Skolioz Nədir?
Skoliozun Əlamətləri
Vəziyyət və Görünüşdə Dəyişikliklər:
Onurğanın yana əyilməsi.
Çiyinlərin və ya ombaların qeyri-bərabər olması.
Bir tərəfdə qabırğaların daha çıxıq görünməsi.
Başın bədənə nəzərən mərkəzdən kənarda görünməsi.
Ağrı:
Uşaqlıq dövründə tez-tez ağrısızdır.
Yetkinlərdə, xüsusilə ağır hallarda bel və kürək ağrısı yarana bilər.
Hərəkət Məhdudiyyəti:
Bədənin müəyyən istiqamətlərə hərəkət etməsi çətinləşə bilər.
Tənəffüs Problemləri:
Ağır hallarda qabırğaların mövqeyi dəyişərək ağciyərlərə təzyiq göstərə bilər.
Skoliozun Növləri
İdiopatik Skolioz:
Ən yayılmış növdür.
Dəqiq səbəbi bilinmir.
Əsasən uşaqlıq və yeniyetmə dövründə inkişaf edir.
Anadangəlmə Skolioz:
Onurğanın anormal inkişafı səbəbindən doğuşdan yaranır.
Neyromuskulyar Skolioz:
Serebral iflic, əzələ distrofiyası kimi sinir-əzələ xəstəlikləri ilə əlaqəlidir.
Yetkin Skolioz:
Yetkin yaşda degenerativ dəyişikliklər nəticəsində yaranır.
Skoliozun Səbəbləri
İdiopatik Skoliozun Səbəbi:
Dəqiq səbəb bilinməsə də, genetik amillər rol oynaya bilər.
Anadangəlmə Skoliozun Səbəbi:
Onurğanın prenatal dövrdə düzgün inkişaf etməməsi.
Neyromuskulyar Skoliozun Səbəbi:
Sinir və əzələ problemləri onurğanın düzgün dəstəklənməməsinə səbəb ola bilər.
Digər Səbəblər:
Travmalar, infeksiyalar və ya degenerativ xəstəliklər.
Skoliozun Diaqnozu
Fiziki Müayinə:
Onurğanın əyilmə bucağı və əyriliyin forması müayinə edilir.
Çiyinlər, ombalar və qabırğaların mövqeyi yoxlanılır.
Röntgen:
Onurğanın vəziyyəti və əyrilik dərəcəsi (Cobb bucağı) ölçülür.
MRI və ya CT:
Onurğa və sinir sistemi ilə bağlı əlavə problemləri müəyyən etmək üçün istifadə olunur.
Skoliozun Müalicəsi
1. Müşahidə:
Yüngül hallarda skolioz yalnız izlənilir.
Uşaqlarda və yeniyetmələrdə böyümə dövründə vəziyyətin inkişafını izləmək vacibdir.
2. Korset:
Orta dərəcəli əyriliklərdə böyüməkdə olan uşaqlarda istifadə olunur.
Əyriliyin irəliləməsinin qarşısını almağa kömək edir.
3. Fizioterapiya:
Onurğanı dəstəkləyən əzələləri gücləndirir.
Duruşun və hərəkət diapazonunun yaxşılaşdırılmasına kömək edir.
4. Cərrahiyyə:
Ağır hallarda (Cobb bucağı 40-50°-dən çox olduqda) tətbiq olunur.
Onurğanın düzəldilməsi və sabitləşdirilməsi üçün metal çubuqlar və vintlər istifadə olunur.
Skoliozla Yaşamaq və Dəstək
Fiziki Aktivlik:
Üzgüçülük, yoga və pilates kimi məşqlər onurğanı dəstəkləyir.
Duruş Təkmilləşdirilməsi:
Gün ərzində düzgün duruş vərdişi inkişaf etdirin.
Psixoloji Dəstək:
Xüsusilə yeniyetmələrdə özünə inam problemlərinə səbəb ola biləcək görünüş dəyişikliklərinə qarşı emosional dəstək vacibdir.
Müntəzəm Müayinələr:
Onurğanın vəziyyətini izləmək üçün həkim müayinələrini davam etdirin.
Nəticə
Skolioz, erkən diaqnoz və düzgün idarəetmə ilə effektiv şəkildə nəzarət edilə bilən bir vəziyyətdir. Müşahidə, fizioterapiya, korset istifadəsi və cərrahiyyə kimi yanaşmalar, vəziyyətin ciddiyyətinə uyğun olaraq tətbiq edilə bilər. Körpənizdə və ya uşağınızda skoliozdan şübhələnirsinizsə, erkən müdaxilə üçün bir mütəxəssislə məsləhətləşmək vacibdir.