Qumar Asılılığı

Qumar asılılığının əsas xüsusiyyətləri

Qumar oyunlarını nəzarətsiz şəkildə oynamaq

Uduzduqca daha çox oynayıb “itiriləni bərpa etmə” cəhdi.

Davamlı olaraq maliyyə və zaman itkilərinə baxmayaraq qumar oynamağa davam etmək.

Bağımlılıq halında olan düşüncələr

“Bu dəfə şanslı olacağam”, “növbəti dəfə uduş gələcək” tipli real olmayan inanclar.

Qumar barədə həddindən artıq düşünmək və planlamaq.

Həyat sahələrinin pozulması

Maliyyə böhranı, ailə münasibətlərinin zəifləməsi, iş yerində performansın düşməsi.

Çıxış yollarında manipulyasiya

Uduzduqdan sonra yaxınlardan borc istəmək və ya yalan danışmaq.

Qumar üçün qanunsuz yollarla pul tapmağa çalışmaq (bəzən oğurluq və ya dələduzluq riski).

Çəkilmə əlamətləri

Qumardan uzaq qalanda narahatlıq, həyəcan, depresiya və ya aqressiya kimi psixoloji reaksiyalar.

Qumar asılılığının mərhələləri

Başlanğıc mərhələ

Əyləncə və təsadüfi qumar oyunları.

Risk mərhələsi

Daha çox vaxt və pul sərf etmək, qumara getdikcə daha çox bağlanmaq.

Bağımlılıq mərhələsi

Qumar gündəlik həyatın prioritetinə çevrilir, daim oyunla məşğul olmaq, həyatın digər sahələrinin qurban verilməsi.

Qumar asılılığının səbəbləri

Dopamin dövranı və beyin mükafat sisteminin həddindən artıq aktivliyi.

Impuls nəzarət pozuntusu – öz davranışına nəzarət etməkdə çətinlik.

Stress, depressiya və ya həyatda narazılıq halları.

Maliyyə problemlərindən qaçış və ya həyəcan axtarışı.

Bəzən ailə və sosial mühitdə qumar davranışlarının normallaşması.

Qumar asılılığının nəticələri

Maliyyə çöküşü və borc bataqlığı.

Ailə və dostluq münasibətlərində itkilər və sosial təcrid.

Depressiya, anksiyete və hətta bəzi hallarda intihar riski.

Maddi və hüquqi problemlər (qanunsuz yollarla pul tapmaq və ya hüquqi münaqişələr).

Müalicə və dəstək yolları

1. Psixoterapiya

Koqnitiv-davranışçı terapiya (CBT): qumara aparan düşüncə və davranış nümunələrini dəyişdirmək.

Impulse nəzarətini və stres idarəsini öyrətmək.

2. Qrup dəstəyi

Gamblers Anonymous (Qumarçılar üçün anonim qrup) və digər dəstək qrupları faydalıdır.

Qrup terapiyası həm emosional dayaq, həm də motivasiya verir.

3. Ailə terapiyası

Ailə münasibətlərini bərpa etmək və ailə üzvlərinin asılılıqla birgə mübarizə aparmasını asanlaşdırmaq.

4. Dərman dəstəyi

Bəzi hallarda anksiyete və impuls nəzarət pozuntularına qarşı antidepresanlar və ya kompulsiv davranışlara qarşı dərmanlar istifadə edilir.

Özünə kömək addımları

Qumar oyunlarına çıxışı məhdudlaşdırmaq (kazinoya və ya onlayn platformalara giriş blokları).

Alternativ məşğuliyyətlər tapmaq (idman, hobbilər, sosial fəaliyyətlər).

Borc və maliyyə məsələlərini idarə etmək üçün maliyyə məsləhətçisi ilə işləmək.

Vacib qeyd

Qumar asılılığı ciddi və addım-addım müalicə tələb edən bir xəstəlikdir və peşəkar dəstək olmadan çox vaxt dərinləşir.