Prostat Xəstəliyi
Prostat Xəstəliklərinin Növləri
Prostatit: Prostat vəzinin iltihabı və ya infeksiyası. İki əsas növü var:
Kəskin Bakterial Prostatit: Tez-tez bakteriyaların səbəb olduğu və ani başlayan infeksiya.
Xroniki Prostatit/Kronik Pelvik Ağrı Sindromu: Uzun müddət davam edən və səbəbi tam müəyyən edilməmiş xroniki ağrı və narahatlıq.
Benign Prostat Hiperplaziyası (BPH): Prostat vəzinin qeyri-xərçəngli genişlənməsi. Yaşlandıqca kişilərdə daha çox rast gəlinir və sidik axınında problemlərə səbəb ola bilər.
Prostat Xərçəngi: Prostat vəzinin xərçəng hüceyrələri tərəfindən təsirlənməsi. Kişilərdə ən yaygın xərçəng növlərindən biridir və erkən mərhələdə diaqnoz qoyulduqda müalicə edilə bilər.
Prostat Xəstəliklərinin Əlamətləri
Prostat xəstəliklərinin əlamətləri xəstəliyin növünə və şiddətinə görə dəyişə bilər. Ümumi əlamətlər bunlar ola bilər:
Sidik Axınında Problemlər: Sidik ifrazında çətinlik, sidik axınının zəifləməsi, sidik ifrazı zamanı ağrı və ya yanma hissi.
Tez-tez Sidik İfrazı: Xüsusilə gecə vaxtı tez-tez sidiyə getmə ehtiyacı.
Tam Boşalmama Hissi: Sidik kisəsinin tam boşalmadığı hissi.
Sidikdə Qan: Sidikdə qan görünməsi (hematuri).
Ağrı və Narahatlıq: Pelvik bölgədə, aşağı beldə və ya genital bölgədə ağrı və ya narahatlıq.
Cinsi Funksiya Problemləri: Erektil disfunksiya, boşalma zamanı ağrı və ya cinsi istəksizlik.
Diaqnostika
Prostat xəstəliklərinin diaqnozu üçün bir neçə test və müayinə metodları istifadə edilə bilər:
Dijital Rektal Müayinə (DRE): Həkim barmaq vasitəsilə rektumdan prostat vəzini müayinə edir.
Prostat Spesifik Antigen (PSA) Testi: Qandakı PSA səviyyəsinin ölçülməsi. PSA səviyyəsinin yüksək olması prostat xərçəngi və ya digər prostat problemlərinin əlaməti ola bilər.
Sidik Testləri: Sidikdə infeksiya və ya digər problemləri müəyyən etmək üçün.
Ultrasonoqrafiya: Prostatın ölçüsünü və strukturunu qiymətləndirmək üçün.
Biopsiya: Prostat toxumasının nümunəsinin götürülməsi və mikroskop altında xərçəng hüceyrələrinin araşdırılması.
Müalicə Yolları
Prostat xəstəliklərinin müalicəsi xəstəliyin növünə və şiddətinə görə dəyişir:
Prostatit
Antibiotiklər: Bakterial infeksiyaların müalicəsi üçün.
Ağrı Kəsicilər və İltihab Əleyhinə Dərmanlar: Ağrını və iltihabı azaltmaq üçün.
Həyat Tərzi Dəyişiklikləri: Mütəmadi fiziki fəaliyyət, stressin idarə edilməsi və kifayət qədər su içmək.
Benign Prostat Hiperplaziyası (BPH)
Dərmanlar: Alfa-blokerlər və ya 5-alfa-reduktaz inhibitorları sidik axınını yaxşılaşdırmaq və prostatın ölçüsünü azaltmaq üçün.
Minimal İnvaziv Prosedurlar: Transuretral rezeksiya (TURP) və ya lazer terapiyası kimi prosedurlar.
Cərrahi Müdaxilə: Daha ağır hallarda prostatın bir hissəsinin və ya tamamının çıxarılması.
Prostat Xərçəngi
Aktiv İzləmə: Erkən mərhələdə və yavaş irəliləyən xərçəng hallarında xəstəni müntəzəm olaraq izləmək.
Cərrahiyyə: Prostatektomiya, yəni prostat vəzinin çıxarılması əməliyyatı.
Radioterapiya: Yüksək enerji radiasiya şüaları ilə xərçəng hüceyrələrini öldürmək.
Hormonoterapiya: Hormon səviyyələrini dəyişdirən və ya xərçəng hüceyrələrinin hormona bağlanmasını əngəlləyən dərmanlar.
Kemoterapiya: Xərçəng hüceyrələrini öldürmək və ya böyüməsini yavaşlatmaq üçün istifadə edilən dərmanlar.
Profilaktika
Müntəzəm Tibbi Müayinələr: Yaşlandıqca müntəzəm olaraq prostat müayinələri etmək.
Sağlam Qidalanma: Liflə zəngin qidalarla qidalanmaq və yağlı qidalardan çəkinmək.
Mütəmadi Fiziki Fəaliyyət: Fiziki aktiv olmaq və ideal çəkini saxlamaq.
Alkoqol və Siqaretdən Çəkinmək: Alkoqol və siqareti məhdudlaşdırmaq və ya tamamilə dayandırmaq.
Prostat xəstəliklərinin erkən diaqnozu və müalicəsi çox vacibdir. Əgər prostat xəstəlikləri ilə bağlı hər hansı bir narahatlıq və ya simptomlar yaşayırsınızsa, dərhal bir həkimə müraciət etmək vacibdir.