Dəri çatlaması

Əlamətləri:

Dəri çatlamasının əlamətləri çatlamanın səbəbinə və şiddətinə görə dəyişə bilər:

Quruluq və pullanma: Dəri səthinin quruması və qabıqlanması.

Ağrı və həssaslıq: Xüsusilə çatlamış bölgələrdə toxunma ilə müşayiət olunan ağrı və ya həssaslıq.

Qızartı və iltihab: Çatlamış sahələrin ətrafında qızartı və şişkinlik.

Qaşıntı və yanma hissi: Dəridə qaşıntı və yanma hissi yarana bilər.

Qanama və ya irin: Dərin çatlar qanaxma və ya irin ifrazına səbəb ola bilər.

Çatların dərinləşməsi: Zamanla müalicə olunmazsa, çatlar dərinin daha dərin təbəqələrinə təsir edə bilər.

Səbəbləri:

Dəri çatlamasının bir çox səbəbi ola bilər. Ən çox rast gəlinən səbəblər aşağıdakılardır:

Quruluq:

İqlim və hava şəraiti: Quru və soyuq hava dərini quruda bilər.

Az maye qəbulu: Bədənin kifayət qədər su almaması dərinin qurumasına səbəb olur.

Çox isti su ilə yuyunmaq: Tez-tez isti su ilə yuyunmaq dərini quruda bilər.

Dəri xəstəlikləri:

Ekzema (Atopik Dermatit): Dərinin iltihablı xəstəliyi olan ekzema dəri çatlamasına səbəb ola bilər.

Psoriaz: Dərinin sürətli hüceyrə dövriyyəsi səbəbindən quru, pullu və çatlamış sahələrə səbəb olan xroniki bir xəstəlik.

Kontakt dermatit: Allergenlər və ya qıcıqlandırıcılarla təmasdan sonra yaranan dəri iltihabı.

Fiziki təsirlər:

Tez-tez əl yuma və ya təmizləyici məhsullardan istifadə: Kimyəvi maddələr və ya sabunlar dərini quruda bilər.

Fiziki təsirlər və təzyiq: Ayaqlarda və ya əllərdə davamlı təzyiq və ya sürtünmə çatlara səbəb ola bilər.

Bəzi xəstəliklər və dərmanlar:

Şəkərli diabet: Qan şəkərinin yüksək olması dəri quruluğu və çatlamasına səbəb ola bilər.

Hipotiroidizm: Dəri quruluğuna səbəb olan hormonal dəyişikliklər.

Dərmanlar: Retinoidlər və ya diuretiklər kimi bəzi dərmanlar dərini quruda bilər.

Qida çatışmazlığı:

Vitamin və mineralların çatışmazlığı: A, C, E vitaminləri və ya omeqa-3 yağ turşuları kimi qida maddələrinin çatışmazlığı dəri quruluğuna və çatlamasına səbəb ola bilər.

Diaqnoz:

Dəri çatlaması ilə bağlı diaqnoz qoymaq üçün həkimlər adətən fiziki müayinə aparır və xəstənin tibbi tarixini öyrənir. Diaqnozun dəqiqləşdirilməsi üçün aşağıdakı metodlardan istifadə oluna bilər:

Dəri müayinəsi: Həkim dərinin vəziyyətini qiymətləndirir və çatlamanın səbəbini təyin etməyə çalışır.

Allergiya testləri: Çatlamanın allergik bir reaksiyadan qaynaqlandığını təyin etmək üçün.

Dəri biopsiyası: Çətin hallarda dəridən nümunə götürülərək mikroskop altında araşdırılır.

Müalicə:

Dəri çatlamasının müalicəsi səbəbə və şiddətinə bağlı olaraq dəyişir:

Nəmləndirici və qoruyucu vasitələr:

Nəmləndirici kremlər və losyonlar: Dərini nəmləndirən və quru dərini bərpa edən məhsullar (məsələn, vazelin, lanolin əsaslı məhsullar, hialuron turşusu).

Təmir edici məlhəmlər və balzalar: Çatlamış dəri üçün xüsusi təmir edici vasitələr (məsələn, dekspantenol və ya urea tərkibli məhsullar).

Emolyentlər: Dərini yumşaldan və qoruyan maddələr.

Topikal dərmanlar:

Kortikosteroid kremlər: İltihabı və qaşıntını azaltmaq üçün.

Antibiotik kremlər: İkincili infeksiya riski varsa, istifadə oluna bilər.

Topikal immunomodulyatorlar: Ekzema və ya digər iltihabi dəri xəstəlikləri üçün (məsələn, takrolimus).

Həyat tərzi dəyişiklikləri:

Çox isti su ilə yuyunmamaq və qısa müddətli duş qəbul etmək.

Təkrar əl yuma və təmizləyici maddələrdən istifadəni məhdudlaşdırmaq.

Dəriyə yumşaq və nəmləndirici tərkibli sabunlar istifadə etmək.

Hidratasiya: Kifayət qədər su içmək və balanslı qidalanmaq.

Qidalanma və əlavələr:

Vitamin və mineral əlavələri: Dəri sağlamlığı üçün A, C, E vitaminləri və omeqa-3 yağ turşuları qəbul etmək.

Həkim məsləhəti və müalicəsi:

Xüsusilə xroniki dəri xəstəlikləri və ya infeksiya riski olan xəstələrdə dermatoloq məsləhəti ilə müalicə aparılmalıdır.

Profilaktika:

Dəri çatlamasının qarşısını almaq və ya təkrarlanmasını azaltmaq üçün aşağıdakı addımlar tövsiyə edilir:

Dərini müntəzəm olaraq nəmləndirmək: Xüsusilə duşdan sonra və ya quru havalarda.

Dəriyə qarşı yumşaq davranmaq: Sürtünmədən qaçınmaq və yumşaq dəsmallardan istifadə etmək.

Əlcəklərdən istifadə etmək: Kimyəvi maddələrlə işləyərkən və ya soyuq havalarda əlcəklər taxmaq.

Düzgün pəhriz və kifayət qədər maye qəbulu: Dəri sağlamlığını dəstəkləmək üçün balanslı qidalanmaq və su içmək.

Dəri çatlaması ilə bağlı narahatlığınız varsa və ya simptomlar ağırdırsa, müalicə və məsləhət üçün dermatoloqa müraciət etmək tövsiyə olunur.