Nazik bağırsaq keçməzliyi sindromu
Səbəblər
Nazik bağırsaq keçməzliyi sindromunun bir çox potensial səbəbi var:
Mekanik obstruksiya:
Bağırsaq yapışmaları: Əvvəlki cərrahi əməliyyatlardan sonra bağırsaqlarda meydana gələn yapışmalar.
Herniyalar: Bağırsağın qarnın xaricinə çıxması.
Şişlər: Nazik bağırsaqda və ya ətraf orqanlarda yaranan şişlər.
Bağırsaq bükülmələri (Volvulus): Bağırsağın öz ətrafında bükülməsi.
Bağırsaq daşları və ya öd daşları: Bağırsaq daxilində tıxanma yarada biləcək daşlar.
Paralitik (funksional) obstruksiya:
İleus: Bağırsaq əzələlərinin normal hərəkətini dayandırması və ya zəifləməsi.
Enfeksiyalar və ya iltihabi xəstəliklər: Bağırsaq iltihabı (məsələn, Crohn xəstəliyi).
Dərmanlar: Bağırsaq hərəkətini zəiflədə bilən dərmanlar.
Simptomlar
Nazik bağırsaq keçməzliyi sindromunun simptomları aşağıdakılardır:
Şiddətli qarın ağrısı: Davamlı və kramplar şəklində qarın ağrısı.
Şişkinlik: Qarında şişkinlik və dolğunluq hissi.
Bulantı və qusma: Xüsusilə yeməkdən sonra.
Qəbizlik və ya ishal: Bağırsaq hərəkətlərində pozuntular.
Yeməkdən imtina və iştahsızlıq: Yeməkdən sonra narahatlıq səbəbindən.
Diaqnoz
Nazik bağırsaq keçməzliyi sindromunun diaqnozu klinik simptomlar, tibbi tarix və müxtəlif görüntüləmə testləri vasitəsilə qoyulur:
Fiziki müayinə: Həkim qarını yoxlayaraq ağrı və şişkinliyi qiymətləndirir.
Qan testləri: İnfeksiya, iltihab və elektrolit balansını qiymətləndirmək üçün.
Görüntüləmə testləri:
Rentgen: Bağırsaq tıxanmasını göstərmək üçün.
Kompüter tomoqrafiyası (KT): Tıxanmanın yerini və səbəbini daha dəqiq müəyyən etmək üçün.
Ultrasəs: Bağırsaq hərəkətlərini və tıxanmanın mövcudluğunu qiymətləndirmək üçün.
Müalicə
Nazik bağırsaq keçməzliyi sindromunun müalicəsi əsas səbəbdən asılıdır və simptomların idarə edilməsinə yönəlir:
Konservativ müalicə:
NPO (nichts per os): Heç bir şey yeyib içməmək və bağırsaqları istirahət etmək.
Nasogastrik boru: Qarında yığılan qaz və mayeləri çıxarmaq üçün mədəyə yerləşdirilən boru.
İntravenöz maye terapiyası: Dehidrasiyanın qarşısını almaq və elektrolit balansını bərpa etmək üçün.
Ağrıkəsicilər və antiemetiklər: Ağrını və bulantını idarə etmək üçün.
Cərrahi müdaxilə:
Bağırsaq yapışmalarının açılması: Əgər yapışmalar səbəb olursa.
Herniyanın düzəldilməsi: Herniya səbəbindən bağırsaq tıxanması varsa.
Şişlərin çıxarılması: Şişlərin səbəb olduğu tıxanma hallarında.
Bağırsaq bükülməsinin düzəldilməsi: Volvulus səbəb olursa.
Nekrotik bağırsaq hissəsinin çıxarılması: Qan təchizatı kəsilmiş və ölmüş bağırsaq hissələrini çıxarmaq.
Evdə Baxım və Profilaktika
Nazik bağırsaq keçməzliyi sindromunun təkrarlanmasının qarşısını almaq üçün bəzi profilaktik tədbirlər görülə bilər:
Sağlam qidalanma: Liflə zəngin qidalar və bol maye qəbulu.
Müntəzəm fiziki fəaliyyət: Bağırsaq hərəkətlərini tənzimləmək üçün.
Əvvəlki əməliyyatların müalicəsi: Yapışmaların qarşısını almaq üçün cərrahi müdaxilələrdən sonra xüsusi qayğı.
Daimi tibbi nəzarət: Xroniki xəstəliklərin və risk faktorlarının idarə edilməsi.
Fəsadlar
Nazik bağırsaq keçməzliyi sindromunun müalicə edilmədiyi hallarda ciddi fəsadlar yarana bilər:
Bağırsaq perforasiyası: Ciddi infeksiya və peritonit riski.
Bağırsaq nekrozu: Bağırsaq toxumasının ölməsi.
Sepsis: İnfeksiyanın qan dövranına yayılması nəticəsində.
Qidalanma pozuntuları: Uzun müddətli bağırsaq tıxanması nəticəsində qidalanma problemləri.
Nazik bağırsaq keçməzliyi sindromu ciddi və həyati təhlükəli bir vəziyyətdir. Erkən diaqnoz və düzgün müalicə ilə sağalma şansları artırıla bilər. Əgər bu əlamətləri yaşayırsınızsa və ya bu vəziyyətdən şübhələnirsinizsə, dərhal tibbi yardım alınması vacibdir.