Omba Protezi Cərrahiyyəsi
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Omba Oynağının Anatomik Quruluşu
Omba oynaqları, insan bədəninin ən böyük və ən funksional oynaqlarından biridir. Bu oynaq, bud sümüyünün top formalı baş hissəsinin çanaq sümüyündəki yuvarlaq yivə daxil olması ilə formalaşır. Hər iki sümük səthi, hərəkətin rahatlığını təmin edən sürüşkən qığırdaq toxuması ilə örtülmüşdür.
Problemli Omba Oynaqları və Artroz (Kalsifikasiya)
Çanaq sümüyündəki yuvanı örtən hamar səthli qığırdaqlar, bud sümüyünün başı və qığırdaq altındakı sümük toxumaları nizamsızlaşaraq kobudlaşdıqda artrit meydana gəlir. Xalq arasında kalsifikasiya olaraq da bilinən bu xəstəlik, oynağın strukturunu pozur. Nəticədə, artritli oynaq ağrılı olur və xəstənin hərəkət qabiliyyəti ciddi şəkildə məhdudlaşır.
Artritli Omba Oynağının Müalicə Üsulları
Bud-çanaq artriti başlanğıc mərhələsindədirsə, tam omba dəyişdirmə əməliyyatına qərar verməzdən əvvəl alternativ müalicə üsulları tətbiq oluna bilər. Bu üsullar aşağıdakılardır:
- Çəki itirmək: Arıqlamaq oynağa düşən yükü azaldaraq ağrıları yüngülləşdirir.
- Köməkçi vasitələr: Qamışdan (əsa) istifadə etmək artrozlu oynağın yükünü azaldır.
- Dərman müalicəsi: İltihab əleyhinə ağrıkəsicilər artrit ağrısını idarə etməkdə faydalı ola bilər.
Əgər bu üsullar ağrını azaltmırsa və gündəlik işlərin yerinə yetirilməsinə mane olursa, cərrahi müdaxilə zəruridir.
Tam Omba Dəyişdirilməsi (Total Omba Protezi) Nədir?
Tam omba dəyişdirilməsi, zədələnmiş oynaq hissələrinin süni komponentlərlə əvəz edilməsi prosedurudur. Bu əməliyyat zamanı tətbiq olunan texniki detallar bunlardır:
- Çanaqdakı yuvarlaq yiv sahəsinə metaldan hazırlanmış və daxili səthi polietilen plastik, metal və ya keramikadan olan bir yuva yerləşdirilir.
- Bud sümüyünün yuxarı ucundakı sferik baş hissə metal və ya keramika protezi ilə əvəz olunur.
- Beləliklə, oynağın bir-birinə təmas edən hər iki səthi süni hissələrlə yenilənir.
Protezlərin sümüyə bərkidilməsi üçün sümük sementi istifadə oluna bilər və ya sementsiz (sümüyün protezə yapışdığı) modellər seçilə bilər. Seçim, xəstənin xüsusiyyətlərinə görə ortoped cərrah tərəfindən edilir.
Əməliyyatın Müvəffəqiyyəti və Zamanlamanın Önəmi
Total omba protezi əməliyyatının uğuru bir neçə faktordan asılıdır. Əməliyyatdan əvvəl xəstənin ümumi vəziyyəti, sümük keyfiyyəti və oynağın hərəkət genişliyi nəticəyə birbaşa təsir edir.
| Faktor | Təsir Səviyyəsi |
|---|---|
| Sümük Keyfiyyəti | Yüksək |
| Hərəkət Məhdudiyyəti | Kritik |
| Əməliyyat Zamanlaması | Müəyyənedici |
Ağır deformasiyalar və hərəkət məhdudiyyəti yaranmadan edilən əməliyyatlar daha yaxşı nəticə verir. Bu səbəbdən əməliyyatın vaxtını düzgün təyin etmək və gecikdirməmək xəstənin həyat keyfiyyəti üçün vacibdir.
Protezin Ömrü və Əməliyyatdan Sonra Nəzarət
Total omba protezlərinin orta istifadə müddəti 15-25 il arasındadır. Uzunmüddətli istifadəyə bağlı olaraq protezlərdə aşınma və ya boşalma baş verərsə, onlar dəyişdirilməlidir. Əməliyyatdan sonra müntəzəm həkim müayinəsi və rentgen nəzarəti, yarana biləcək problemlərin erkən diaqnozu üçün mütləqdir.
