Postpartum Dövrdə Depressiya (Postpartum DEPRESSION)
👶 Postpartum depressiya nə zaman başlayır?
Adətən doğuşdan sonraki ilk 4 həftə ərzində başlayır.
Bəzən doğumdan aylar sonra da ortaya çıxa bilər.
📌 Qeyd: İlk günlərdəki hormonal dəyişikliklərə bağlı ağlaqlılıq, əhval dəyişkənliyi və narahatlıq “baby blues” adlanır və bir neçə gün içində keçər.
Amma bu hallar davamlı və artan şəkildə yaşanırsa, bu artıq postpartum depressiyadır.
🧠 Əlamətləri nələrdir?
Emosional:
Daimi kədər, ümidsizlik, ağlama tutmaları
Özünü kifayət qədər yaxşı ana hesab etməmək
Körpəyə qarşı laqeydlik və ya əsəbilik
Özünü günahlandırmaq, dəyərsiz və ya bacarıqsız hiss etmək
Fiziki:
Yuxu pozğunluğu (çox yatmaq və ya yata bilməmək)
Enerji çatışmazlığı, yorğunluq
İştahsızlıq və ya həddindən artıq yemək
Zehni:
Konsentrasiya çətinliyi
Gələcəyə qarşı ümidsizlik
Ağır hallarda intiharla və ya körpəyə zərər vermə ilə bağlı düşüncələr
🧬 Səbəblər nədir?
Postpartum depressiyanın tək səbəbi yoxdur. Bir çox faktorların bir araya gəlməsi ilə yaranır:
Hormonal dəyişikliklər (östrogen və progesteron səviyyələrinin sürətlə düşməsi)
Yuxusuzluq və fiziki tükənmə
Əvvəlcədən psixoloji problemlər keçirmiş olmaq
Dəstək çatışmazlığı (tək qalmaq, ailə yardımının olmaması)
Sosial təzyiqlər və “mükəmməl ana olmalıyam” təzyiqi
Travmatik doğuş təcrübəsi
🛠️ Postpartum depressiya ilə necə mübarizə aparmaq olar?
✅ 1. Qəbul et: “Mən zəif deyiləm, çətinlik yaşayıram.”
Bu hissləri yaşamaq təbiidir və utanc verici deyil.
✅ 2. Paylaş və danış
Yaxın dostun, həyat yoldaşın və ya bir mütəxəssislə duyğularını paylaş.
Sussan, içindəki yük ağırlaşar.
✅ 3. Yuxunu və fiziki ehtiyaclarını ön plana çək
Körpə yatdıqda sən də yat. Yorğun bədən, zehni də zəiflədir.
✅ 4. Yardım istəməkdən çəkinmə
Təkbaşına hər şeyin öhdəsindən gəlmək məcburiyyətin yoxdur.
✅ 5. Peşəkar psixoloji dəstək al
Psixoterapiya (xüsusilə Koqnitiv-Davranışçı Terapiya) çox təsirlidir.
Zəruri hallarda psixiatrik dərman müalicəsi də əlavə oluna bilər (həkim nəzarətində və əmizdirməyə uyğun preparatlarla).
👨👩👧 Ətrafdakı insanlar nə edə bilər?
Ananı tənqid etmədən dinləmək və yanında olmaq
Ev işlərində, körpəyə baxımda paylaşmaq
“Ana olduğun üçün xoşbəxt olmalısan” demək əvəzinə, onun hisslərini təsdiqləmək
💬 Sonda:
Postpartum depressiya – sənə bir etiket deyil, yaşadığın bir vəziyyətdir.
Sağalmaq mümkündür, kömək istəmək güc əlamətidir.