Periodontologiya

Periodontologiyada Əsas Xəstəliklər

Gingivit

Diş ətinin iltihabı və ən erkən diş əti xəstəliyi mərhələsidir. Gingivit zamanı diş ətləri qızarır, şişir və fırçalanarkən qanayır. Müalicə edilmədikdə daha ciddi periodontal xəstəliklərə keçə bilər.

Periodontit

Gingivit müalicə edilmədikdə periodontitə çevrilə bilər. Bu mərhələdə diş əti və diş kökünü əhatə edən toxumalar daha dərinləşmiş infeksiyaya məruz qalır, sümük itir və dişlər zamanla boşala bilər. Dişlərin ətrafında "periodontal cib"lər meydana gələ bilər.

Aqressiv Periodontit

Gənc yaşlarda və tez inkişaf edən bir periodontit növüdür. Adətən genetik faktorlar və immun sistemi ilə əlaqəli olur.

Kronik Periodontit

Ən çox yayılmış periodontit növüdür və yaşla birlikdə yavaş-yavaş inkişaf edir. Diş ətində və diş kökü ətrafında sümük itirilməsi ilə xarakterizə olunur.

Nekrotik Periodontal Xəstəliklər

Diş ətinin və diş kökünün toxumalarının nekrozuna səbəb olan nadir bir xəstəlikdir. Stres, immun sistemi zəifliyi və pis ağız gigiyenası ilə əlaqəli ola bilər.

Periodontologiyanın Əsas Prosedurları və Müalicə Yöntəmləri

Diş Təmizliyi və Diş Daşlarının Təmizlənməsi (Skaling)

Periodontal xəstəliklərdə ilk addım olaraq dişlərin üzərində yığılan diş daşları və lövhələr təmizlənir. Bu, diş ətinin infeksiyadan qorunmasına kömək edir.

Kök Planyalama (Root Planing)

Diş köklərindəki bakteriyal lövhələri və zədələnmiş sement təbəqəsini çıxarmaq üçün tətbiq edilir. Kök planyalama ilə diş ətinin dişə təkrar bağlanması asanlaşır.

Periodontal Ciblərin Təmizlənməsi

Periodontitdə yaranan dərin ciblər infeksiyalı toxumalardan təmizlənir və antibakterial məhlullarla yuyulur.

Diş Əti Cərrahiyyəsi

Periodontal cərrahiyyə ilə diş ətləri yenidən şəkilləndirilir və ya diş kökləri açılaraq infeksiyalı toxumalar çıxarılır. Ən yaygın prosedurlardan biri diş ətinin cib reduksiyasıdır.

Sümük və Diş Əti Greftləri

Diş əti və ya sümük toxumasının yenidən bərpa edilməsi üçün transplantasiya edilir. Bu, sümük itkisi olan yerlərdə sümüyün yenidən formalaşmasına kömək edir.

Gingivoplastika və Gingivektomiya

Gingivoplastika ilə diş ətinin görünüşü estetik olaraq düzəldilir. Gingivektomiya ilə isə artıq və zədələnmiş diş əti toxumaları çıxarılır.

Lazerlə Periodontal Müalicə

Lazer texnologiyası ilə diş əti xəstəlikləri ağrısız və daha az invaziv şəkildə müalicə edilə bilər. Lazer, bakteriyaları məhv edir və periodontiumun sağalmasını sürətləndirir.

Periodontoloji Xəstəliklərin Əlamətləri

Diş ətlərində qızartı, şişlik və qanama

Diş ətlərində ağrı və həssaslıq

Daimi ağız qoxusu və ya ağızda pis dad

Dişlərin boşalması və dişlərin yer dəyişdirməsi

Çeynəmə zamanı narahatlıq və diş itkisi

Diş əti çəkilməsi və köklərin açılması

Periodontoloji Xəstəliklərin Səbəbləri

Periodontal xəstəliklərin başlıca səbəbi ağız boşluğunda yığılan bakteriyal lövhədir. Bununla yanaşı, aşağıdakı amillər də periodontoloji xəstəliklərə səbəb ola bilər:

Pis ağız gigiyenası

Siqaret və alkoqol istifadəsi

Genetik meyl

Hormon dəyişiklikləri (xüsusilə hamiləlik, menstruasiya və menopauza dövrlərində)

Diabet və immun sistemi zəifliyi

Stres

Bəzi dərmanlar və ağız quruqluğu

Periodontoloji Xəstəliklərdən Qorunma Yolları

Daimi Diş Baxımı: Dişləri gündə iki dəfə fırçalamaq, diş ipi istifadə etmək və antiseptik ağız yaxalayıcılarla ağız gigiyenasını qorumaq.

Müntəzəm Diş Həkimi Müayinəsi: Hər altı ayda bir diş həkiminə gedərək dişlərin təmizlənməsi və ağız sağlamlığının yoxlanılması vacibdir.

Sağlam Qidalanma: Şəkər və karbonhidrat baxımından zəngin qidalardan uzaq durmaq, tərəvəz və meyvələrlə zəngin bir pəhriz qəbul etmək.

Siqaret və Alkoqoldan Uzaq Durmaq: Siqaret çəkmək periodontoloji xəstəliklərin inkişaf riskini artırır və ağız sağlamlığına zərər verir.

Stressi idarə etmək: Stress immun sistemə təsir göstərərək periodontoloji xəstəliklərin inkişaf riskini artıra bilər.

Periodontologiya, sağlam diş əti və dişlərin qorunması üçün böyük əhəmiyyətə malikdir. Periodontal xəstəliklər erkən mərhələdə diaqnoz və müalicə edildikdə dişlərin uzunmüddətli qorunmasına kömək edir. Müntəzəm ağız gigiyenasına diqqət etmək və vaxtında diş həkiminə müraciət etmək periodontoloji xəstəliklərin qarşısını almaq üçün ən təsirli üsullardır.