Mioma nədir və necə əmələ gəlir?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Mioma Nədir və Niyə Yaradır?
Miomaların yaranma mexanizmi tam olaraq bilinməsə də, bu şişlərin inkişafında estrogen hormonunun həlledici rol oynadığı məlumdur. Miomaların reproduktiv yaşda olan qadınlarda daha çox görülməsi, menopauza dövründə isə estrogen azlığına bağlı olaraq kiçilməsi bu əlaqəni sübut edir. Həmçinin hamiləlik kimi hormonal dəyişikliklərin yüksək olduğu dövrlər və eksperimental tədqiqatlar miomaların estrogenlə birbaşa bağlı olduğunu dəstəkləyir.
Miomaların Növləri və Təsnifatı
Miomalar uşaqlıq yolunda yerləşmə yerinə və patoloji xüsusiyyətlərinə görə müxtəlif qruplara bölünür. Yerləşmə yerinə görə təsnifat aşağıdakı kimidir:
- İntramural mioma: Uşaqlıq divarının daxilində yerləşir.
- Subseröz mioma: Uşaqlığın xarici qatının (membranın) dərhal altında inkişaf edir.
- Submukozal mioma: Uşaqlıq boşluğuna (endometrial boşluq) doğru böyüyür.
- Pedunkulyar mioma: Uşaqlığa nazik bir köklə bağlanan, xaricə doğru uzanan miomalardır.
Histopatoloji müayinə nəticələrinə görə isə miomalar normal mioma, hüceyrəli mioma, STUMP (bədxassəli potensialı naməlum hamar əzələ şişi) və leyomyosarkoma (xərçəng diaqnozu qoyulan şişlər) olaraq təsnif edilir.
Miomalar Zərərlidirmi? Simptomlar və Risklər
Miomalar adətən xoşxassəli şişlərdir və bədxassəli hüceyrələrə rast gəlinməsi çox nadir bir haldır. Lakin sürətlə böyüyən kütlələr xərçəng riski baxımından diqqətlə izlənilməlidir. Miomalar yerləşdiyi yerdən asılı olaraq müxtəlif sağlamlıq problemlərinə yol aça bilər:
- Qanaxma və Ağrı: Nizamsız və həddindən artıq qanaxma, qasıq ağrısı və qarında şişkinlik.
- Təzyiq Simptomları: Sidik kisəsinə təzyiq nəticəsində tez-tez sidiyə getmə; bağırsağa təzyiq nəticəsində qəbizlik və defekasiya çətinliyi.
- Cinsi Problemlər: Cinsi əlaqə zamanı ağrı hissi.
- Ümumi Sağlamlıq: Uşaqlığın böyüməsi qan axınını artırdığı üçün xəstələrdə yorğunluq, halsızlıq və fiziki aktivliyin azalması müşahidə olunur.
| Simptom | Təsir Sahəsi |
|---|---|
| Tez-tez sidiyə çıxma | Sidik kisəsi təzyiqi |
| Qəbizlik və ağrılı defekasiya | Bağırsaq təzyiqi |
| Halsızlıq və tez yorulma | Artan qan dövranı ehtiyacı |
| Qarın şişkinliyi | Böyük ölçülü miomalar |
Miomaların Hamiləliyə Təsiri
Miomalar yerləşdiyi mövqedən asılı olaraq sonsuzluğa (infertilite) və ya hamiləlik fəsadlarına səbəb ola bilər. Boruların girişini bağlayan və ya embrionun uşaqlığa yapışmasına mane olan miomalar hamilə qalmağı çətinləşdirir. Hamiləlik baş verdikdə isə aşağıdakı risklər yarana bilər:
- Hamiləlik itkisi (düşük) və ya inkişaf geriliyi.
- Hamiləlik zamanı hormonal təsirlə miomanın iki qat və ya daha çox böyüməsi.
- Doğuş zamanı çətinliklər və keysəriyyə riskinin artması.
- Doğuşdan sonrakı şiddətli qanaxmalar.
Mioma Müalicəsi və Cərrahi Seçimlər
Mioma müalicəsi xəstənin şikayətlərinə, yaşına və gələcək hamiləlik planlarına uyğun olaraq fərdiləşdirilir. Heç bir şikayət yaratmayan kiçik miomalar sadəcə müşahidə altında saxlanıla bilər. Lakin şiddətli ağrı, qanaxma və ya sonsuzluq problemi olan hallarda cərrahi müdaxilə (miyomektomiya) tövsiyə olunur.
Müalicə Metodları:
- Dərman Müalicəsi: Miomaları müvəqqəti kiçildə bilər, lakin dərman dayandırıldıqda miomalar yenidən böyüyür.
- Miyomektomiya (Cərrahi): Açıq (laparotomiya), qapalı (laparoskopiya), vaginal və ya histeroskopik üsullarla miomaların çıxarılması.
- Embolizasiya: Miomanı qidalandıran damarların bağlanması (bu üsulda patoloji müayinə imkanı olmur).
Keysəriyyə Zamanı Mioma Çıxarıla Bilərmi?
Keysəriyyə əməliyyatı zamanı miomaların çıxarılması həkimlər arasında müzakirə mövzusudur. Hamiləlikdə uşaqlığın qan dövranı çox yüksək olduğu üçün qanaxma riski arta bilər. Bu qərar; xəstənin vəziyyəti, miomanın növü, həkimin təcrübəsi və xəstəxananın texniki imkanları nəzərə alınaraq verilməlidir. Bəzi hallarda asan çıxarıla bilən miomaların götürülməsi məqsədəuyğun hesab edilir.
