Quru gözlər

Quru Gözün Səbəbləri

Quru gözlərin səbəbləri müxtəlif ola bilər. Göz yaşının yetərsizliyi ya gözyaşı istehsalının azalması, ya da göz yaşının normaldan daha sürətli buxarlanması nəticəsində yaranır. Aşağıdakı əsas səbəblər quru göz sindromuna yol aça bilər:

Göz Yaşı İstehsalının Azalması:

Yaşlanma: Yaşlandıqca göz yaşı istehsalı azalır, bu da quru göz sindromuna səbəb ola bilər.

Hormonal Dəyişikliklər: Menopoz dövründə qadınlarda hormon səviyyələrindəki dəyişikliklər göz yaşı istehsalını azalda bilər.

Bəzi Dərmanlar: Antihistaminlər, dekonqestantlar, antidepresanlar və diuretiklər kimi bəzi dərmanlar göz yaşı istehsalını azalda bilər.

Xroniki Xəstəliklər: Romatoid artrit, şəkərli diabet, lupus kimi xəstəliklər göz yaşı istehsalını azalda bilər.

Refraktiv Cərrahiyyə (LASIK): LASIK kimi göz cərrahiyyəsi əməliyyatları göz səthindəki sinirləri zədələyərək göz yaşı istehsalını təsir edə bilər.

Göz Yaşının Tez Buxarlanması:

Külək və Quru Hava: Göz yaşı tez buxarlandığı üçün quru hava şəraiti, külək və kondisioner istifadəsi quru gözləri ağırlaşdıra bilər.

Ekran Qarşısında Uzunmüddətli İstifadə: Uzun müddət ekrana baxmaq göz qırpma sayını azaldaraq göz yaşının buxarlanmasına və quruluğa səbəb ola bilər.

Kontakt Linza İstifadəsi: Kontakt linzalar gözlərin qurumasına səbəb ola bilər, çünki onlar göz yaşı təbəqəsi ilə göz səthi arasındakı təbii balansı poza bilər.

Blefarit: Göz qapaqlarının iltihabı göz yaşı buxarlanmasını artıraraq quruluq yarada bilər.

Quru Gözlərin Simptomları

Quru gözlər çox vaxt narahatlıq verən simptomlara səbəb olur. Simptomlar vəziyyətin şiddətinə və nə qədər davam etdiyinə bağlı olaraq dəyişə bilər. Əsas simptomlar aşağıdakılardır:

Gözlərdə Yanma və Qaşınma: Quru gözlər adətən gözlərdə yanma, qaşınma və ya qıcıqlanma hissi ilə müşayiət olunur.

Qırmızılıq: Quru gözlərdə tez-tez gözlərdə qızartı və iltihab müşahidə olunur.

Gözlərdə "Qum Hissiyyatı": Gözlərdə qum və ya toz hissi, sanki gözlərinizin içində nəsə varmış kimi bir hiss meydana gələ bilər.

Göz Yorgunluğu: Xüsusilə uzun müddət oxumaq və ya ekrana baxmaq kimi işlərdən sonra gözlərdə yorğunluq hissi yaranır.

Bulanıq Görmə: Gözlər quru olduqda göz yaşı təbəqəsi qeyri-sabit olur və bu, bulanıq görməyə səbəb ola bilər. Bu simptom göz qırpdıqdan sonra müvəqqəti olaraq yaxşılaşa bilər.

İşığa Həssaslıq: Quru gözlər işığa qarşı həssaslığı artırır və parlaqlıq gözlərdə narahatlığa səbəb ola bilər.

Göz Yaşının Artması: Paradoksal olaraq, gözlərdə həddindən artıq yaşarmaq da quru gözlərin bir əlaməti ola bilər. Gözlər qıcıqlandığı zaman, gözlər quruya qarşı reaksiya verərək çox miqdarda göz yaşı ifraz edə bilər. Lakin bu yaşlar keyfiyyətsiz olur və gözlərin quruluğunu aradan qaldıra bilmir.

Quru Gözlərin Diaqnozu

Quru gözlərin diaqnozu oftalmoloq tərəfindən qoyulur. Müayinə və testlər vasitəsilə gözlərin nə qədər yaş istehsal etdiyini və göz yaşı keyfiyyətini ölçmək mümkündür. Aşağıdakı diaqnostik üsullar istifadə edilə bilər:

Slit-Lampa Müayinəsi: Bu üsulla həkim göz səthini və göz yaşı təbəqəsini mikroskop altında incələyir. Bu, göz səthindəki quruluq və ya zədələnmələri aşkar etməyə kömək edir.

Şirmer Testi: Bu testdə gözyaşı istehsalını ölçmək üçün göz qapağının altına kiçik bir kağız zolağı qoyulur. Göz yaşı istehsal səviyyəsi ölçülərək quru göz diaqnozu qoyula bilər.

