Sinə divarının deformasiyasının təmiri
Sinə divarının deformasiyaları:
Pektus Ekskavatum (sinə çöküklüyü):
Sinə divarının ortasında döş sümüyünün (sternumun) və qabırğaların içəriyə doğru çökməsi ilə xarakterizə olunur.
Pektus Karanatum (sinə çıxıntısı):
Döş sümüyünün və qabırğaların önə doğru çıxması ilə sinə divarının qeyri-adi şəkildə irəliyə doğru çıxması ilə xarakterizə olunur.
Poland Sindromu:
Sinə əzələlərinin və ya qabırğaların bir tərəfdə zəif inkişaf etməsi ilə sinə divarının asimmetrik formalaşmasıdır.
Travmatik deformasiyalar:
Sinə qəfəsinə ağır travmalar (məsələn, avtomobil qəzası və ya küt zərbələr) sinə divarında anormal şəklə səbəb ola bilər.
Cərrahi təmir üsulları:
Sinə divarının deformasiyasının təmiri müxtəlif cərrahi üsullarla həyata keçirilir. Cərrahi müdaxilənin növü deformasiyanın şiddətindən, növündən və xəstənin yaşından asılıdır.
1. Nuss proseduru (Pektus Ekskavatum üçün):
Nədir: Nuss proseduru, pektus ekskavatumun (sinə çöküklüyünün) cərrahi yolla təmiri üçün istifadə olunan minimal invaziv üsuldur.
Proses: Əməliyyat zamanı sinə divarına kiçik kəsiklər açılır və bu kəsiklərdən metal bar (çubuq) daxil edilir. Bu bar sinə divarını yuxarı qaldıraraq sinə çöküklüyünü düzəldir. Çubuq sinə divarının tam düzəlməsi üçün 2-3 il müddətində bədəndə saxlanılır və sonra çıxarılır.
Faydaları: Əməliyyat estetik baxımdan sinə divarını düzəldir və nəfəs alma, ürək funksiyalarını yaxşılaşdırır. Əməliyyat minimal invazivdir və daha kiçik kəsiklərlə həyata keçirilir.
2. Ravitch proseduru (Pektus Karanatum və ya ağır Pektus Ekskavatum üçün):
Nədir: Ravitch proseduru pektus karanatumun (sinə çıxıntısının) və ya çox ağır pektus ekskavatum hallarının düzəldilməsi üçün daha ənənəvi, açıq cərrahi üsuldur.
Proses: Bu əməliyyatda cərrah döş sümüyünə və qabırğaların qığırdaq hissələrinə daha geniş giriş əldə etmək üçün sinə divarını açır. Qabırğa qığırdaqları kəsilir və döş sümüyü düzgün mövqeyə gətirilir. Lazım gəldikdə, sinə divarının sabit qalması üçün dəstək üçün metal bar yerləşdirilə bilər.
Faydaları: Bu üsul, daha ağır və ciddi deformasiyaların təmiri üçün uyğundur və sinə divarının formasını tamamilə bərpa edə bilir.
3. Ortopedik düzəldici bandajlar (Pektus Karanatum üçün):
Nədir: Daha yüngül hallarda, sinə çıxıntısını (pektus karanatum) düzəltmək üçün xüsusi düzəldici bandajlar və ya qorsetlər istifadə edilə bilər.
Proses: Bu bandajlar sinə divarına təzyiq göstərərək döş sümüyünü və qabırğaları tədricən geri çəkir, sinənin formasını düzəldir.
Faydaları: Bu metod cərrahi müdaxilə tələb etmir və yüngül hallarda effektiv ola bilər. Xüsusilə gənc xəstələr üçün uygundur.
4. Sinə divarının rekonstruktiv cərrahiyyəsi (Poland Sindromu və ya travmatik deformasiyalar üçün):
Nədir: Poland sindromu və ya travmalar nəticəsində sinə divarının qeyri-simmetrik formalaşması zamanı rekonstruktiv cərrahiyyə tətbiq olunur.
Proses: Cərrah döş əzələlərini və qabırğaları bərpa etmək və sinə divarını simmetrik hala gətirmək üçün müxtəlif üsullardan istifadə edir. Bəzən protez materiallar və ya əzələ transplantasiyası tətbiq oluna bilər.
Faydaları: Bu üsul həm estetik, həm də funksional baxımdan sinə divarının düzgün inkişaf etməsini təmin edir və bərpa edir.
Cərrahi müdaxilənin məqsədləri:
Estetik düzəliş: Sinə divarının qeyri-adi formasını düzəldərək estetik görünüşü yaxşılaşdırmaq.
Nəfəs alma və ürək funksiyalarını bərpa etmək: Sinə divarındakı deformasiyalar ağciyərlərə və ürəyə təzyiq göstərə bilər. Cərrahi təmir bu təzyiqi aradan qaldıraraq orqanların düzgün işləməsini təmin edir.
Ağrının azaldılması: Sinə divarındakı deformasiyalar bəzi hallarda ağrıya səbəb ola bilər. Cərrahiyyə bu ağrını azalda bilər.
Əməliyyatdan sonra bərpa:
Nuss proseduru: Cərrahi əməliyyatdan sonra bərpa müddəti adətən 4-6 həftə çəkir. Xəstələr bir neçə gün ərzində xəstəxanada qalır və tam bərpa üçün fiziki fəaliyyətlərini tədricən artırmalıdırlar.
Ravitch proseduru: Bu əməliyyatdan sonra bərpa müddəti daha uzun ola bilər, lakin xəstələr bir neçə ay ərzində tamamilə sağalır. Tam nəticələr əldə olunana qədər sinə divarına tam təzyiq göstərən fəaliyyətlərdən qaçınmaq məsləhət görülür.
Ortopedik bandajlar: Xəstələr bandajları gündə bir neçə saat taxaraq tədricən sinə divarının düzəldilməsini müşahidə edirlər. Bərpa müddəti bir neçə ay çəkə bilər.
Risklər:
İnfeksiya, qanaxma və əməliyyat sonrası ağrılar kimi tipik cərrahi risklər mövcuddur.
Nadir hallarda metal barlar yerindən çıxaraq əlavə müdaxilə tələb edə bilər.
Bəzi xəstələrdə təkrar deformasiyalar baş verə bilər.
Sinə divarının deformasiyası ciddi şəkildə nəfəs alma və ürək funksiyalarını təsir edərsə və ya estetik baxımdan narahatlıq yaradırsa, cərrahi müdaxilə tövsiyə olunur. Bu əməliyyatlar adətən uzunmüddətli yaxşı nəticələr verir və xəstələrin həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.