Ürək çatışmazlığı

Səbəblər

Ürək çatışmazlığının əsas səbəbləri aşağıdakılardır:

Koronar arter xəstəliyi: Ürəyin qan təchizatının azalması.

Yüksək qan təzyiqi (hipertoniya): Uzun müddətli yüksək qan təzyiqi ürəyə əlavə yük yaradır.

Kardiyomiyopatiya: Ürək əzələsinin zəifləməsi və ya genişlənməsi.

Qapaq xəstəlikləri: Ürək qapaqlarının daralması və ya sızması.

Aritmiyalar: Ürək ritmində nizamsızlıqlar.

Diyabet: Ürək çatışmazlığı riskini artırır.

Anemiya: Qanın oksigen daşıma qabiliyyətinin azalması.

Tiroid xəstəlikləri: Həm hiperaktiv, həm də hipoaktiv tiroid xəstəlikləri ürəyə təsir göstərə bilər.

Simptomlar

Ürək çatışmazlığının simptomları fərqli ola bilər və şiddətinə görə dəyişə bilər:

Nəfəs darlığı: Xüsusilə fəaliyyət zamanı və ya uzandıqda.

Yorğunluq və zəiflik: Davamlı halsızlıq və yorğunluq hissi.

Şişkinlik (ödem): Xüsusilə ayaqlarda, ayaq biləklərində və qarında.

Tez-tez öskürək və ya hırıltı: Xüsusilə gecələr və ya uzandıqda.

Sürətli və ya nizamsız ürək döyüntüsü: Ürək çarpıntısı.

Azalmış iştah və ürəkbulanma: Yemək yeməyə marağın azalması və həzm problemləri.

Qarın ağrısı və şişkinlik: Qarında dolğunluq və ağrı hissi.

Diaqnoz

Ürək çatışmazlığının diaqnozu üçün bir sıra testlər və müayinələr aparılır:

Fiziki müayinə: Həkim ürək və ağciyərləri dinləyir, şişkinlik və digər simptomları yoxlayır.

Qan testləri: BNP və NT-proBNP səviyyələri ürək çatışmazlığını göstərə bilər.

EKQ (elektrokardioqramma): Ürək ritmi və elektrik fəaliyyəti.

Ekokardioqrafiya: Ürək strukturlarının və funksiyasının qiymətləndirilməsi.

Görüntüləmə: X-ray, CT skan və ya MRT ilə ürəyin və ağciyərlərin vəziyyəti qiymətləndirilir.

Stres testi: Ürəyin fiziki fəaliyyətə reaksiyasını qiymətləndirmək.

Müalicə

Ürək çatışmazlığının müalicəsi xəstəliyin səbəbinə və şiddətinə bağlı olaraq dəyişir. Ümumi müalicə üsulları:

Dərman müalicəsi:

Diuretiklər: Artıq mayenin bədəndən çıxarılması.

ACE inhibitorları və ya ARB'ler: Qan təzyiqini azaltmaq və ürəyin işini yüngülləşdirmək üçün.

Beta-blokerlər: Ürək ritmini və işini tənzimləmək.

Aldosteron antagonistləri: Ürək işini yaxşılaşdırmaq və maye yığılmasını azaltmaq.

Digər dərmanlar: Digoksin və ya vazodilatorlar kimi.

Cərrahi müdaxilə və prosedurlar:

Koronar arter bypass əməliyyatı: Koronar arter xəstəliyini müalicə etmək üçün.

Ürək qapağı əməliyyatı: Qapaq problemlərini düzəltmək.

Kardiyak resenkronizasiya terapiyası (CRT): Ürək ritmini sinxronlaşdırmaq üçün xüsusi cihaz.

İmplantasiya edilə bilən kardioverter-defibrilator (ICD): Həyati təhlükəli aritmiyaları idarə etmək üçün.

Yaşam tərzi dəyişiklikləri:

Sağlam qidalanma: Azaldılmış duz qəbulu və balanslı pəhriz.

Müntəzəm fiziki fəaliyyət: Həkim tərəfindən tövsiyə olunan səviyyədə fiziki fəaliyyət.

Siqaretin tərgidilməsi: Ürək sağlamlığını yaxşılaşdırmaq üçün.

Alkoqol istifadəsinin məhdudlaşdırılması: Ürəyin işini yüngülləşdirmək.

Tibbi cihazlar və dəstək:

Oksigen terapiyası: Nəfəs darlığını yüngülləşdirmək üçün.

Ventricular assist device (VAD): Ürəyin pompalama işini dəstəkləmək üçün.

Evdə Baxım və Nəzarət

Gündəlik çəkini yoxlamaq: Çəki artışı maye yığılmasını göstərə bilər.

Həkim təqibləri: Müntəzəm tibbi nəzarət və həkimlə davamlı əlaqə.

Dərmanların düzgün qəbulu: Həkimin təyin etdiyi dərmanları düzgün istifadə etmək.

Fəsadlar

Böyrək çatışmazlığı: Qan təchizatının azalması nəticəsində böyrəklərin zədələnməsi.

Qaraciyər zədələnməsi: Ürək çatışmazlığı səbəbiylə qaraciyərin zədələnməsi.

Aritmiyalar: Həyati təhlükəli ürək ritmi problemləri.

Miyokard infarktı: Ürək əzələsinin zədələnməsi və ya ölümü.

Ürək çatışmazlığı ciddi bir vəziyyətdir və erkən diaqnoz və müalicə həyati əhəmiyyət daşıyır. Əgər ürək çatışmazlığı simptomları yaşayırsınızsa, dərhal tibbi yardım alın.