Septoplastika (Qığırdaq Əyrilik Cərrahiyyəsi) nədir?
🧠 Septum və onun funksiyası nədir?
Burun arakəsməsi (septum) – burun boşluğunu sağ və sol hissəyə ayıran, qığırdaq və sümükdən ibarət nazik divardır. Normalda bu divar düz olmalı və hər iki burun dəliyindən bərabər hava keçməsinə imkan verməlidir. Ancaq bəzən doğuşdan və ya travma sonrası bu septum əyrilə bilər.
Bu hal “deviasiya”, yəni “burun əyriliyi” adlanır.
🔍 Septoplastika nədir və niyə edilir?
Septoplastika — deviasiyalı burun arakəsməsinin cərrahi yolla düzəldilməsi prosesidir. Əsas məqsəd:
Burun tıxanıqlığını aradan qaldırmaq
Xroniki sinusit və baş ağrılarını azaltmaq
Nəfəs almağı yaxşılaşdırmaq
Xroniki burun axıntısı və xoruldama kimi problemləri azaltmaq
❗️ Septum deviasiyasının simptomları
Davamlı bir tərəfli burun tıxanıqlığı
Xroniki boğaz quruluğu və ağızla nəfəs alma
Gecə xoruldama və yuxu pozğunluqları
Tez-tez sinus infeksiyası və baş ağrısı
Burun qanaxmaları
İdman zamanı çətin nəfəs alma
🛠 Septoplastika necə aparılır?
Lokal və ya ümumi anesteziya altında aparılır
Cərrah burun içindən (xaricdən kəsik olmadan) əyilmiş septum hissələrini çıxarır və ya yenidən formalaşdırır
Bəzən sümük və ya qığırdaq kəsilib düzləşdirilərək yenidən yerinə yerləşdirilir
Prosedur 30–90 dəqiqə çəkir
🔄 Əməliyyatdan sonra sağalma
GünlərNə gözlənilir?
İlk 1–2 günQanlı axıntı, tıxanıqlıq, yüngül ağrı
3–7 günBurun içi şişkinlik, nəfəs alma çətinliyi
1 həftə sonraBurnun içi təmizlənir, tıxaclar çıxarılır
2–3 həftə sonraNəfəs alma getdikcə düzəlir
✅ Tam sağalma 4–6 həftəyə qədər çəkə bilər
💡 Septoplastikadan sonra nələrə diqqət edilməlidir?
1 həftə fiziki fəaliyyət (idman, ağır qaldırma) məhdudlaşdırılır
Buruna zərbə almamaq və əyilməmək tövsiyə olunur
Spirt, siqaret və buxarlı mühitdən uzaq durmaq
Duzlu burun spreyləri ilə nəmləndirmə və təmizlik vacibdir
❓ Rinoplastika ilə fərqi nədir?
Septoplastika: funksional əməliyyatdır – məqsəd nəfəs almağı yaxşılaşdırmaqdır
Rinoplastika: estetik əməliyyatdır – burunun formasını dəyişməkdir
Bəzən hər ikisi eyni əməliyyatda (“septorinoplastika”) birləşdirilir
⚠️ Əməliyyatın riskləri varmı?
Nadir hallarda aşağıdakılar müşahidə edilə bilər:
Qanaxma
İnfeksiya
Əməliyyatdan sonra yenidən əyriliyin qayıtması
Burnun içində perforasiya (çuxur əmələ gəlməsi)
İy bilmə duyğusunda keçici azalma
Bu risklər təcrübəli qulaq-burun-boğaz (LOR) cərrahı ilə çox nadir olur.
✅ Nəticə
Septoplastika, burun tıxanıqlığı və deviasiya ilə bağlı ciddi nəfəs problemləri yaşayan şəxslər üçün effektiv və təhlükəsiz bir müalicə metodudur. Funksional olaraq həyat keyfiyyətini artırır, daha rahat nəfəs almağa və daha keyfiyyətli yuxuya şərait yaradır.