Sidikdə qan
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Hematüriya: Sidikdə Qan Görünməsi Nədir?
Hematüriya, sidikdə qan hüceyrələrinin (eritrositlərin) mövcudluğu ilə xarakterizə olunan tibbi bir vəziyyətdir. Sidikdə qan hər yaşda və cinsdə ciddi bir tibbi problemin xəbərçisi ola biləcəyi üçün bu simptom mütləq peşəkar bir həkim tərəfindən qiymətləndirilməlidir. Bəzən ağır idman kimi müvəqqəti və zərərsiz səbəblərdən qaynaqlansa da, nəzarətsiz buraxılması riskli ola bilər.
Hematüriyanın Əsas Növləri
Hematüriya klinik olaraq iki əsas qrupa bölünür:
- Makroskopik hematüriya: Sidikdə qan gözlə aydın şəkildə görünür. Sidiyin rəngi çəhrayı, qırmızı və ya kola rəngində ola bilər.
- Mikroskopik hematüriya: Sidik normal görünüşdədir, lakin laborator analizlər zamanı tərkibində qan hüceyrələri müəyyən edilir.
Sidikdə Qan Olmasının Mümkün Səbəbləri
Sidik yollarında qanaxmaya səbəb olan bir çox fərqli faktor mövcuddur. Ən çox rast gəlinən səbəblər aşağıdakılardır:
- Sidik Yolları İnfeksiyası (İTU / Sistit): Qanlı sidiklə yanaşı yanma hissi, tez-tez sidiyə getmə, ağrı və pis qoxu müşahidə olunur.
- Böyrək və Sidik Yolları Daşları: Kəskin bel nahiyəsi sancısı, ürəkbulanma və şiddətli ağrı ilə müşayiət olunur.
- Böyrək Xəstəlikləri: Qlomerulonefrit və ya pielonefrit kimi hallarda yüksək təzyiq, ödem və halsızlıq yarana bilər.
- Prostat Problemləri: Kişilərdə prostatın böyüməsi, iltihabı və ya xərçəngi sidik axınının zəifləməsinə və qanaxmaya səbəb olur.
- Şiş və Xərçəng: Böyrək, sidik kisəsi və ya sidik yollarındakı bədxassəli və ya xoşxassəli törəmələr.
- Travma və Zədələr: Böyrək nahiyəsinə alınan zərbələr və ya cərrahi əməliyyat sonrası fəsadlar.
- Dərman Vasitələri: Antikoaqulyant (qan durulaşdırıcı) dərmanların istifadəsi.
- Vaginal Qanla Qarışma: Qadınlarda menstruasiya dövründə nümunənin qarışması yalnış pozitiv nəticə verə bilər.
Diaqnoz üçün Aparılan Müayinələr
Hematüriyanın dəqiq səbəbini müəyyən etmək üçün aşağıdakı diaqnostik üsullardan istifadə olunur:
| Müayinə Metodu | Məqsədi |
|---|---|
| Sidik Analizi və Mədəniyyəti | İnfeksiya və eritrosit miqdarını təyin etmək |
| Qan Analizləri | Böyrək funksiyalarını və iltihabı yoxlamaq |
| USM (Ultrasəs Müayinəsi) | Böyrək, sidik kisəsi və prostatın strukturunu görmək |
| KT və ya Sistoskopiya | Daş, şiş və törəmə ehtimallarını araşdırmaq |
Nə Zaman Təcili Həkimə Müraciət Edilməlidir?
Aşağıdakı hallardan hər hansı biri müşahidə olunarsa, vaxt itirmədən mütəxəssisə müraciət etmək vacibdir:
- Sidikdə çox miqdarda qan görüldükdə,
- Kəskin bel və qarın ağrısı müşahidə edildikdə,
- Sidik ifrazında tam tıxanma və ya çətinlik yarandıqda,
- Qanaxma təkrar və davamlı xarakter daşıdıqda.
Nəticə etibarilə, sidikdə qan gözardı edilməməsi gərəkən bir simptomdur. Erkən diaqnoz və düzgün müayinə, ciddi xəstəliklərin qarşısının alınmasında həyati rol oynayır.
