə divarlarını qıcıqlandıraraq mədə qanaxmalarına yol aça bilər. Alkoqol, mədənin qoruyucu təbəqəsini zədələyərək, mədəlinzənin daha asan zədələnməsinə səbəb olur.

İlaçların yan təsirləri (NSAİİ - qeyri-steroid antiinflamatuar dərmanlar):

NSAİİ dərmanları (aspirin, ibuprofen və s.) uzun müddət istifadə edildikdə, mədə divarlarında yara və qanama riski artır. Bu dərmanlar, mədənin qoruyucu təbəqəsini zəiflədir və mədə qanamasına səbəb ola bilər.

Varikoz (şişmiş damarlar):

Mədə varikosları, mədənin qan damarlarının genişlənməsi və zədələnməsi nəticəsində qanamağa səbəb olur. Bu vəziyyət, xüsusilə karaciğer xəstəliklərində (cirroz kimi) daha çox yayılır.

Mədə şişləri (Xərçəng):

Mədədəki şişlər (mədə xərçəngi) qanamağa səbəb ola bilər. Bu, daha nadir hallarda olsa da, mədə qanaxmasının səbəblərindən biri ola bilər.

Travma və zədələnmələr:

Mədəyə güclü bir zərbə və ya travma, qanamağa səbəb ola bilər. Bu tip qanamalar təcili tibbi müdaxilə tələb edir.

Hemorajik şok və qan dövranı pozğunluqları:

Bəzi qan dövranı pozğunluqları, məsələn, koagülasiya (qan laxtalanma) pozğunluqları və hemofiliya mədə qanamasına səbəb ola bilər.

Mədə Qanaxmasının Əlamətləri:

Qanlı qusma (Hematemez):

Mədə qanaması ilə əlaqəli əsas əlamətlərdən biri qanlı qusmadır. Və ya qaranlıq, qəhvə kimi qusma ola bilər. Bu, qanlı mədə içeriğinin qusulmasıdır.

Qara və ya qatran kimi nəcislər (Melena):

Mədə qanaması, bədənin qara və ya qatran kimi nəcislər atmasına səbəb ola bilər. Bu, qanlı maddənin bağırsaqda parçalanması nəticəsində yaranır.

Ağır qarın ağrıları:

Mədə qanaması ilə əlaqəli olaraq, qarın ağrısı və ya yanma hissi yaranır. Bu ağrılar, mədədəki iltihabın və ya xoraların səbəb olduğu zədələnmələrlə əlaqəli ola bilər.

Zəiflik, yuxululuq və şüurun bulanması:

Əgər qanama çox güclü olarsa, qan təzyiqinin düşməsi və şüur bulanması kimi hallar da müşahidə oluna bilər. Bu, hipovolemik şok və ya qan itkisi səbəbindən baş verir.

Təzyiqin düşməsi və sürətli ürək döyüntüsü:

Mədə qanaması ciddi qan itkisinə səbəb ola bilər ki, bu da qan təzyiqinin düşməsi və sürətli ürək döyüntüsünə yol açar. Xəstə, halsız və zəif hiss edə bilər.

Üzün solğunlaşması:

Kəskin qanama zamanı solğun dəri və ağarmış üz müşahidə oluna bilər. Bu, bədənin qanı qorumağa çalışması ilə əlaqədardır.

Mədə Qanaxmasının Müalicəsi:

Mədə qanaması təcili tibbi müdaxilə tələb edir və müalicə zamanı bir neçə yanaşma mövcuddur:

Endoskopiya:

Endoskopiya üsulu ilə mədəyə daxil olunaraq qanamanın mənbəyi müəyyən edilir və qanama dayanadır. Bu prosedur, mədə qanamasının diaqnozu və müalicəsi üçün geniş istifadə edilir.

Dərmanlar:

H proton pompası inhibitorları (PPI) kimi dərmanlar mədə turşusunun miqdarını azaldaraq mədə divarını qorumağa kömək edir və qanama riskini azaldır.

Antibiotiklər və ya antikoagulyan dərmanlar də qanamanın qarşısını almaq üçün istifadə edilə bilər.

Kirurgiya:

Əgər endoskopik müdaxilə ilə qanama dayandırıla bilməzsə, kirurgiya tələb oluna bilər. Bu halda mədə divarındakı zədələnmiş hissə çıxarılır və ya damar bağlanır.

Qan Transfuziyası:

Əgər qanama çox güclüdürsə, qan transfuziyası (qan köçürülməsi) həyata keçirilə bilər. Bu, bədənin itirdiyi qanı bərpa etməyə kömək edir.

Həyat tərzi dəyişiklikləri:

Mədə qanamasının qarşısını almaq üçün alkoqolun azaldılması, ağır yeməklərdən çəkinmək və NSAİİ dərmanlardan istifadənin məhdudlaşdırılması tövsiyə olunur.

Mədə Qanaxmasının Qarşısını Almaq Üçün Tövsiyələr:

Sağlam qidalanma:

Spirtli içkilərdən və aşırı yağlı, ədviyyatlı qidalardan qaçınmaq, mədənin qoruyucu təbəqəsini gücləndirir.

İlaçların düzgün istifadəsi:

Həkim tərəfindən təyin edilməmiş NSAİİ dərmanlardan və ya digər güclü ağrı kəsicilərdən istifadə etməmək lazımdır.

Qidalanmanın tənzimlənməsi:

Kiçik, tez-tez yeməklər yemək, mədəni aşırı yükləməmək və mədəyə zərər verən qidalardan (spirt, kafein, turşu qidalar) çəkinmək vacibdir.

Nəticə:

Mədə qanaması ciddi bir tibbi vəziyyətdir və təcili müdaxilə tələb edir. Qanamanın səbəbləri müxtəlif ola bilər və müalicə metodları səbəbinə görə dəyişir. Müasir müalicə üsulları ilə, xüsusən endoskopiya və dərmanlarla müalicə ilə mədə qanamasının qarşısı alınabilir. Lakin, qanama kəskin olarsa, kirurgiya və qan transfuziyası kimi müalicə metodları da tətbiq oluna bilər. Mədə qanamasının qarşısını almaq üçün sağlam həyat tərzi, düzgün qidalanma və həkim təlimatlarına uyğunlaşmaq önəmlidir.