Qulaqla bağlı (vestibulyar sistem)
🎯 Başgicəllənmə növləri
NövTəsviri
VertigoFırlanma hissi; qulaqla bağlı problemlərlə əlaqəli
PresinkopHuşunu itirməyə yaxın hiss (qaralma, halsızlıq); ürək-damar səbəbli ola bilər
Tarazlıq pozğunluğuƏşyalar sabit görünsə də, insan özünü yırğalanırmış kimi hiss edir
Psixogen başgicəllənməAnksiyete, panik atak və ya depressiya fonunda yaranan qeyri-sabitlik hissi
📌 Əsas səbəblər
🔵 Qulaqla bağlı (vestibulyar sistem)
BPPV (Yaxşıxassəli mövqe ilə əlaqəli vertigo) – baş hərəkəti ilə yaranan ani başgicəllənmə
Meniere xəstəliyi – qulaqda basqı, səslər və eşitmə itkisi ilə birlikdə
Vestibulyar neyronit – virus sonrası daxili qulaq sinirinin iltihabı
Labirintit – daxili qulaq infeksiyası, tez-tez eşitmə itkisi ilə
🔴 Sinir sistemi ilə bağlı
Migren – başgicəllənmə, işıq və səsə həssaslıqla birlikdə
İnsult (iflic) – ani tarazlıq itməsi, danışıq pozuntusu ilə müşayiət oluna bilər
Multiple skleroz
Beyin şişləri (nadir hallarda)
🟢 Ürək-damar səbəbləri
Aritmiya, hipotoniya
Ateroskleroz (beyinə qan axınının azalması)
Qarşısıalınmaz qan azlığı və ya susuzluq
🟠 Metabolik və digər səbəblər
Qan şəkərinin düşməsi (hipoqlikemiya)
B12 vitamini çatışmazlığı
Dəmir defisiti (anemiya)
Qalxanabənzər vəzi problemləri
Stress və panik atak
⚠️ Əlamətlərə müşayiət edən digər siqnallar
Başgicəllənməyə aşağıdakılar əlavə olunursa, dərhal həkimə müraciət edin:
Qol və ayaqda uyuşma, zəiflik
Duruş pozuntusu və ya danışıqda ləngimə
İkiqat görmə
Qusma və ya yüksək hərarət
Huş itməsi və ya bayılma
🧪 Diaqnostika necə aparılır?
Otorinolarinqoloji (qulaq-burun-boğaz) və nevroloji müayinə
Qan testləri (anemiya, şəkər, elektrolitlər, B12)
Qan təzyiqinin ölçülməsi (xüsusilə oturarkən və qalxarkən)
Beyin KT və MRT – sinir sisteminə bağlı şübhələrdə
Qulaq testləri – ENG, VNG, audiometriya
🛠️ Müalicə necə olur?
SəbəbMüalicə
BPPVEpley manevri və vestibulyar reabilitasiya
MeniereDuzsuz pəhriz, diuretiklər, qulaq içi inyeksiyalar
Vestibulyar neyronit/labirintitVirus əleyhinə və ya antibiotik, simptomatik müalicə
MigrenMiqren əleyhinə dərmanlar, qıcıqlandırıcılardan uzaq durmaq
Stress/anksiyetePsixoterapiya, nəfəs məşqləri, bəzən dərman
Qan təzyiqi, şəkər problemiTənzimləyici dərmanlar və pəhriz
Anemiya və B12 əskikliyiQida əlavələri və uyğun dieta
🧘♀️ Evdə nələr etmək olar?
Oturanda və ya qalxanda yavaş hərəkət etmək
Bol su içmək və aclıqdan uzaq durmaq
Kofein və spirtli içkilərdən uzaq durmaq
Stress idarə etmə texnikaları: nəfəs məşqləri, yoga
Yuxu rejimini tənzimləmək
✅ Xülasə
MəlumatQısa izah
Başgicəllənmə nədir?Tarazlığın pozulduğu, fırlanma və ya yırğalanma hissi
Əsas səbəblərQulaq, beyin, ürək-damar, maddələr mübadiləsi, psixoloji
MüalicəSəbəbə görə fərqli yanaşmalar: manevr, dərman, məşq
Nə vaxt həkimə getmək lazımdır?Huşsuzluq, zəiflik, danışıq və hərəkət pozuntusu varsa dərhal!