Sintiqrafiya nədir? Sintiqrafiya necə çəkilir?
Sintiqrafiya Niyə Tətbiq Edilir?
Sintiqrafiya, aşağıdakı vəziyyətlərdə diaqnostika və müalicə məqsədilə istifadə edilir:
Sümük Sintiqrafiyası:
Sümük metastazları.
Sümük infeksiyaları (osteomielit).
Sümük travmaları.
Tiroid Sintiqrafiyası:
Qalxanabənzər vəz fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi.
Nodulların bədxassəli olub-olmaması.
Miokard Perfuzion Sintiqrafiyası:
Ürək əzələsinin qan axını (perfuzion) və canlılığının qiymətləndirilməsi.
Ağciyər Ventilyasiya-Perfuzion Sintiqrafiyası (V/Q):
Ağciyər emboliyasının diaqnostikası.
Böyrək Sintiqrafiyası:
Böyrək funksiyalarını və qan axını qiymətləndirmək.
Gecikmiş Sindromlar və Şişlər:
Xərçəngin yayılmasını aşkar etmək.
Şişlərin funksional vəziyyətini qiymətləndirmək.
Sintiqrafiya Necə Çəkilir?
1. Hazırlıq
Xüsusi Hazırlıq: Əksər sintiqrafiya tipləri üçün xüsusi hazırlıq tələb olunmur. Lakin bəzi növlərdə müəyyən dərmanların qəbulunun dayandırılması və ya aclıq tələb oluna bilər.
Hidratasiya: Həkim, radioaktiv maddənin daha sürətli çıxarılması üçün bol su içməyi tövsiyə edə bilər.
Zərgərlik və Metal Əşyaların Çıxarılması: Görüntünün keyfiyyətini artırmaq üçün.
2. Radioaktiv Maddənin İnyeksiyası
Radioaktiv izotop, xəstənin bədəninə damar yolu ilə inyeksiya edilir. Maddənin növü və dozası araşdırılan orqan və ya sistemdən asılıdır.
Bəzi hallarda radioaktiv maddə ağızdan və ya inhalyasiya yolu ilə də verilə bilər.
3. Radioaktiv Maddənin Yayılması və Gözləmə
Radioaktiv maddə araşdırılan orqan və ya toxumaya toplandıqdan sonra görüntü alınır.
Gözləmə müddəti:
Sümük sintiqrafiyası: 2-4 saat.
Tiroid sintiqrafiyası: Dərhal və ya 24 saat sonra.
Ağciyər və ürək sintiqrafiyası: Dərhal.
4. Kamera ilə Görüntüləmə
Xəstə, gamma kamera adlanan xüsusi cihazın altına uzadılır.
Kamera radioaktiv maddədən yayılan gamma şüalarını toplayır və bədənin görüntüsünü yaradır.
Görüntü prosesi ağrısızdır və adətən 30 dəqiqədən 2 saata qədər davam edir.
5. Təhlil və Diaqnoz
Sintiqrafiya nəticələri nüvə tibb mütəxəssisi tərəfindən analiz edilir.
Görüntüdə radioaktiv maddənin yüksək toplandığı ("isti nöqtələr") və ya toplana bilmədiyi ("soyuq nöqtələr") sahələr müəyyən edilir.
İsti nöqtələr: Şişlər, infeksiyalar və ya iltihablar.
Soyuq nöqtələr: Qan axınının azalması və ya toxuma ölümünü göstərə bilər.
Sintiqrafiya Təhlükəsizdirmi?
Sintiqrafiyada istifadə olunan radioaktiv maddənin miqdarı çox azdır və adətən təhlükəsiz sayılır.
Maddə bədəndən təxminən 24-48 saat ərzində sidik və ya nəcislə çıxarılır.
Hamiləlik və ya ana südü ilə qidalanma zamanı müalicə həkimi ilə məsləhətləşmək vacibdir.
Sintiqrafiyadan Sonra
Bol su içərək radioaktiv maddənin tez çıxmasını təmin edin.
Prosedurdan sonra adətən xüsusi məhdudiyyət yoxdur.
Nəticələr həkim tərəfindən analiz edilərək xəstəyə məlumat verilir.