Mədə qanaxmasının simptomları

Mədə Qanaxmasının Əsas Simptomları

Qara rəngli nəcis (melena)

Mədə qanaxması nəticəsində qan həzm olunur və nəcisin qara və yapışqan bir rəng almasına səbəb olur. Qan həzm edildikdə tünd rəngli olur və bu vəziyyət "melena" adlanır. Nəcis çox qoxulu və yapışqan olur.

Qan qusma (hematemez)

Mədə qanaxması zamanı bəzən qanın qida borusuna geri axması nəticəsində qan qusma baş verir. Qan qırmızı rəngdə və ya "qəhvə dənələri" kimi tünd rəngdə görünə bilər.

Qarın ağrısı

Mədə qanaxması zamanı qarın bölgəsində, xüsusilə də mədə hissəsində kəskin ağrı və ya sancı hiss edilə bilər. Ağrı yeməkdən sonra və ya boş mədədə daha çox ola bilər.

Baş gicəllənməsi və zəiflik

Qan itirilməsi nəticəsində bədəndəki qan həcmi azalır, bu da baş gicəllənməsi, zəiflik və ümumi yorğunluğa səbəb ola bilər. Qanaxma ciddi olduğu halda, huşun itirilməsi və bayılma baş verə bilər.

Ağır hallarda təzyiqin düşməsi və şok

Mədə qanaxması ciddi olduqda, bədəndəki qan həcminin sürətlə azalması təzyiqin düşməsinə, soyuq tər basmasına və şok vəziyyətinə gətirib çıxara bilər. Bu, təcili tibbi müdaxilə tələb edən bir vəziyyətdir.

Solğun dəri və tərləmə

Qan itirilməsi nəticəsində dəri solğunlaşır və bədəndə həddindən artıq tər ifrazı müşahidə edilə bilər.

İştahsızlıq və ürəkbulanma

Mədə qanaxması zamanı mədədə yaranan narahatlıq və ağrı səbəbilə iştahsızlıq və ürəkbulanma hissi meydana gələ bilər.

Tez yorulma

Mədə qanaxması bədəndəki qan səviyyəsini azaltdığı üçün enerji itkisi yaranır və insan özünü tez yorğun hiss edə bilər.

Mədə Qanaxmasının Səbəbləri

Mədə qanaxmasının əsas səbəbləri arasında aşağıdakılar yer alır:

Mədə və ya onikibarmaq bağırsaq yaraları (ülserlər): Mədə turşusunun mədə divarına zərər verməsi nəticəsində yaranır və qanaxmaya səbəb ola bilər.

Qeyri-steroid antiinflamatuar dərmanlar (NSAID-lər): Aspirin, ibuprofen və naproksen kimi dərmanlar mədə divarında zədələnmələrə və qanaxmalara səbəb ola bilər.

Alkoqol istifadəsi: Həddindən artıq alkoqol istifadəsi mədə divarını zədələyə və qanaxmalara səbəb ola bilər.

Mədə xərçəngi: Mədə xərçəngi mədədə qanaxmalara səbəb ola biləcək bir digər risk faktorudur.

Qida borusu varisləri: Qida borusundakı genişlənmiş damarlar mədəyə də qanaxmaya səbəb ola bilər, xüsusilə qaraciyər xəstəliklərində.

İltihablı xəstəliklər: Gastrit və ya mədə divarında iltihaba səbəb olan digər xəstəliklər də qanaxmaya səbəb ola bilər.

Mədə Qanaxmasının Diaqnozu

Mədə qanaxması diaqnozu üçün həkimlər aşağıdakı üsullardan istifadə edirlər:

Endoskopiya

Endoskopiya mədədəki qanaxmanın yerini və səbəbini müəyyən etmək üçün ən təsirli üsuldur. Həkim, endoskop vasitəsilə mədənin içini görərək qanaxmanın səbəbini aşkar edə bilər.

Qan testləri

Qan testi ilə bədəndəki qırmızı qan hüceyrələrinin səviyyəsi yoxlanılır. Anemiya, qanaxmanın olduğunu göstərə bilər.

Nəcis analizi

Nəcisdə qan olub olmadığını müəyyən etmək üçün nəcis analizi aparıla bilər.

CT scan və ya ultrasəs

Ciddi hallarda və ya digər testlər kifayət etmədikdə, qarın bölgəsində qanaxmanın yeri və səbəbini müəyyən etmək üçün görüntüləmə üsulları istifadə edilə bilər.

Mədə Qanaxmasının Müalicəsi

Mədə qanaxmasının müalicəsi qanaxmanın səbəbinə və şiddətinə görə dəyişir. Əsas müalicə üsulları bunlardır:

Endoskopik müdaxilə

Endoskopiya zamanı qanaxmanın dayandırılması üçün həkim endoskop vasitəsilə qanaxan bölgəni yandıra bilər və ya xüsusi bir klip ilə qanaxmanı bağlaya bilər.

Dərman müalicəsi

Proton pompa inhibitorları (PPİ) kimi mədə turşusunu azaldan dərmanlar mədədəki zədələnmiş bölgələrin sağalmasına kömək edə bilər. Əgər qanaxmanın səbəbi bakterial infeksiyadırsa, antibiotiklər də təyin edilə bilər.

Qan transfuziyası

Ciddi qanaxma hallarında, itirilən qan miqdarını bərpa etmək üçün qan transfuziyası lazım ola bilər.

Cərrahi müdaxilə

Əgər qanaxma çox ağırdır və endoskopik müdaxilə ilə dayandırıla bilmirsə, cərrahi müdaxilə tələb oluna bilər.

Mədə Qanaxmasının Qarşısını Alma Yolları

Mədə qanaxmasının qarşısını almaq üçün aşağıdakı tədbirlər görülə bilər:

Qeyri-steroid antiinflamatuar dərmanları ölçülü istifadə edin

NSAID-ləri həkim nəzarəti olmadan və uzun müddət istifadə etməkdən çəkinin.

Alkoqol qəbulunu məhdudlaşdırın

Alkoqol mədədəki selikli qişaya zərər verə bilər, buna görə həddindən artıq alkoqoldan çəkinmək vacibdir.

Sağlam qidalanma

Mədəyə zərər verə biləcək qidalardan (məsələn, çox ədviyyatlı, yağlı qidalardan) uzaq durmaq və meyvə, tərəvəz, liflə zəngin qidalar qəbul etmək faydalıdır.

Stresi idarə etmək

Yüksək stres mədə problemlərini artıra bilər. Stres idarə etmə üsullarını öyrənmək və rahatlama texnikalarından istifadə etmək faydalıdır.

Həzm sistemi xəstəliklərini erkən müalicə edin

Qastrit və mədə yarası kimi xəstəliklər qanaxmaya səbəb ola biləcəyi üçün bu xəstəlikləri erkən diaqnoz və müalicə etmək vacibdir.

Mədə qanaxması ciddi bir vəziyyətdir və vaxtında müalicə edilmədikdə həyati təhlükə yarada bilər. Əgər yuxarıdakı simptomlardan hər hansı birini müşahidə edirsinizsə, mütləq həkimə müraciət etməli və lazımi müayinələrdən keçməlisiniz.