Septik Artrit
Septik Artritin Səbəbləri
Septik artritin əsas səbəbləri aşağıdakılardır:
Bakteriya: Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes və Neisseria gonorrhoeae ən çox yayılmış səbəb olan bakteriyalardır.
Viruslar: HİV, hepatit virusları və parvoviruslar septik artritə səbəb ola bilər.
Göbələklər: Nadir hallarda Aspergillus və Candida kimi göbələklər septik artritə səbəb ola bilər.
Yaralanmalar və Cərrahi Müdaxilələr: Oynaq yaralanmaları və ya cərrahi müdaxilələr mikroorqanizmlərin oynağa daxil olması üçün imkan yaradır.
Sistemik İnfeksiyalar: Bədəndəki digər infeksiyalar (məsələn, dəri və ya sidik yolu infeksiyaları) qan yolu ilə oynağa yayıla bilər.
Septik Artritin Risk Faktorları
Yaş: Həm uşaqlar, həm də yaşlılar daha yüksək risk altındadır.
İmmun Sisteminin Zəifliyi: HİV/AIDS, şəkərli diabet və ya immunosupressiv dərmanlar istifadə edən insanlar.
Müxtəlif Oynaq Problemləri: Artroz, revmatoid artrit və ya əvvəlki oynaq zədələnmələri olan insanlar.
Yaralanmalar və Cərrahi Müdaxilələr: Oynaq protezləri və ya oynaq daxilində edilən digər cərrahi prosedurlar.
Septik Artritin Simptomları
Septik artritin simptomları sürətlə inkişaf edə bilər və ağır ola bilər:
Şiddətli Oynaq Ağrısı: Ən çox təsirlənən oynaqlar diz, omba, çiyin və ayaq biləkləridir.
Şişkinlik və Qızartı: Təsirlənmiş oynaqda şişkinlik və qızartı.
Hərəkət Məhdudiyyəti: Təsirlənmiş oynağın hərəkətliliyində məhdudiyyət.
Qızdırma və Üşütmə: Yüksək qızdırma və üşütmə.
Ümumi Zəiflik və Yorğunluq: Bədən zəifliyi və yorğunluq hissi.
Septik Artritin Diaqnozu
Septik artritin diaqnozu tez və dəqiq olmalıdır:
Tibbi Tarix və Fiziki Müayinə: Həkim, xəstənin tibbi tarixini və simptomlarını nəzərdən keçirir, təsirlənmiş oynağı müayinə edir.
Laborator Testlər:
Qan Testləri: Qan mədəniyyəti infeksiya törədicisini müəyyən etmək üçün.
Sinovial Maye Analizi: Oynağından alınan maye nümunəsinin mikroskop altında və mədəniyyətdə araşdırılması.
Görüntüləmə Testləri: Rentgen, ultrasəs və ya MRT oynağın vəziyyətini və infeksiyanın yayılmasını qiymətləndirmək üçün istifadə edilə bilər.
Septik Artritin Müalicəsi
Septik artritin müalicəsi sürətli və aqressiv olmalıdır:
Antibiotiklər
İntravenöz Antibiotiklər: İlk olaraq geniş spektrli antibiotiklər başlanır, sonra mədəniyyət nəticələrinə əsasən dəyişdirilir.
Oral Antibiotiklər: İntravenöz müalicədən sonra oral antibiotiklərlə müalicə davam etdirilir.
Cərrahi Müdaxilə
Artrosentez: Oynağın mayesinin çıxarılması və infeksiyanın təmizlənməsi.
Artroskopi və ya Oynaq Drenajı: Oynaq içərisindəki infeksiyanın təmizlənməsi üçün cərrahi müdaxilə.
Dəstək Müalicəsi
Ağrı Kəsicilər və İltihab Azaldıcılar: Ağrını və iltihabı azaltmaq üçün.
Fiziki Terapiya: Əzələ gücünü və oynaqların hərəkətliliyini artırmaq üçün xüsusi məşqlər.
Qarşısının Alınması və Sağlamlığın Qorunması
Risk Faktorlarının İdarə Edilməsi
İmmun Sisteminin Gücləndirilməsi: Sağlam həyat tərzi və qidalanma ilə immun sistemi gücləndirmək.
İnfeksiyaların Qarşısının Alınması: Dəri yaralanmalarını təmiz saxlamaq və cərrahi prosedurlar zamanı steril texnikalara riayət etmək.
Erkən Müdaxilə
Erkən Simptomlar Aşkarlandıqda Tibbi Yardım Axtarmaq: Şiddətli oynaq ağrısı və qızdırma kimi simptomlar inkişaf etdikdə dərhal tibbi yardım almaq.
Müntəzəm Həkim Yoxlamaları: Xəstəliyin gedişatını izləmək və müalicə planını tənzimləmək üçün müntəzəm həkim yoxlamaları.
Septik artrit ciddi və təcili tibbi müdaxilə tələb edən bir vəziyyətdir. Müalicənin vaxtında başlanması infeksiyanın yayılmasının qarşısını almaq və oynağın zədələnməsini minimuma endirmək üçün vacibdir. Septik artrit şübhəsi olan şəxslərin dərhal ixtisaslaşmış bir həkimlə məsləhətləşməsi vacibdir.