Total Dizin Dəyişdirilməsi nədir?

Total Dizin Dəyişdirilməsi nədir?

Total dizin dəyişdirilməsi, dizin hərəkətliliyini bərpa etmək, ağrıları yüngülləşdirmək və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq məqsədilə həyata keçirilən cərrahi bir əməliyyatdır. Əməliyyat zamanı, zədələnmiş diz oynağının təbii sümükləri və qığırdaqları çıxarılır və onların yerinə metal və plastikdən hazırlanmış protezlər yerləşdirilir.

Total Diz Dəyişdirilməsinin Addımları:

Zədələnmiş Diz Oynağının çıxarılması:

Cərrah, zədələnmiş diz oynağının üst hissəsini (femur sümüyü), alt hissəsini (tibial sümük) və dizin arxasında olan qığırdağı çıxarır.

Protezlərin yerləşdirilməsi:

Çıxarılan hissələrin yerinə metal və plastik komponentlər yerləşdirilir. Bu komponentlər dizin yeni oynağını formalaşdırır.

Femur üçün metal bir komponent, tibial hissə üçün plastik və ya metal bir komponent, patella (diz qapağı) üçün isə bəzən plastik bir komponent istifadə edilir.

Dizin hərəkətliliyinin bərpa edilməsi:

Yeni protez, dizin təbii hərəkətini bərpa etməyə və ağrını azaldmağa kömək edir. Əməliyyatın məqsədi, xəstənin daha sərbəst şəkildə gəzə bilməsi və normal fəaliyyətlərinə qayıtmasıdır.

Total Dizin Dəyişdirilməsi Necə Aparılır?

Total dizin dəyişdirilməsi əməliyyatı, adətən ümmumi anesteziya altında edilir, bu da xəstənin əməliyyat müddətində yuxuda qalmasını təmin edir. Əməliyyat müddəti təxminən 1,5-2 saat davam edir və xəstənin vəziyyətinə bağlı olaraq, əməliyyat sonrası bir neçə gün xəstəxanada qalması lazım ola bilər.

Əməliyyatın Addımları:

Hazırlıq: Xəstənin ümumi sağlamlıq vəziyyəti yoxlanır və əməliyyat üçün hazırlıq görülür.

Cərrahiyyə: Dizin zədələnmiş hissələri çıxarılır və yerinə metal/plastik komponentlər yerləşdirilir.

Düzəliş və Yerləşdirmə: Protezlər düzgün şəkildə yerləşdirildikdən sonra, cərrah dizin hərəkətliliyini yoxlayır və səliqəli şəkildə bağlanır.

Bərpa: Əməliyyat sonrası xəstə fizioterapiya və bərpa prosesinə başlanır.

Total Dizin Dəyişdirilməsinin İstifadə Olunma Səbəbləri:

Osteoartrit: Bu, dizin ən çox qarşılaşılan degenerativ xəstəliyidir. Xəstəlik qığırdaqın zamanla aşınmasına və dizdə ağrı, şişlik və hərəkət məhdudiyyətlərinə səbəb olur.

Revmatoid artrit: Revmatoid artritdə dizin oynaqları iltihablanır, bu da qığırdağın zədələnməsinə və ağrıya yol açır.

Diz Travmaları: Ciddi travmalar, xüsusilə dizdəki sümük və bağların zədələnməsi, total diz dəyişdirilməsini tələb edə bilər.

Dizdeki Sümük Yaranmaları: Dizdəki sümük qırıqları və ya digər struktur dəyişiklikləri, protez yerləşdirməyi tələb edə bilər.

Dizin Qığırdaq Zədələnməsi: Qığırdaq zədələnməsi, xüsusilə yaşlı insanlarda, dizin hərəkətliliyini azaldır və ağrıya səbəb olur.

Total Dizin Dəyişdirilməsinin Faydaları:

Ağrı azaldılması: Əməliyyatın əsas məqsədi, dizdəki ağrıları azaldmaq və ya tamamilə aradan qaldırmaqdır.

Hərəkətliliyin yaxşılaşdırılması: Əməliyyat sonrası xəstələr daha sərbəst şəkildə gəzə bilir və gündəlik fəaliyyətlərini daha rahat həyata keçirə bilirlər.

Funksional bərpa: Total diz dəyişdirilməsi, şəxslərin həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmağa və onlar üçün daha müstəqil bir həyat təmin etməyə kömək edir.

Bərpa müddəti: Cərrahi müdaxilədən sonra xəstələr, düzgün fiziki terapiya və reabilitasiya ilə funksiyalarını bərpa edirlər.

Total Dizin Dəyişdirilməsinin Riskləri və Komplikasiyaları:

İnfeksiya riski: Hər cərrahi əməliyyatda olduğu kimi, dizin dəyişdirilməsi əməliyyatında da infeksiya riski mövcuddur. Əməliyyatdan sonra antibakterial dərmanlar istifadə edilə bilər.

Qanama və qan laxtalanması: Qanama və ya damar problemləri əməliyyat sonrası mümkündür. Bu, müvafiq müalicə ilə idarə oluna bilər.

Protezin uğursuzluğu: Nadir hallarda, protezlər uğursuz ola bilər və yenidən əməliyyat tələb oluna bilər.

Bərpa müddətində çətinliklər: Reabilitasiya və fizioterapiya müddətində bərpa prosesi bir qədər çətin və ağrılı ola bilər.

Əzələ zəifliyi və hərəkət məhdudiyyəti: Əməliyyatdan sonra diz ətrafındakı əzələlər zəifləyə bilər və bu da hərəkətliliyi məhdudlaşdıra bilər. Lakin, düzgün fiziki terapiya ilə bu vəziyyətin qarşısı alınır.

Bərpa Prosesi:

Fiziki terapiya: Total diz dəyişdirilməsi əməliyyatından sonra fiziki terapiya çox vacibdir. Fizioterapevtlər xəstəyə düzgün hərəkətləri və əzələləri gücləndirmək üçün məşqlər təqdim edirlər.

Fiziki fəaliyyətin bərpası: İlk bir neçə həftə ərzində, yavaş-yavaş, sərbəst hərəkətlərə icazə verilir. Həkimlər, normal fəaliyyətə qayıtmaq üçün təlimat verirlər.

Əzələ gücləndirilməsi: Dizin möhkəm olması və ağrısız hərəkət etməsi üçün əzələləri gücləndirmək çox vacibdir.

Nəticə:

Total dizin dəyişdirilməsi, dizdəki ağrı və hərəkət məhdudiyyətlərinə son qoymaq, insanların həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq üçün effektiv bir cərrahi müalicə üsuludur. Lakin, əməliyyat sonrası düzgün reabilitasiya və bərpa çox vacibdir. Əməliyyatdan sonra diqqətli yanaşma ilə xəstələr, daha rahat və ağrısız bir həyat sürə bilərlər.