Migren nədir?
Migrenin əsas xüsusiyyətləri:
Baş ağrısı: Ən əsas simptom başın bir və ya hər iki tərəfində şiddətli və döyücü xarakterli baş ağrısıdır. Ağrı ümumiyyətlə orta və ya ağır dərəcədə olur.
Aura: Bəzi migren xəstələrində baş ağrısı başlamazdan əvvəl "aura" adlı simptomlar baş verə bilər. Bu simptomlar işıq çaxmaları, qolların və ya ayaqların uyuşması, danışma çətinliyi kimi hiss edilə bilər. Aura mərhələsi 10 dəqiqədən 60 dəqiqəyə qədər davam edə bilər.
Digər simptomlar:
Bulantı və qusma,
Həssaslıq (işıq, səs, qoxu kimi stimullara qarşı),
Görmə pozuntuları (gözlərin önündə işıq çaxmaları, ziqzaq xətləri və ya görmə sahəsində kor ləkələr),
Yorğunluq və konsentrasiya çətinliyi.
Migrenin növləri:
Auralı migren: Aura mərhələsi olan migrenlərdir, bu dövrdə görmə və ya hissiyyat dəyişiklikləri ola bilər.
Aurasız migren: Aura simptomları olmadan meydana gələn migren ataklarıdır.
Kronik migren: Bir ayda 15 və ya daha çox migren epizodu yaşayan insanlar bu kateqoriyaya daxil edilir.
Migrenin səbəbləri:
Migrenin dəqiq səbəbi tam olaraq məlum deyil, lakin beyin damarlarının genişlənməsi, kimyəvi maddələrin sərbəst buraxılması və sinir yollarının həssaslaşması migren ağrılarında rol oynayır. Migren genetik bir meyillilikdən də təsirlənə bilər.
Migreni tətikləyən amillər:
Stress,
Hormonal dəyişikliklər (xüsusilə qadınlarda menstruasiya, hamiləlik və ya menopoz),
Yuxu pozuntuları,
Qida və içkilər (çoxlu kofein, spirt, şokolad, pendir),
İşıq və səs kimi xarici stimullar,
Hava dəyişiklikləri.
Müalicə və idarəetmə:
Dərmanlar: Migren ağrısını aradan qaldırmaq və ya qarşısını almaq üçün istifadə edilən müxtəlif dərmanlar var. Ağrı baş verəndə qəbul edilən dərmanlarla yanaşı, preventiv dərmanlar da istifadə edilə bilər.
Yaşam tərzi dəyişiklikləri: Stressin azaldılması, sağlam qidalanma, kifayət qədər yuxu və tetikleyici faktorların qarşısının alınması migrenin idarə edilməsində əhəmiyyətlidir.
Alternativ üsullar: Akupunktur, masaj, meditasiya və ya biofeedback texnikaları bəzi insanlar üçün faydalı ola bilər.
Migren xəstəliyi fərdi və həyat keyfiyyətinə ciddi təsir edə bilər, buna görə düzgün diaqnoz və idarəetmə çox vacibdir.