Skolioz Müalicəsi – Onurğa Əyriliyinin İdarəsi və Sağalma Yolları
📌 1. Skolioz Nədir?
Normal onurğa düz xətt üzrə irəliləyir, lakin skoliozda onurğa sağa və ya sola əyilərək yan bucaq (Cobb bucağı) yaradır.
Bu bucaq 10 dərəcədən yuxarıdırsa, skolioz diaqnozu qoyulur.
🧬 2. Skoliozun Əsas Növləri
NövüXüsusiyyəti
İdiopatik SkoliozƏn çox yayılmış növ; səbəbi bilinmir, xüsusilə yeniyetmələrdə (10–18 yaş)
Konjenital SkoliozDoğuşdan gələn onurğa anomaliyaları
Nevromüsküler SkoliozƏzələ və sinir xəstəliklərinə bağlı (məs: serebral iflic, DMD)
Degenerativ SkoliozBöyüklərdə onurğada yaşa bağlı aşınma ilə yaranır
🔍 3. Skolioz Diaqnozu Necə Qoyulur?
🩺 Fiziki müayinə: omuz və bel simmetriyası yoxlanılır
📸 Röntgen (Rentgenoqrafiya): Cobb bucağının ölçülməsi üçün əsas metod
🧲 MRT və ya KT: kompleks hallarda sinir və toxumaların dəyərləndirilməsi
⚠️ 4. Skoliozun Əlamətləri
Omuz və ya bel nahiyəsində asimmetriya
Bir ayağın daha qısa görünməsi
Geyimlərin qeyri-bərabər durması
Beldə və kürəkdə ağrı (xüsusilə yetkinlərdə)
Ağır hallarda: nəfəs darlığı və daxili orqanlara təzyiq
🎯 5. Skolioz Müalicəsində Məqsədlər
✅ Onurğa əyriliyinin irəliləməsinin qarşısını almaq
✅ Ağrı və narahatlığı azaltmaq
✅ Estetik və funksional görünüşü düzəltmək
✅ Nəfəs və orqan funksiyalarını qorumaq
💊 6. Skolioz Müalicə Seçimləri
🟢 A) İzləmə və Müşahidə
Cobb bucağı
Uşaq hələ böyümə çağındadırsa, hər 6 aydan bir kontrol rentgen
Sadəcə müşahidə və fiziki məşqlər
🟡 B) Korset (Ortez) Müalicəsi
Cobb bucağı 20°–40° arasında
Böyümə davam edirsə, skoliozun irəliləməsinin qarşısını almaq üçün təyin edilir
Ən çox istifadə edilən korsetlər:
Boston korseti
Milwaukee korseti
Chêneau korseti
📌 Gündə 16–23 saat geyinmək tövsiyə olunur.
🧘♀️ C) Fizioterapiya və Məşqlər
Skolioz üçün xüsusi hazırlanmış məşqlər:
Schroth metodu
SEAS (Scientific Exercise Approach to Scoliosis)
Pilates və nəfəs məşqləri
Əzələ balansını bərpa etmək, duruşu düzəltmək və ağrını azaltmaq məqsədi daşıyır
🔴 D) Cərrahi Müdaxilə
Cobb bucağı > 45–50°
Ağır deformasiya, ağrılı və ya tənəffüsə təsir edən hallar
Əməliyyat zamanı onurğa düzəldilir və xüsusi çubuq, vint və ya implantlarla sabitləşdirilir
📌 Cərrahiyyə sonrası reabilitasiya vacibdir!
🧒 7. Uşaqlarda və Yeniyetmələrdə Skolioz
Ən çox qızlarda və böyümə sıçrayışı dövründə rast gəlinir
Erkən diaqnoz və aktiv müşahidə ilə əyrilik dayandırıla bilər
Psixoloji dəstək də vacibdir (bədən görünüşü və özgüvən baxımından)
✅ 8. Nəticə:
Skoliozun erkən aşkarlanması və düzgün müalicə planı ilə onurğa əyriliyi nəzarətdə saxlanıla bilər və irəliləməsinin qarşısı alınar.
✨ Cərrahiyyə yalnız lazım olan hallarda edilir – çoxu konservativ üsullarla idarə oluna bilir.