Tear Break-Up Time (TBUT) Testi: Göz yaşı filminin nə qədər sürətlə buxarlandığını ölçən bir testdir. Göz yaşı filmi tez bir zamanda qırılırsa, bu, gözlərin quruduğunu göstərir.

Quru Gözlərin Müalicəsi

Quru gözlərin müalicəsi göz yaşının keyfiyyətini və miqdarını yaxşılaşdırmağa, simptomları yüngülləşdirməyə yönəldilmişdir. Müalicə üsulları vəziyyətin şiddətindən asılı olaraq dəyişə bilər:

1. Göz Damcıları (Süni Göz Yaşları):

Ən yaygın müalicə üsulu süni göz yaşları adlanan göz damcılarıdır. Bu damcılar gözləri nəmləndirir və quruluq simptomlarını azaldır. Gündə bir neçə dəfə istifadə edilə bilər.

2. Jel və ya Məlhəmlər:

Gecə istifadə üçün daha qalın formulalı jel və ya məlhəmlər quru gözlərə fayda verə bilər. Bu məhsullar gözləri daha uzun müddət nəmləndirir, lakin görməni müvəqqəti olaraq bulanıq edə bilər.

3. Reseptli Dərmanlar:

İltihab Əleyhinə Damcılar: Quru gözlərdə göz səthində iltihab varsa, iltihab əleyhinə göz damcıları (məsələn, kortikosteroidlər) təyin edilə bilər.

Siklosporin (Restasis): Bu dərman gözyaşı bezlərinin daha çox yaş istehsal etməsinə kömək edir və uzun müddətli istifadədə gözlərin quruluğunu yüngülləşdirə bilər.

4. Qözyaşı Tıxacları (Punctal Plug):

Gözyaşı kanallarını müvəqqəti və ya daimi olaraq bağlamaq üçün kiçik tıxaclar istifadə edilə bilər. Bu tıxaclar göz yaşının göz səthində daha uzun müddət qalmasını təmin edir və quruluğun qarşısını alır.

5. Qözyaşı İstehsalını Artıran Dərmanlar:

Bəzi dərmanlar ağız yolu ilə qəbul edilərək göz yaşı istehsalını artıra bilər. Bu dərmanlar xüsusilə quru gözləri olan bəzi xroniki xəstələr üçün istifadə edilir.

6. İsti Kompres və Göz Qapağı Masajı:

Göz qapaqlarına isti kompres tətbiq etmək və göz qapaqlarını masaj etmək göz yaşı buxarlanmasını azaltmağa və göz yaşı keyfiyyətini artırmağa kömək edə bilər. Xüsusilə meibomian vəzləri ilə bağlı problemlər olan xəstələr üçün faydalıdır.

7. Omega-3 Yağ Turşuları:

Omega-3 yağ turşuları ilə zəngin qidalar (balıq, qoz, kətan toxumu) və ya əlavələr quru göz simptomlarını yüngülləşdirməyə kömək edə bilər.

Quru Gözlərin Qarşısının Alınması

Quru gözləri tamamilə qarşısını almaq mümkün olmasa da, bəzi tədbirlər simptomları minimuma endirməyə və quruluğun qarşısını almağa kömək edə bilər:

Mühit Şəraitini Nəmləndirmək: Quru havalı şəraitdə hava nəmləndiricilərindən istifadə etmək gözlərin quruluğunu azalda bilər.

Ekran Qarşısında Fasilələr Vermək: Uzun müddət kompüter qarşısında işləyirsinizsə, gözlərinizi dincəltmək üçün müntəzəm olaraq fasilə vermək və göz qırpma tezliyini artırmaq vacibdir.

Gözləri Küləkdən Qorumaq: Küləkli və ya tozlu mühitlərdə günəş eynəyi taxmaq gözlərin qurumasının qarşısını ala bilər.

Kontakt Linza İstifadəsinə Diqqət Etmək: Kontakt linza istifadə edərkən gözlərdə quruluq yaranırsa, bu vəziyyətə uyğun olan linzalar seçilməli və linza istifadəsi məhdudlaşdırılmalıdır.

Dərmanlar haqqında Məlumatlı Olmaq: Quru göz sindromuna səbəb ola biləcək dərmanlar qəbul edirsinizsə, həkiminizlə bu vəziyyəti müzakirə edin.

Nəticə

Quru göz sindromu, gözlərdə kifayət qədər göz yaşı istehsal olunmaması və ya göz yaşı keyfiyyətinin aşağı olması nəticəsində yaranan bir vəziyyətdir. Simptomlar yanma, qaşınma, bulanıq görmə və gözlərdə yorğunluq kimi narahatlıqlarla müşahidə olunur. Müxtəlif müalicə üsulları ilə quru gözlər idarə edilə bilər və həyat keyfiyyəti artırıla bilər. Erken müalicə və profilaktik tədbirlər simptomların azalmasına və daha yaxşı görmə sağlamlığına nail olmağa kömək edir.