Vitamin B12 çatışmazlığı

Vitamin B12 Çatışmazlığının Əlamətləri

Yorğunluq və zəiflik

B12 çatışmazlığı olan şəxslər daim yorğun hiss edə bilərlər, çünki bu vitamin qırmızı qan hüceyrələrinin istehsalında vacib rol oynayır. Qırmızı qan hüceyrələri bədənə oksigen daşıdığı üçün çatışmazlıq vəziyyətində enerji səviyyəsi düşər.

Anemiya və solğun dəri

Vitamin B12 çatışmazlığı səbəbindən makrositar anemiya (böyük həcmli qırmızı qan hüceyrələrinin çatışmazlığı) meydana gələ bilər və bu, dərinin solğun görünməsinə səbəb olar.

Nəfəs darlığı və baş gicəllənməsi

B12 çatışmazlığı anemiya yaratdığı üçün bədən kifayət qədər oksigen ala bilmir və bu da nəfəs darlığı, baş gicəllənməsi və hətta bayılma hissi yarada bilər.

Sinir sistemi problemləri

Vitamin B12 sinir sisteminin sağlamlığı üçün vacibdir. Çatışmazlıq nəticəsində əllərdə və ayaqlarda uyuşma, qarışqa gəzməsi hissi (paresteziya), əzələ zəifliyi və hətta tarazlıq problemi meydana gələ bilər.

Yaddaş və konsentrasiya problemləri

B12 çatışmazlığı beyin funksiyalarına mənfi təsir edə bilər. Yaddaş zəifləməsi, diqqət və konsentrasiya problemləri, hətta bəzi hallarda unutqanlıq müşahidə oluna bilər.

Ruh halında dəyişikliklər

B12 vitamini sinir sistemi və beynin sağlam işləməsi üçün vacibdir. Çatışmazlıq vəziyyətində depressiya, narahatlıq, əsəbilik və hətta ruh düşkünlüyü kimi psixoloji simptomlar meydana çıxa bilər.

Dil və ağız problemləri

B12 çatışmazlığı dilin iltihablanmasına və ya qızarmasına səbəb ola bilər. Glossit adlanan bu vəziyyət dilin üzərində hamar, qırmızı və ya ağrılı hisslərin yaranması ilə xarakterizə olunur. Ağızda yaralar və ya ağız künclərində çatlamalar da müşahidə edilə bilər.

Görmə problemləri

B12 çatışmazlığı sinirlərin zədələnməsinə səbəb ola bilər və göz sinirinə təsir etdikdə bulanıq görmə və ya ikili görmə meydana çıxa bilər.

Əhval dəyişikliyi və zəif immunitet sistemi

B12 vitamini immun sistemin güclü qalmasında rol oynayır. Çatışmazlıq immuniteti zəiflədər və xəstəliklərə qarşı həssaslıq yarada bilər. Həmçinin əhval dəyişiklikləri, həssaslıq və stresə qarşı dayanıqlılığın azalması da müşahidə edilir.

Vitamin B12 Çatışmazlığının Səbəbləri

Kifayət qədər B12 mənbəyi olan qidaların istehlak edilməməsi

B12 vitamini əsasən heyvan mənşəli qidalarda tapılır. Vegeterian və ya vegan pəhrizinə əməl edən şəxslərdə B12 çatışmazlığı riski daha yüksəkdir.

Emilim problemi

B12 vitamini mədədə "intrinsik faktor" adlanan bir protein vasitəsilə sorulur. Bu proteinin kifayət qədər ifraz edilməməsi (məsələn, pernisioz anemiya səbəbindən) B12 əmilimini çətinləşdirə bilər.

Yaşlılıq

Yaşlandıqca B12 əmilimi azalır və bu səbəbdən yaşlı insanlar arasında B12 çatışmazlığı daha yaygındır.

Həzm sistemi problemləri

Krohn xəstəliyi, çölyak xəstəliyi və digər həzm sistemi xəstəlikləri B12 əmilimini azalda bilər.

Dərmanlar

Mədə turşusunu azaldan dərmanlar və ya metformin kimi bəzi diabet dərmanları uzun müddət istifadə edildikdə B12 əmilimini azalda bilər.

Vitamin B12 Çatışmazlığının Müalicəsi

Qida qəbulunun artırılması

B12 çatışmazlığını azaltmaq üçün heyvan mənşəli qidalar yemək vacibdir. Əsas B12 mənbələri:

Mal əti, qoyun əti və toyuq

Balıq (losos, sardina, ton balığı)

Yumurta

Süd, pendir və yoğurt kimi süd məhsulları

Vitamin B12 əlavələri

Qida mənbələrindən kifayət qədər B12 almaq mümkün olmadıqda, həkim nəzarəti altında vitamin B12 tabletləri, dilaltı həblər və ya burun spreyləri qəbul edilə bilər.

B12 iynələri

Əgər B12 əmilim problemi varsa, həkim B12 inyeksiyaları təyin edə bilər. Bu üsul vitaminin birbaşa qan dövranına keçməsini təmin edir və daha sürətli təsir göstərir.

Multivitamin əlavələri

Bəzi hallarda, B12-nin digər vitaminlərlə birlikdə qəbul edilməsi tövsiyə edilə bilər.

Vitamin B12 Çatışmazlığının Qarşısını Almaq Üçün Tövsiyələr

Müntəzəm olaraq B12 ilə zəngin qidalar istehlak edin: Əgər vegan və ya vegetariansınızsa, B12 ilə zənginləşdirilmiş taxıl və bitki mənşəli məhsullar (bitki südü, taxıl) istehlak edə bilərsiniz.

Müntəzəm müayinələr: Xüsusilə yaşlılar və müəyyən həzm problemi olan şəxslər üçün müntəzəm olaraq qan testləri ilə B12 səviyyəsinin yoxlanması vacibdir.

Qida əlavələri qəbul etmək: Vegan və vegeterianlar mütəmadi olaraq B12 əlavələri qəbul etməlidir.

B12 çatışmazlığı ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola biləcəyi üçün simptomlar müşahidə edildikdə həkimə müraciət etmək və müalicəyə başlamaq vacibdir. Erkən diaqnoz və müalicə ilə sağlamlıq problemlərinin qarşısı alına bilər.