Somatizə olunmuş pozuntu
Somatizə olunmuş pozuntu, psixoloji və ya emosional çətinliklərin fiziki simptomlar kimi özünü göstərdiyi bir psixi sağlamlıq vəziyyətidir. Bu pozuntuda, şəxs bir və ya bir neçə fiziki simptomlardan şikayət edir, lakin bu simptomlar hər hansı bir tibbi səbəb tərəfindən tam olaraq izah edilə bilmir. Somatizə olunmuş pozuntuların əsas xüsusiyyətləri aşağıdakılardır:
- Fiziki Simptomlar: Bu simptomlar ən çox ağrı, mədə-bağırsaq problemləri, yorğunluq və baş ağrıları kimi özünü göstərir. Bu simptomlar şiddətli və ya uzunmüddətli ola bilər və şəxsin həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərə bilər.
- Psixoloji Kök Səbəblər: Somatizə olunmuş pozuntuların əsasında adətən emosional və ya psixoloji məsələlər durur. Bu, travma, stress, qayğı və ya depressiya kimi psixoloji məsələlərdən qaynaqlana bilər.
- Tibbi İzahın Olmaması: Bu simptomlar üçün hər hansı bir tibbi səbəbin tapılmaması xarakterikdir. Buna baxmayaraq, simptomlar realdır və şəxsi ciddi şəkildə narahat edə bilər.
- Davamlı Müayinə və Müalicə Axtarışı: Somatizə olunmuş pozuntusu olan şəxslər adətən tibbi yardım axtarışında olurlar, çünki onlar fiziki xəstəliklərdən şübhələnirlər. Bu, tez-tez tibbi müayinələr və müalicələrə yol açır.
- Sosial və Peşəkar Funksionallığın Azalması: Bu simptomlar şəxsin iş, məktəb və ya sosial həyatına mənfi təsir göstərə bilər.
Somatizə olunmuş pozuntuların müalicəsi üçün psixoterapiya, xüsusilə də kognitiv-davranışçı terapiya (KDT), effektiv ola bilər. Bu müalicə, şəxsin emosional məsələlərini və onların fiziki simptomlarla necə əlaqələndiyini anlamasına və idarə etməsinə kömək edə bilər. Həmçinin, stressin idarə edilməsi, rahatlama texnikaları və fiziki aktivlik də bu pozuntunun idarə edilməsində faydalı ola bilər. Bəzən, ehtiyaca görə dərman müalicəsi də təyin edilə bilər.