Qlaukoma
Qlaukomanın Növləri
Açıq bucaqlı qlaukoma
Ən yaygın növüdür.
Göz içi mayesinin (aqus humor) gözün ön kamerasında (trabekulyar şəbəkə) yavaş-yavaş tıxanması nəticəsində yaranır.
Göz içi təzyiq yavaş-yavaş artır və optik sinirə zərər verir.
Qapalı bucaqlı qlaukoma
Göz içi mayesinin axış yolu qəflətən tıxandığı zaman yaranır.
Göz içi təzyiq sürətlə artır və bu vəziyyət təcili tibbi yardım tələb edir.
Anadangəlmə qlaukoma
Doğuşdan və ya həyatın ilk bir neçə ayında ortaya çıxan qlaukoma növüdür.
Gözün drenaj sistemində anomaliyalar səbəbindən yaranır.
İkincil qlaukoma
Digər xəstəliklər, yaralanmalar, dərmanlar və ya göz iltihabları nəticəsində yaranan qlaukoma.
Simptomlar
Açıq bucaqlı qlaukoma
Erkən mərhələlərdə simptomlar yoxdur.
Tədricən periferik görmə itkisi (tünel görmə).
Qapalı bucaqlı qlaukoma
Göz ağrısı
Baş ağrısı
Bulanıq görmə
Gözlərdə qızartı
Bulantı və qusma
Görmə sahəsində işıq halları
Anadangəlmə qlaukoma
Gözlərin böyük görünməsi (buphthalmos)
Gözlərin həssaslığı və işığa qarşı həssaslıq
Sulanma
Bulanıq kornea
Diaqnoz
Tonometriya
Göz içi təzyiqi ölçmək üçün istifadə edilir.
Oftalmoskopiya
Optik siniri müayinə etmək üçün göz bəbəklərini genişləndirərək istifadə edilir.
Perimetriya (görmə sahəsi testi)
Görmə sahəsini qiymətləndirmək üçün.
Gonioskopiya
Gözün ön kamerasının bucağını yoxlamaq üçün istifadə edilir.
Pahimetriya
Kornea qalınlığını ölçmək üçün istifadə edilir.
Müalicə
Qlaukoma müalicəsinin məqsədi göz içi təzyiqini azaltmaq və optik sinirə zərərin qarşısını almaqdır. Müalicə üsulları arasında:
Göz damcıları
Göz içi təzyiqini azaltmaq üçün birinci dərəcəli müalicədir. Bu dərmanlar arasında beta-blokatorlar, prostaglandin analogları, alfa-agonistlər və karbonik anhidraz inhibitorları var.
Oral dərmanlar
Göz damcıları kifayət etmədikdə göz içi təzyiqini azaltmaq üçün istifadə edilə bilər.
Lazer müalicəsi
Lazer trabekuloplastiyası: Açıq bucaqlı qlaukomada göz içi təzyiqi azaltmaq üçün.
Lazer iridotomiya: Qapalı bucaqlı qlaukomada göz içi təzyiqi azaltmaq üçün.
Cərrahi müdaxilə
Trabekulektomiya: Göz içi mayesinin axışını artırmaq üçün yeni drenaj kanalı yaradılır.
Şunt implantasiyası: Göz içi mayesinin axışını təmin etmək üçün kiçik bir boru implantasiyası.
Siklokrioterapiya və ya siklofotokoagulyasiya: Göz içi mayesinin istehsalını azaltmaq üçün siliyer cisminin hissələrinin məhv edilməsi.
Profilaktika və İzləmə
Düzenli göz müayinələri: Qlaukomanın erkən mərhələdə aşkarlanması və müalicəsi üçün çox vacibdir. Xüsusilə 40 yaşdan yuxarı insanlar və ailəsində qlaukoma olanlar müntəzəm göz müayinələri keçməlidirlər.
Sağlam həyat tərzi: Yüksək qan təzyiqi və diabet kimi risk faktorlarını idarə etmək.
Göz zədələrindən qorunma: İdman və ya iş zamanı gözləri qoruyucu vasitələrlə qorumaq.
Nəticə
Qlaukoma ciddi bir göz xəstəliyidir və erkən diaqnoz və müalicə görmə itkisini önləmək üçün çox vacibdir. Müntəzəm göz müayinələri və həkimlə məsləhətləşmələr qlaukomanın erkən aşkarlanmasına və effektiv müalicəsinə kömək edə bilər. Təxirə salınmadan tibbi yardım almaq və mütəmadi tibbi izləmə problemlərin erkən aşkarlanmasına və effektiv müalicəyə kömək edə bilər.