Osteokondral lezyon nədir? Osteokondral lezyonların simptomları
Osteokondral Lezyonların Səbəbləri
Travma:
İdman zədələri, düşmə və ya oynaq bölgəsinə kəskin zərbə nəticəsində yaranır.
Xroniki Stress:
İdman və ya fiziki fəaliyyətdə oynaq üzərində təkrarlanan təzyiq.
Qığırdaq Qan Dövranının Pozulması:
Oynaq qığırdağına kifayət qədər qan gəlmədikdə, qığırdaq və sümük zədələnə bilər.
Genetik Yatqınlıq:
Bəzi insanlarda oynaq quruluşundakı zəifliklər osteokondral lezyonlara səbəb ola bilər.
Osteokondritis Dissekanlar:
Sümüyün və qığırdağın parçalanması ilə nəticələnən bir vəziyyət.
Osteokondral Lezyonların Simptomları
Osteokondral lezyonların simptomları zədələnmə dərəcəsinə, yerinə və oynaqda təsir etdiyi toxumalara görə dəyişə bilər.
Əsas Simptomlar:
Ağrı:
Zədələnmiş oynağın içərisində hiss olunur.
Hərəkətlə artar, istirahətdə azalır.
Şişkinlik:
Oynaq ətrafında maye yığılması nəticəsində yaranır.
Hərəkət Məhdudiyyəti:
Oynağın tam hərəkət etdirilməsi çətinləşir.
Xırıltı və ya Sürtünmə Səsi:
Oynaq hərəkəti zamanı qığırdaq zədələnməsindən qaynaqlanan səs.
Həssaslıq:
Təsirli oynağa toxunanda narahatlıq və ağrı hiss olunur.
Mexaniki Simptomlar:
Oynaqda ilişmə və ya kilidlənmə hissi.
Qığırdağın və ya sümüyün qırılmış hissəsi oynağın hərəkətinə mane ola bilər.
Osteokondral Lezyonların Diaqnozu
1. Fiziki Müayinə:
Həkim oynağı yoxlayaraq ağrının yerini və hərəkət məhdudiyyətlərini qiymətləndirir.
2. Görüntüləmə Metodları:
Rentgen: Sümük zədələnmələrini aşkar etmək üçün istifadə olunur.
Maqnetik Rezonans Tomoqrafiya (MRT): Qığırdaq və yumşaq toxuma zədələnmələrini müəyyən etmək üçün ətraflı görüntülər verir.
Kompüter Tomoqrafiyası (KT): Sümük strukturlarını dəqiq göstərir.
3. Artroskopiya:
Həm diaqnostika, həm də müalicə məqsədilə istifadə edilə bilər. Kiçik bir kamera ilə oynağın içi yoxlanılır.
Osteokondral Lezyonların Müalicəsi
1. Konservativ Müalicə:
İstirahət: Oynağa təzyiqdən uzaq durmaq.
Fiziki Müalicə: Zədələnmiş bölgədə hərəkətliliyi və əzələ gücünü bərpa etmək üçün.
Ağrıkəsicilər: Qeyri-steroid antiinflamatuar dərmanlar (məsələn, ibuprofen) ağrını və iltihabı azaltmaq üçün.
Oynaq İmmobilizasiyası: Oynağı qorumaq üçün xüsusi dəstəkləyici cihazlar və ya gips.
2. Cərrahi Müalicə:
Mikrofraktura: Zədələnmiş bölgənin altındakı sümüyə kiçik dəliklər açılır, bu da qığırdağın bərpasını stimullaşdırır.
Mozaikplastika: Sağlam qığırdaq və sümük digər nahiyədən köçürülərək zədələnmiş bölgəyə yerləşdirilir.
Qığırdaq Transplantasiyası: Laboratoriyada yetişdirilmiş qığırdaq hüceyrələri zədələnmiş bölgəyə köçürülür.
Artroskopik Təmizləmə: Zədələnmiş qığırdaq hissələrinin çıxarılması və oynağın təmizlənməsi.
Protez Cərrahiyyəsi: Çox ciddi hallarda, oynaq protezlə əvəz edilir.
Profilaktika və Oynaqların Qorunması
Fiziki Aktivlik:
Hərəkəti düzgün texnika ilə yerinə yetirmək.
Çəkinin İdarə Olunması:
Artıq çəki oynaqlara təzyiqi artırır.
Düzgün İstiləşmə:
İdmandan əvvəl əzələ və oynaqları hazırlamaq.
Xroniki Ağrıları Diqqətə Almaq:
Uzun müddət davam edən ağrı və hərəkət məhdudiyyəti varsa, həkimə müraciət etmək.
Osteokondral lezyonlar erkən mərhələdə diaqnoz və müalicə edildikdə yaxşı nəticələr əldə edilə bilər. Əgər sizdə bu əlamətlərdən biri varsa, vaxt itirmədən bir ortopedə müraciət etmək tövsiyə olunur.