Uşaq və Yeniyetmələrin Psixi Sağlamlığı və Xəstəlikləri
Psixi sağlamlığın əhəmiyyəti
Özünü ifadə və emosiyaları tənzimləmə bacarığı inkişaf edir
Sağlam psixi mühitdə özünə inam, empati və sosial uyğunlaşma güclənir
Öyrənmə və akademik uğurlar daha da yaxşılaşır
Ailə və dost münasibətləri daha möhkəm olur
Uşaq və Yeniyetmələrdə Yayılan Psixi Xəstəliklər
1. Anksiyete (narahatlıq) pozuntuları
Ayrılma narahatlığı, fobiya, sosial narahatlıq
Tez-tez qorxular, stress və gərginlik hissi
2. Depressiv pozuntular
Kədər, ümidsizlik, özünə qapanma və marağın azalması
Yuxu və iştah pozuntuları
3. Diqqət Əskikliyi və Hiperaktivlik Bozukluğu (DEHB)
Diqqəti toplamaqda çətinlik, impulsivlik və hiperaktiv davranışlar
4. Xüsusi öyrənmə pozuntuları (disleksiya, disqrafiya və s.)
Oxuma, yazma və ya riyaziyyatda çətinliklər
5. Obyektivləşdirilmiş və davranış pozuntuları
Aqressiya, qaydalara riayət etməmək, tez-tez qəzəblənmək
Valideyn və müəllimlərlə münaqişələr
6. Autizm Spektr Bozukluğu (ASB)
Sosial və emosional qarşılıqlı əlaqə çətinlikləri
Təkrarlanan davranışlar və duyusal fərqliliklər
7. Panik atak və posttravmatik stress bozukluğu (PTSD)
Travmatik hadisə sonrası narahatlıq, kabuslar və "təhlükə" hissi
8. Yemək pozuntuları (anoreksiya, bulimiya və s.)
Yeməkdən imtina və ya həddindən artıq yemək
Bədən imicində narazılıq və özünə inam problemləri
Psixi sağlamlığı qoruma yolları
✅ 1. Sevgi dolu və təhlükəsiz mühit
Ailə və məktəb emosional dəstəkləyici və stabil mühit təmin etməlidir.
✅ 2. Emosiyaların ifadəsinə icazə vermək
Uşağa duyğularını ifadə etmək imkanı yaratmaq (həm danışıqla, həm oyunla).
✅ 3. Sərhəd və qaydaların aydın olması
Stabil qaydalar və müvazinətli sərhədlər uşağın özünü güvənli hiss etməsinə kömək edir.
✅ 4. Psixoloji dəstək və erkən müdaxilə
Problemləri erkən tanımaq və psixoloqla və ya terapevtlə birlikdə işləmək.
✅ 5. Sağlam rutinlər
Yuxu rejimi, balanslı qidalanma və fiziki fəaliyyət uşağın emosional sabitliyini dəstəkləyir.
✅ 6. Sosial bacarıqların inkişafı
Dostluq münasibətləri və qrup fəaliyyətləri uşağın sosial çevikliyini artırır.
Sonda
Uşaqlar və yeniyetmələr çox həssas bir dövrdədirlər və psixi sağlamlıq problemləri zamanında və düzgün şəkildə müdaxilə edildikdə tamamilə idarə oluna və aradan qaldırıla bilər.