Ümumi psixoloji pozğunluqlar və onların qarşısının alınması yolları
1. Depressiya
Əlamətləri:
Həvəssizlik, yorğunluq, kədər hissi
Özünə inamın azalması
Yuxu və iştah pozuntuları
Marağın və zövqün itməsi
Qarşısının alınması yolları:
Sosial dəstək qruplarında və dost çevrəsində aktiv olmaq
Gündəlik fiziki fəaliyyət (idman, gəzmək)
Sağlam həyat tərzi (düzgün qidalanma, kifayət qədər yuxu)
Stresi idarə etmə bacarıqlarını öyrənmək (meditasiya, nəfəs məşqləri)
Hissləri bölüşmək və vaxtında psixoloqa müraciət etmək
2. Anksiyete (Həyəcan) Pozuntusu
Əlamətləri:
Daimi narahatlıq və qorxu hissi
Sürətli ürək döyüntüsü, tərləmə, əllərin titrəməsi
Diqqət toplamaqda çətinlik
Panik atak epizodları
Qarşısının alınması yolları:
Rahatlama və nəfəs məşqləri
Stressə qarşı dözümlülük artıran məşqlər (yoga, meditasiya)
Zərərli vərdişlərdən uzaq durmaq (kofein, nikotin, spirt)
Özünə qayğı və balanslı həyat tərzi
Zamanı düzgün idarə etmə və prioritetləri müəyyənləşdirmək
3. Bipolyar Pozuntu
Əlamətləri:
Yüksək enerjili dövrlər (mani) və dərindən kədərli dövrlər (depressiya)
Yuxusuzluq və impulsiv qərarlar
Qəzəb və ya həyəcan dalğaları
Qarşısının alınması yolları:
Gündəlik rejimi sabit saxlamaq (yatma və oyanma vaxtları)
Stressi minimuma endirmək
Peşəkar müalicəyə vaxtında başlamaq
Ailə və dostlarla güclü dəstək sistemi qurmaq
4. Sosial Fobiya
Əlamətləri:
İctimai yerlərdə və ya tanımadığı insanlarla narahatlıq
Özünü daim tənqid olunmuş hiss etmək
Sosial situasiyalardan qaçmaq
Qarşısının alınması yolları:
Sosial bacarıqları tədricən inkişaf etdirmək (kiçik qruplarla başlamaq)
Özünü qəbul etmək və müsbət daxili dialoq
Tənəffüs və rahatlama texnikaları
Dəstək qrupları və ya psixoterapiya
5. Yuxu Pozuntuları (Insomniya)
Əlamətləri:
Uzun müddət yuxuya gedə bilməmək
Gecə tez-tez oyanmaq
Yuxudan sonra yorğun qalmaq
Qarşısının alınması yolları:
Yatmazdan əvvəl elektron cihazlardan uzaq durmaq
Eyni saatda yatıb oyanmaq
Kofein və ağır yeməklərdən uzaq durmaq
Rahatladıcı rituallar (kitab oxumaq, isti duş almaq)
Ümumi Qarşısının Alınma Tövsiyələri:
Stress idarə etmə bacarıqlarını artırmaq
Düzgün və balanslı qidalanmaq
Mütəmadi idmanla məşğul olmaq
Ailəyə və dostlara daha çox vaxt ayırmaq
Lazım olduqda peşəkar psixoloq və ya terapevtə müraciət etmək
Əgər istəyirsənsə, bu pozuntularla bağlı daha dərin məlumat və ya fərdi psixoloji dəstək yollarını da izah edə bilərəm. Hansı sahə sənin üçün daha maraqlıdır?