Servikal disk yırtığı üçün əməliyyatdan başqa hansı müalicə üsulları mövcuddur?
🩺 Servikal Disk Yırtığında Əməliyyatsız Müalicə Yolları
✅ 1. Dərman müalicəsi
Dərman qrupuTəsiri
NSAİİ-lər (ibuprofen, diklofenak, naproksen)İltihabı azaldır, ağrını kəsir
Əzələ boşaldıcılar (tizanidin, baclofen)Boyun əzələlərinin spazmını azaldır
Nevropatik ağrı dərmanları (gabapentin, pregabalin)Sinir təzyiqindən yaranan yanma, iynələnmə və elektrikvari ağrını azaldır
Vitamin B qrupu (B1, B6, B12)Sinir yenilənməsini və keçiriciliyini dəstəkləyir
Kortikosteroidlər (bəzən qısa müddətlik)Güclü iltihab və ödemdə istifadə oluna bilər
✅ 2. Fizioterapiya
Fizioterapiya boyun hərəkətliliyini bərpa etmək, əzələ spazmını aradan qaldırmaq və sinir üzərində təzyiqi azaltmaq məqsədilə aparılır:
TENS (Transkutan elektrik sinir stimulyasiyası) – ağrını idarə etməyə kömək edir
Ultrasəs terapiyası – dərin toxumalarda qan dövranını artırır
Manual terapiya – boyun oynaqlarının hərəkətliliyini yaxşılaşdırır
Traksiyon (boyun dartılması) – disk arasındakı təzyiqi azaltmaq üçün istifadə olunur
İsti-soyuq tətbiqlər – əzələ spazmı və ödemin idarəsi üçün
✅ 3. Boyun məşqləri və evdə reabilitasiya
Daimi və uyğun hərəkət proqramı boyun əzələlərini gücləndirərək, yırtığın təsirini azalda bilər:
İzometrik boyun gücləndirmə məşqləri
Boyun dartma və çeviklik məşqləri
Postural məşqlər (düz duruş öyrədilir)
Məşqlər həkim və ya fizioterapist rəhbərliyində verilməlidir – qeyri-uyğun hərəkətlər əlamətləri pisləşdirə bilər!
✅ 4. Yaşayış tərzi və duruş dəyişikliyi
Telefon və kompüter istifadəsində ergonomik pozisiyalar: ekran göz səviyyəsində olmalı
Yastıq seçimi: orta sərtlikdə, boynu düzgün dəstəkləyən ortopedik yastıq
Ağır əşyaların qaldırılmasından və boyunu zorlayan hərəkətlərdən uzaq durmaq
✅ 5. Boyun yaxalığı (servikal boyunluq)
Qısa müddətli (maksimum 1–2 həftə) istifadə edilir
Əzələ zəifləməsinin qarşısını almaq üçün uzun müddət istifadə edilməməlidir
✅ 6. Epidural steroid inyeksiyası (blok)
Həkim nəzarətində aparılır
Boyun fəqərələri arasına kortizon və ya lokal anestetik inyeksiya edilir
Güclü ağrı və ödemi müvəqqəti azalda bilər
Cərrahiyyə əvəzinə son mərhələ konservativ yanaşma kimi qəbul olunur
🚫 Əməliyyat nə zaman düşünülür?
Əməliyyatsız müalicə ilə nəticə alınmırsa və ya aşağıdakılardan biri varsa, əməliyyat gündəmə gələ bilər:
Əl və qolda davamlı zəiflik və funksional pozuntu
Sidik və nəcis tutmama (nadirdir, amma təcili vəziyyətdir – mielopatiya ola bilər)
3–6 ay konservativ müalicəyə baxmayaraq ağrının və funksional itkinin davam etməsi
MRT-də sinirin və ya onurğa beyninin ciddi təzyiq altında olması
📌 Qısa nəticə:
✅ Servikal disk yırtığı diaqnozu qoyulduqda, əgər təcili nevroloji təhlükə yoxdursa, 90%-ə qədər hal əməliyyatsız yollarla uğurla müalicə edilə bilər.
✅ Müalicədə fərdi yanaşma, doğru məşq proqramı, ağrı nəzarəti və postural düzəlişlər əsas rol oynayır.