sud vezi xercenginde hansi mualice novu istifade edilir

Döş Xərçənginin Müalicəsində Müasir Metodlar

Döş xərçənginin müalicəsi, xəstəliyin mərhələsindən, növündən və xəstənin ümumi sağlamlıq vəziyyətindən asılı olaraq fərdiləşdirilmiş bir yanaşma tələb edir. Müasir tibbdə tətbiq olunan müalicə üsulları həm xərçəng hüceyrələrini məhv etməyə, həm də xəstəliyin təkrarlanma riskini minimuma endirməyə yönəlmişdir. Bu proses adətən cərrahi müdaxilə, radioterapiya, kimyaterapiya və hədəfəyönlü müalicələrin kombinasiyasından ibarətdir.

1. Cərrahi Müalicə Üsulları

Cərrahiyyə, döş xərçəngi müalicəsində ən təməl addımlardan biridir. Xərçəngin yayılma dərəcəsinə görə müxtəlif cərrahi prosedurlar tətbiq olunur:

• Lumpektomiya: Xərçəng toxumasının və ətrafdakı az miqdarda sağlam toxumanın çıxarılmasıdır. Bu metod əsasən xərçəngin erkən mərhələlərində üstünlük təşkil edir.
• Mastektomiya: Bütün döş toxumasının çıxarılması prosedurudur. Ehtiyac yarandıqda, dəri və ya məmə uclarını qoruyan mastektomiya növləri də icra edilə bilər.
• Sentinel Limfa Düyünlərinin Biopsiyası: Xərçəngin yayılma vəziyyətini yoxlamaq üçün ən yaxın limfa düyününün çıxarılaraq müayinə edilməsidir.
• Aksiller Limfa Düyünlərinin Tam Disseksiyası: Əgər limfa düyünlərində xərçəng aşkar edilərsə, daha geniş sahədə limfa düyünlərinin çıxarılması həyata keçirilir.

2. Radioterapiya (Şüa Müalicəsi)

Radioterapiya, cərrahi əməliyyatdan sonra qalan mikroskopik xərçəng hüceyrələrini məhv etmək və təkrarlanma riskini azaltmaq üçün yüksək enerjili şüalardan istifadə edilməsidir. Bu üsul adətən lumpektomiyadan sonra tətbiq olunsa da, bəzi hallarda mastektomiyadan sonra da tövsiyə edilə bilər.

3. Kimyaterapiya

Kimyaterapiya, xərçəng hüceyrələrini öldürmək üçün dərman preparatlarının istifadə edildiyi sistemik bir müalicə növüdür. Tətbiq zamanına görə iki yerə bölünür:

• Neoadjuvant Kimyaterapiya: Əməliyyatdan əvvəl şişin ölçüsünü kiçiltmək məqsədilə istifadə olunur.
• Adjuvant Kimyaterapiya: Əməliyyatdan sonra qalan potensial xərçəng hüceyrələrini məhv etmək üçün tətbiq edilir.

Bundan əlavə, inkişaf etmiş döş xərçəngində xəstəliyin yayılmasını nəzarət altında saxlamaq üçün də bu metoddan istifadə olunur.

4. Hormon Terapiyası (Endokrin Müalicə)

Hormon reseptorları müsbət olan xəstələrdə tətbiq edilən bu müalicə növü, hormonların xərçəng hüceyrələrinə təsirini bloklayır. İstifadə olunan əsas vasitələr bunlardır:

5. Məqsədli (Hədəfəyönlü) Müalicə

Xərçəng hüceyrələrinin böyüməsinə səbəb olan xüsusi molekulları hədəf alan dərman müalicəsidir. Bu çərçivədə istifadə olunan preparatlar:

• HER2 Müsbət Xərçəng Üçün: Herceptin (Trastuzumab), Perjeta (Pertuzumab) və Kadcyla (Ado-trastuzumab emtansine) kimi hədəflənmiş dərmanlar.
• Hormon Reseptoru Müsbət / HER2 Mənfi Xərçəng Üçün: CDK4/6 inhibitorları (Palbociclib, Ribociclib, Abemaciclib) inkişaf etmiş mərhələlərdə istifadə olunur.

6. İmmunoterapiya və Digər Müalicələr

İmmunoterapiya, bədənin immun sistemini xərçənglə mübarizə aparmaq üçün aktivləşdirir. Atezolizumab və Pembrolizumab kimi dərmanlar xüsusilə üçlü mənfi döş xərçəngi olan müəyyən xəstə qruplarında tətbiq edilir.

Digər spesifik müalicələrə isə aşağıdakılar daxildir:

• Bifosfonatlar və RANK Liqand İnhibitorları: Sümük metastazlarının müalicəsi və profilaktikası üçün.
• PARP İnhibitorları (Olaparib və Talazoparib): BRCA1 və ya BRCA2 mutasiyaları olan xəstələr üçün.

Multidissiplinar Müalicə Planı

Döş xərçənginin müalicə planı; onkoloq, cərrah, radiasiya onkoloqu və patoloq kimi müxtəlif mütəxəssislərin daxil olduğu multidissiplinar bir yanaşma ilə hazırlanır. Müalicə tamamilə xəstənin fərdi vəziyyətinə və üstünlüklərinə uyğun olaraq fərdiləşdirilir. Hər bir metodun özünəməxsus üstünlükləri və yan təsirləri olduğu üçün, ən uyğun planın müəyyən edilməsi məqsədilə tibb mütəxəssisi ilə ətraflı məsləhətləşmək zəruridir.