Tendon iltihabı nədir? Tendonit simptomları və müalicəsi
Tendonitin Ən Çox Görüldüyü Bölgələr
Çiyin (Rotator manjet tendoniti)
Dirsək (Tenisçi dirsəyi və ya golfçu dirsəyi)
Bilək
Diz (Patellar tendoniti - sıçrayışçının dizi)
Topuq (Aşil tendoniti)
Tendonitin Səbəbləri
Həddindən artıq istifadə:
İdman və ya iş fəaliyyəti zamanı eyni hərəkəti təkrar-təkrar etmək.
Travma:
Düşmə və ya qəfil hərəkətlər nəticəsində tendonların zədələnməsi.
Yaşlanma:
Tendonlar yaşlandıqca elastikliyini itirir və zədələnməyə daha çox meylli olur.
Pis bədən mövqeyi:
Fiziki fəaliyyət zamanı yanlış mövqe tendonların üzərinə təzyiqi artırır.
Xroniki xəstəliklər:
Şəkərli diabet, revmatoid artrit və ya qoxşar iltihablı xəstəliklər tendoniti yarada bilər.
Tendonitin Simptomları
Əsas simptomlar:
Ağrı:
Zədələnmiş tendonun olduğu bölgədə ağrı, xüsusilə hərəkət zamanı artır.
Həssaslıq:
Tendona toxunduqda ağrı hiss olunması.
Şişkinlik:
Zədələnmiş bölgədə yüngül şişkinlik.
Hərəkət məhdudiyyəti:
Tendonun yerləşdiyi əzələ və oynaqda sərtlik.
Qızartı və istilik:
Nadirdir, lakin iltihabın artması zamanı müşahidə oluna bilər.
Daha ağır hallarda:
Xroniki ağrı.
Tendonun yırtılması (daha ciddi vəziyyət).
Tendonitin Müalicəsi
Tendonitin müalicəsi iltihabın azaldılmasına, ağrının yüngülləşdirilməsinə və tendonun tam funksiyasını bərpa etməyə yönəlib.
1. Evdə Müalicə
R.I.C.E. Protokolu:
Rest (istirahət): Zədələnmiş bölgəni yükləməkdən çəkinin.
Ice (buz): Hər 15-20 dəqiqə ərzində buz qoyaraq iltihabı azaldın.
Compression (sıxma): Elastik sarğı ilə tendonun dəstəyini artırın.
Elevation (qaldırma): Zədələnmiş bölgəni ürək səviyyəsindən yuxarıda saxlayın.
Ağrıkəsicilər:
Nonsteroid iltihab əleyhinə dərmanlar (NSAİİ) ağrını və iltihabı azaltmaq üçün istifadə edilir (məs., ibuprofen, naproksen).
2. Fizioterapiya
Tendonun elastikliyini artırmaq və gücləndirmək üçün xüsusi hərəkətlər.
Gərmə və möhkəmləndirmə məşqləri.
3. İnyeksiyalar
Kortikosteroid inyeksiyaları:
İltihabı azaltmaq üçün tətbiq edilir, lakin uzunmüddətli istifadəsi tendonun zəifləməsinə səbəb ola bilər.
PRP (Platelet Rich Plasma):
Tendonun sağalmasını sürətləndirmək üçün xəstənin öz qanından hazırlanan plazma inyeksiyaları.
4. Cərrahi Müdaxilə
Ciddi hallarda (məsələn, tendonun yırtılması) cərrahiyyə lazım ola bilər.
Tendonitin Qarşısını Alma Yolları
İdman zamanı ehtiyatlı olun:
İdmandan əvvəl istiləşmə və gərmə hərəkətləri edin.
Hərəkətləri düzgün texnika ilə yerinə yetirin.
Həddindən artıq yüklənmədən çəkinin:
Eyni hərəkəti çox təkrarlamamaq və fasilələr vermək vacibdir.
Düzgün avadanlıqdan istifadə:
İdman və ya iş fəaliyyətləri zamanı uyğun avadanlıq və dəstəkləyici cihazlardan istifadə edin.
Əzələləri gücləndirin:
Əzələ balanssızlığını azaltmaq üçün bütün bədən əzələlərini gücləndirin.
Gündəlik fəaliyyətlərə diqqət edin:
Ağır əşyaları qaldırarkən düzgün mövqe tutun.
Nəticə
Tendonit vaxtında və düzgün müalicə ilə tamamilə sağala bilən bir vəziyyətdir. Erkən mərhələdə tədbirlər alınarsa, daha ağır fəsadların qarşısını almaq mümkündür. Simptomlar uzun müddət davam edərsə və ya vəziyyət daha da pisləşərsə, mütləq həkimə müraciət edin. Sağlam həyat tərzi və fiziki fəaliyyət zamanı düzgün texnikaların tətbiqi tendonitin qarşısını almağa kömək edəcəkdir.